Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.271 bài, trang 1311 trên 1.464
Uống thêm cỏ bấc đèn khi đang dùng thuốc lợi tiểu tây y tiềm ẩn nguy cơ tương tác thuốc bất lợi và mất cân bằng điện giải nghiêm trọng. Hoạt chất thảo dược kết hợp cùng thuốc tây có thể gây cộng dồn bài niệu, tụt kali máu hoặc làm biến đổi nồng độ thuốc, đe dọa trực tiếp đến hệ tim mạch.
Các chiết xuất từ củ cẩm địa và nhóm hoạt chất chalcone được chứng minh có khả năng khóa chu kỳ phân chia và kích hoạt cơ chế tự hủy của nhiều dòng tế bào ung thư. Tuy nhiên, các kết quả này mới dừng lại ở thí nghiệm trong ống nghiệm, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thế phác đồ y khoa.
Người mắc hội chứng ruột kích thích dễ bị đầy bụng sau khi ăn cải ô rô do lượng carbohydrate chuỗi ngắn kém hấp thu (fructan/inulin) bị vi khuẩn đại tràng lên men nhanh, sinh nhiều khí và kéo nước làm căng ruột nhạy cảm.
Nước ngọt có ga chứa siro bắp giàu fructose (HFCS) làm tăng nguy cơ sỏi thận bằng cách kích thích gan sản sinh nhiều axit uric, làm bão hòa nước tiểu và thúc đẩy lắng đọng tinh thể canxi. Thói quen tiêu thụ calo dạng lỏng từ chất làm ngọt này còn gây rối loạn chuyển hóa và tăng áp lực đào thải lên thận.
Nhiều người lo ngại việc xào nấu ở nhiệt độ cao sẽ phá hủy toàn bộ dưỡng chất trong cần tây. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy nhiệt độ không chỉ làm hao hụt một số hoạt chất nhạy cảm mà còn giúp phá vỡ vách tế bào, giải phóng nhiều hợp chất chống oxy hóa sang dạng cơ thể dễ hấp thu hơn.
Tự ý uống nước cỏ mực liều cao để chữa suy thận mạn là ngộ nhận nguy hiểm. Các nghiên cứu về cỏ mực mới dừng lại ở động vật, trong khi việc dùng thảo mộc đậm đặc chưa kiểm soát hoạt chất có thể gây độc thận, quá tải bài tiết và rối loạn điện giải đe dọa tính mạng.
Cỏ mực chứa nhiều hoạt chất sinh học hỗ trợ đông máu tự nhiên đã được khoa học ghi nhận. Tuy nhiên, việc tự ý hái lá tươi nhai hoặc giã đắp trực tiếp lên miệng vết thương hở mang lại hiểm họa nhiễm trùng, hoại tử và nhiễm độc uốn ván vượt xa lợi ích sơ cứu thông thường.
Nhiều người có thói quen nấu nước cỏ bấc đèn uống thay nước lọc quanh năm để thanh nhiệt, mát gan. Tuy nhiên, nghiên cứu khoa học cho thấy dược liệu này có thể ức chế kênh đào thải chất tại thận, gây tương tác thuốc và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm kim loại nặng như chì, asen nếu nguồn thu hái bị ô nhiễm.
Người đang uống thuốc chống đông máu tuyệt đối không nên tự ý dùng cỏ mực. Sự phối hợp giữa đặc tính cầm máu của thảo dược này với các thuốc chống đông hay ức chế tiểu cầu có thể gây tương tác bất lợi nguy hiểm, làm sai lệch chỉ số đông máu và gia tăng đột biến nguy cơ xuất huyết não hoặc xuất huyết tiêu hóa đe dọa tính mạng.
Bỏ bữa sáng thường xuyên khiến dịch vị axit dư thừa tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc rỗng, làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh loét tá tràng và các bệnh lý tim mạch chuyển hóa. Nghiên cứu lâm sàng xác nhận nhịn ăn sáng là một trong những yếu tố lối sống liên quan trực tiếp đến sự gia tăng tỷ lệ mắc bệnh loét.
Nhịn ăn giúp giảm nồng độ axit uric máu trung bình nhờ tạm ngừng nạp thực phẩm giàu purin. Tuy nhiên, nếu nhịn ăn kèm hạn chế uống nước, nước tiểu sẽ bị cô đặc và tăng độ bão hòa axit uric, oxalat tương đương người bị sỏi thận. Uống đủ nước là nguyên tắc bắt buộc để bảo vệ thận.
Chế độ ăn DASH không chỉ giúp hạ huyết áp mà còn làm giảm đáng kể nồng độ axit uric máu, đặc biệt ở người có chỉ số ban đầu cao. Áp dụng thực đơn giàu rau quả, sữa ít béo và đạm thực vật này từ 30 đến 90 ngày là giải pháp an toàn giúp kiểm soát đồng thời hai bệnh lý chuyển hóa.
Ăn chuối chín khi bụng đói không giúp làm lành dạ dày mà trái lại có thể làm tăng cảm giác cồn cào, khó chịu ở những người có sẵn tổn thương niêm mạc. Tác động này bắt nguồn từ sự xáo trộn cân bằng ion và tình trạng suy giảm của hàng rào chất nhầy bảo vệ dạ dày.
Nước râu ngô có tác dụng lợi tiểu nhẹ và giàu chất chống oxy hóa, hỗ trợ cuốn trôi cặn lắng khoáng chất ở giai đoạn sớm. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy loại thảo mộc này không thể làm tan các viên sỏi tiết niệu kích thước lớn đã hình thành cố định.
Người có cơ địa sỏi thận hoàn toàn có thể dùng đậu phụ và sữa đậu nành thông thường. Hầu hết các sản phẩm này chứa dưới 10 mg oxalate mỗi khẩu phần ăn và giàu phytate giúp ức chế kết tinh sỏi. Việc kiêng khem canxi quá mức mới là nguyên nhân làm tăng oxalate niệu và tăng nguy cơ tái phát.
Rượu cẩm địa xoa bóp có thể hỗ trợ làm dịu đau nhức khớp tạm thời, nhưng người bệnh không nên thoa hàng ngày do cồn dễ gây kích ứng, khô da và khó thẩm thấu sâu vào sụn khớp thoái hóa.
Nhiều người truyền tai nhau cách dùng cẩm địa trị mụn nhọt ngoài da nhờ kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện nay chưa có thử nghiệm trực tiếp trên cẩm địa mà chỉ dừng lại ở tiềm năng kháng khuẩn vết thương của các nhóm tinh dầu thực vật tương tự.
Nghiên cứu cho thấy cỏ mực hỗ trợ kiểm soát đường huyết nhờ ức chế enzyme tiêu hóa đường alpha-glucosidase, điều hòa các enzyme chuyển hóa tại gan và cải thiện chỉ số HbA1c trên thực nghiệm. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Thừa cân và béo phì không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch mà còn làm tăng đáng kể nguy cơ sỏi thận. Tình trạng kháng insulin đi kèm béo phì làm thay đổi quá trình chuyển hóa axit - bazơ tại thận, làm giảm tiết amoniac và khiến nước tiểu bị axit hóa, tạo môi trường thuận lợi cho sỏi hình thành.
Cẩm địa chứa các hợp chất tự nhiên có khả năng ức chế men alpha-glucosidase, giúp làm chậm quá trình phân giải tinh bột và hỗ trợ kiểm soát mức đường huyết sau ăn ở người đái tháo đường. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ mang tính hỗ trợ và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
