Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.451 bài, trang 1273 trên 1.473
Hạt bạch quả thường được dùng trong các món hầm, chè dưỡng nhan nhưng lại chứa độc tố thần kinh 4'-O-methylpyridoxine. Các báo cáo y khoa ghi nhận ăn từ 50-60 hạt ở trẻ nhỏ hoặc 70-80 hạt ở người lớn trong một lần đã gây co giật cấp tính, thậm chí ăn lượng nhỏ kéo dài vẫn có nguy cơ gây độc.
Bài tập plank sấp an toàn và dung nạp tốt cho người đau cột sống thắt lưng nhờ kích hoạt mạnh cơ bụng sâu mà không gây gập nén cột sống quá mức như gập bụng. Tuy nhiên, người bệnh cần tránh tập plank nghiêng và phải kết hợp tập thêm cơ lưng, cơ mông để giảm đau hiệu quả.
Nghiên cứu khoa học cho thấy bổ sung Coenzyme Q10 giúp giảm tần suất và rút ngắn thời gian kéo dài cơn đau nửa đầu nhờ khả năng phục hồi năng lượng cho tế bào não. Tuy nhiên, đây là liệu pháp hỗ trợ dự phòng dài hạn, không phải thuốc cắt cơn đau tức thì.
Giảo cổ lam được mệnh danh là "nhân sâm phương Nam" vì chứa nhóm hoạt chất saponin khung dammarane tương tự nhân sâm. Tuy nhiên, các nghiên cứu phân tử cho thấy chỉ khoảng 25% hoạt chất trong giảo cổ lam giống với nhân sâm, phần còn lại là các gypenoside đặc hữu mang lại tác dụng sinh học riêng biệt.
Nhiều người bị đau bắp chân khi đi bộ do hẹp tắc mạch máu chi dưới thường tìm mua Ginkgo biloba với hy vọng thông mạch và đi lại dễ dàng hơn. Tuy nhiên, các phân tích gộp quy mô lớn cho thấy thảo dược này không mang lại lợi ích rõ rệt về mặt lâm sàng đối với quãng đường đi bộ.
Rối loạn giấc ngủ và mất ngủ làm gián đoạn tính liên tục của giấc ngủ, làm suy giảm hệ thống ức chế đau và gia tăng các chất kích thích thần kinh trong não bộ. Mối tương tác hai chiều này gắn liền với các bất thường tại vùng hạ đồi, khiến ngưỡng chịu đau giảm sút và kích hoạt cơn đau nửa đầu bùng phát.
Cúc thơm (*Tanacetum parthenium*) chứa hoạt chất parthenolide giúp ức chế giải phóng serotonin và giảm viêm mạch máu, từ đó hỗ trợ giảm tần suất và cường độ đau nửa đầu. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện còn chưa đồng nhất, người dùng cần kiên trì 4-6 tuần và thận trọng nguy cơ rối loạn đông máu.
Uống không đủ nước làm giảm thể tích nội mạch, tạo lực kéo căng cơ học lên màng cứng và mạch máu não, từ đó kích hoạt các cơn đau đầu nguyên phát. Bổ sung đủ lượng nước mỗi ngày là biện pháp hỗ trợ đơn giản, an toàn giúp xoa dịu cường độ đau và cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống.
Phô mai ủ lâu chứa hàm lượng cao tyramine – một hợp chất hình thành từ quá trình lên men có khả năng gây co giãn mạch máu não và kích thích giải phóng chất dẫn truyền thần kinh. Tuy nhiên, đây chỉ là yếu tố kích hoạt ở nhóm người có cơ địa nhạy cảm chứ không phải nguyên nhân gây đau nửa đầu cho tất cả mọi người.
Tự ý uống viên giảm cân chứa chiết xuất quả bứa (Garcinia cambogia) khi đang điều trị bằng thuốc chống trầm cảm nhóm SSRI có thể dẫn đến hội chứng serotonin đe dọa tính mạng. Hoạt chất trong loại quả này ngăn chặn tái hấp thu serotonin, gây tích tụ chất dẫn truyền thần kinh quá mức khi dùng chung với thuốc.
Nhiều người lo ngại việc uống canxi liều cao để bổ xương sẽ làm dư thừa và tạo cặn vôi hóa ở khớp gối. Thực tế, các nghiên cứu y khoa cho thấy lắng đọng tinh thể canxi tại sụn khớp là hệ quả của quá trình thoái hóa tế bào sụn tại chỗ hoặc rối loạn chuyển hóa như hạ magie máu, không bắt nguồn từ viên uống bổ sung canxi.
Uống thuốc trị bệnh cùng lúc với hạt lanh có thể làm giảm hoặc làm chậm hấp thu thuốc qua đường tiêu hóa. Khối chất nhầy tự nhiên trong hạt lanh có khả năng tạo gel quánh đặc, bao bọc dược chất và cản trở thuốc tiếp xúc với niêm mạc ruột, đặc biệt nguy hiểm với các thuốc có khoảng điều trị hẹp.
Nằm bất động trên giường không giúp cơn đau lưng cấp phục hồi nhanh hơn mà còn khiến cơ bắp co cứng và làm chậm khả năng hồi phục vận động. Các nghiên cứu khoa học khẳng định việc duy trì sinh hoạt nhẹ nhàng trong ngưỡng chịu đựng mang lại hiệu quả giảm đau và phục hồi tốt hơn.
Hạt cỏ cà ri được chứng minh giúp giảm đường huyết lúc đói, đường huyết sau ăn và chỉ số HbA1c ở người bệnh tiểu đường type 2 nhờ giàu chất xơ hòa tan và hoạt chất tăng độ nhạy insulin. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ hiệu quả rõ ở mức bệnh nhẹ đến vừa và không thay thế được thuốc điều trị.
Hạt lanh rất giàu axit béo omega-3, chất xơ và đạm dễ tiêu hóa, nhưng lại chứa hàm lượng hợp chất phytoestrogen (lignan) cao nhất trong giới thực vật. Do các hợp chất này có khả năng bắt chước hoạt động của nội tiết tố nữ estrogen trong cơ thể, phụ nữ mang thai không nên tự ý sử dụng hạt lanh thường xuyên với lượng lớn mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Phụ nữ đang cho con bú không nên tự ý dùng viên uống giảm cân chứa chiết xuất quả bứa (Garcinia cambogia). Dù là thảo dược tự nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rằng chưa có dữ liệu an toàn dài hạn quá 12 tuần trên người, đồng thời nhiều sản phẩm trên thị trường bị phát hiện sai lệch hàm lượng và chứa tạp chất không khai báo.
Nhiều người có thói quen hái lá bạch quả phơi khô hãm trà uống mỗi ngày để bổ não, tăng cường trí nhớ. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học chỉ ra lá bạch quả thô chứa hàm lượng cao axit ginkgolic có khả năng gây dị ứng mạnh, độc tế bào và gây tổn thương gan nghiêm trọng.
Mang cặp sách quá nặng khiến trẻ bị gập người, giảm độ cong sinh lý thắt lưng và đau mỏi cơ xương khớp, nhưng chưa có bằng chứng khoa học cho thấy việc này gây bệnh gù hay vẹo cột sống vĩnh viễn. Các biến đổi tư thế đều phục hồi khi tháo cặp, song phụ huynh vẫn cần giới hạn cân nặng cặp dưới 10% trọng lượng cơ thể trẻ.
Nhiều người truyền tai nhau uống Ginkgo biloba để trị dứt điểm tiếng ve kêu trong tai. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cho thấy thảo dược này không mang lại tác dụng nếu dùng đơn lẻ các chế phẩm đại trà, mà chỉ hỗ trợ cải thiện triệu chứng khi dùng đúng chiết xuất chuẩn hóa hoặc kết hợp chất chống oxy hóa.
Nhịn ăn ngắt quãng hỗ trợ cải thiện chuyển hóa, kích hoạt cơ chế tự thực bào (autophagy) và hỗ trợ hạ các chỉ số viêm tại khớp gối. Tuy nhiên, đây là giải pháp bổ trợ lối sống chứ không thể thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị y khoa.
