Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
29.011 bài, trang 130 trên 1.451
Uống dầu argan có thể hỗ trợ giảm nhẹ cholesterol toàn phần, LDL-cholesterol và triglyceride nhờ nguồn axit béo chưa bão hòa dồi dào. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có chỉ dựa trên cỡ mẫu nhỏ, hiệu quả ở mức khiêm tốn và hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu được bác sĩ chỉ định.
Dù chiết xuất từ thiên nhiên và hữu ích trong việc đuổi côn trùng, tinh dầu gỗ tuyết tùng không an toàn cho tất cả mọi người. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc hen suyễn và người có làn da nhạy cảm là 4 nhóm cần hết sức thận trọng để tránh nguy cơ kích ứng hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Thủy xương bồ là thảo dược quen thuộc nhưng chống chỉ định nghiêm ngặt cho phụ nữ mang thai và cho con bú. Các nghiên cứu cảnh báo dược liệu này chứa độc tính sinh sản, có nguy cơ gây co bóp tử cung, sảy thai và dẫn đến dị tật bẩm sinh cho thai nhi.
Cây thủy nữ (*Nymphoides*) và hoa súng (*Nymphaea*) thuộc hai họ thực vật hoàn toàn khác biệt với hồ sơ polyphenol và flavonoid không tương đồng. Cây thủy nữ chứa flavonoid glucoside đặc trưng giúp giảm viêm tế bào, trong khi hoa súng chứa lượng polyphenol dồi dào cùng rutin, có hoạt tính chống oxy hóa và kháng enzyme mạnh mẽ.
Nhiều quảng cáo ca ngợi dầu argan như "thần dược" kích thích mọc tóc và chữa hói đầu, nhưng y văn khẳng định đây là sự phóng đại thương mại. Dầu argan chỉ có giá trị bọc dưỡng thân tóc, giảm chẻ ngọn và gãy rụng cơ học, hoàn toàn không có bằng chứng lâm sàng giúp phục hồi nang tóc hói.
Tiêu Tứ Xuyên nổi tiếng với vị cay tê độc đáo và chứa nhiều hoạt chất sinh học, nhưng không phải ai cũng phù hợp để sử dụng. Người bị trào ngược dạ dày, phụ nữ mang thai, người sắp phẫu thuật và người có cơ địa dị ứng nên thận trọng để tránh gây kích ứng hoặc tương tác bất lợi.
Tiêu lốt hỗ trợ giảm đầy bụng khó tiêu nhờ các hoạt chất cay ấm kích thích tiết men tiêu hóa và thúc đẩy vận động đường ruột. Dù được y học cổ truyền tin dùng, các bằng chứng hiện nay chủ yếu đến từ dược lý học thực nghiệm, do đó cần sử dụng ở mức độ vừa phải và thận trọng trên người có bệnh lý dạ dày.
Tiêu thạch (khoáng vật chứa kali nitrat) khi dùng chung với thuốc lợi tiểu giữ kali tiềm ẩn nguy hiểm lớn. Sự kết hợp này dễ làm tăng kali máu đột ngột, dẫn đến rối loạn nhịp tim đe dọa tính mạng người bệnh tim mạch và huyết áp.
Tiêu thạch (chứa muối nitrate) dùng quá liều có thể bị khử thành nitrite, oxy hóa sắt trong hemoglobin và gây hội chứng Methemoglobin máu cấp tính làm máu đổi màu nâu sô-cô-la, khiến cơ thể thiếu oxy trầm trọng dù phổi vẫn hít thở bình thường.
Quan niệm ăn thịt bò khiến sẹo mổ thâm đen hoàn toàn là lời đồn thiếu cơ sở khoa học. Quá trình biến đổi màu sắc và cấu trúc sẹo chịu sự chi phối của phản ứng viêm tại chỗ, cơ chế tái tạo mô và yếu tố di truyền, không liên quan đến sắc tố thực phẩm đưa vào cơ thể.
Nghiên cứu trên mô hình chuột cống cho thấy chiết xuất methanol từ thân rễ cây thủy lệ (*Helminthostachys zeylanica*) giúp giảm đáng kể men gan ALT, AST, bảo vệ cấu trúc tế bào gan và kích thích tiết mật trước tổn thương do hóa chất.
Nhiều người dùng rượu ngâm thổ tế tân xoa bóp trị đau khớp vì thấy đỡ nhức tức thì. Cảm giác này chỉ là hiệu ứng gây tê thần kinh ngoại vi tạm thời, trong khi nguy cơ độc chất hấp thu qua da vào máu gây hại toàn thân lại rất khó lường.
Ngâm lạnh trong nước ở nhiệt độ phòng là phương pháp tối ưu để chiết xuất chất nhầy từ thục quỳ. Kỹ thuật này giúp bảo tồn nguyên vẹn cấu trúc mạng lưới sợi polysaccharide nhớt, hạn chế giải phóng tạp chất protein và tinh bột bị biến tính vốn thường xảy ra khi hãm thảo dược bằng nước sôi.
Thổ đinh quế (*Evolvulus alsinoides*) thường bị nhầm lẫn với *Convolvulus pluricaulis* và hoa đậu biếc do cùng mang tên thương mại Shankhpushpi. Dù đều hỗ trợ trí não, ba loài thảo dược này sở hữu cấu trúc vi phẫu, hoạt chất chống oxy hóa và mức liều tác dụng dược lý hoàn toàn khác biệt.
Quan niệm Đông y cho rằng tiêu Tứ Xuyên giúp trục hàn, giảm đau khớp có cơ sở sinh học tiền lâm sàng, khi các chiết xuất thể hiện khả năng giảm đau và kháng viêm trên tế bào và động vật. Dẫu vậy, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó loại gia vị này không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Thổ tế tân chứa các dẫn xuất tương tự axit aristolochic có nguy cơ gây độc thận mạn tính. Việc dùng chung dược liệu này với thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc điều trị thận có thể làm tăng tải lọc cầu thận, gây xung đột chuyển hóa và tăng rủi ro suy giảm chức năng lọc của thận.
Tiêu lốt an toàn khi dùng lượng vừa phải làm gia vị nấu nướng hàng ngày. Tuy nhiên, việc lạm dụng các dạng chiết xuất cô đặc chứa liều cao piperine có thể gây rối loạn tiêu hóa, kích ứng niêm mạc, làm thay đổi chuyển hóa thuốc tại gan và tiềm ẩn nguy cơ độc tính nếu dùng dồn dập kéo dài.
Thủy lệ và rau đắng đất là hai loài rau dại vùng nước dễ gây nhầm lẫn nhưng khác biệt hoàn toàn về phân loại thực vật lẫn dược tính. Trong khi thủy lệ bước đầu chứng minh tiềm năng ức chế enzym tiêu hóa đường và chống oxy hóa, thì rau đắng đất lại gắn liền với các bài thuốc cổ truyền chăm sóc và bảo vệ làn da.
Dầu argan làm đẹp và dầu argan ăn uống khác nhau cốt lõi ở khâu chế biến: dầu ăn được ép lạnh từ nhân hạt đã rang thơm, trong khi dầu mỹ phẩm bắt buộc phải ép từ nhân hạt sống không rang. Việc dùng lẫn lộn hai loại dầu này có thể gây bít tắc da hoặc nguy cơ tích tụ peroxide ôi thiu từ các sản phẩm tẩy mùi kém ổn định.
Tiêu thạch là dược liệu chứa nitrate bài tiết chủ yếu qua thận, không thể sử dụng tùy tiện. Người bị suy giảm chức năng thận, bệnh nhân tim mạch, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ cần cẩn trọng tối đa hoặc tránh dùng để phòng ngừa các rối loạn chuyển hóa và quá tải hệ bài tiết nguy hiểm.
