Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.211 bài, trang 1357 trên 1.461
Uống nước lá chay Bắc Bộ không thể chữa khỏi bệnh ung thư. Các nghiên cứu mới chỉ ghi nhận hoạt chất tinh khiết từ lá chay có khả năng ức chế tế bào ác tính trong phòng thí nghiệm và trên chuột, hoàn toàn chưa có thử nghiệm chứng minh hiệu quả điều trị trên người.
Người bệnh tiểu đường tuýp 2 hoàn toàn có thể ăn chay mà không lo tăng đường huyết nếu biết kiểm soát chỉ số GI. Bí quyết cốt lõi là thay thế tinh bột tinh chế bằng ngũ cốc nguyên hạt, tăng cường chất xơ hòa tan cùng đạm thực vật từ đậu nành và các loại hạt để làm chậm hấp thu đường.
Chế độ ăn low-carb nghiêm ngặt không an toàn cho phụ nữ mang thai. Việc cắt giảm tinh bột quá mức có thể kích hoạt quá trình tạo thể ceton qua nhau thai, ảnh hưởng đến nhận thức của thai nhi và gây thiếu hụt vi chất thiết yếu. Thai phụ nên chú trọng chất lượng carbohydrate thay vì cắt bỏ hoàn toàn.
Uống từ 1 đến 3 tách trà hoa cúc mỗi ngày (tương đương 2-5 gram hoa khô) hoàn toàn an toàn và không gây hại cho gan, thận. Các nghiên cứu khoa học xác nhận hàm lượng tinh dầu và kim loại hòa tan từ trà hoa cúc nằm sâu dưới ngưỡng phơi nhiễm nguy hại.
Cây vuốt mèo (Cat's Claw) thường được quảng bá giúp tăng cường đề kháng, nhưng người mắc bệnh tự miễn như lupus hay đa xơ cứng không nên sử dụng. Hoạt tính kích thích miễn dịch quá mức của thảo dược này có thể kích hoạt các đợt cấp bùng phát, làm tổn thương mô nghiêm trọng hơn.
Phụ nữ mang thai không nên uống trà hoa cúc thường xuyên. Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc tiêu thụ quá mức loại thảo mộc này có thể kích thích co bóp tử cung, thúc đẩy chuyển dạ sớm và làm tăng nguy cơ sinh non cũng như trẻ nhẹ cân.
Chế độ ăn giảm carbohydrate và kiểm soát chỉ số đường huyết giúp cải thiện rõ rệt hội chứng buồng trứng đa nang nhờ hạ thấp nồng độ insulin máu. Khi tình trạng kháng insulin được kiểm soát, buồng trứng sẽ giảm sản xuất hormone androgen dư thừa, hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt và cải thiện chức năng sinh sản.
Chế độ ăn low-carb nghiêm ngặt có thể làm suy giảm các chủng vi khuẩn có lợi do thiếu hụt tinh bột kháng và chất xơ hòa tan. Khi vi khuẩn đường ruột bị bỏ đói, quá trình sản xuất các axit béo chuỗi ngắn bảo vệ niêm mạc suy giảm rõ rệt, gây nguy cơ xáo trộn cân bằng vi sinh và ảnh hưởng xấu đến tiêu hóa.
Nhiều người ăn kiêng tinh bột (low-carb, keto) lâu năm bất ngờ thấy chỉ số đường huyết lúc đói buổi sáng tăng nhẹ dù không ăn đồ ngọt. Các nghiên cứu khoa học cho thấy đây thường là hiện tượng kháng insulin sinh lý giúp cơ thể tiết kiệm đường khi ưu tiên đốt mỡ, không phải bệnh tiểu đường.
Cắt bỏ tinh bột giúp sụt cân và giảm mỡ nhanh hơn trong 3 đến 6 tháng đầu nhờ cơ chế ức chế cơn thèm ăn tự nhiên. Tuy nhiên, các nghiên cứu kéo dài từ 1 năm trở lên cho thấy hiệu quả giảm cân của chế độ ít tinh bột và giảm calo truyền thống là tương đương nhau.
Kết hợp nhịn ăn gián đoạn và chế độ ăn Keto giúp đẩy nhanh quá trình đốt mỡ, giảm đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin nhờ ép cơ thể sử dụng thể ceton làm năng lượng. Tuy nhiên, giới khoa học cảnh báo dữ liệu an toàn dài hạn còn hạn chế và việc áp dụng quá mức có thể gây tác dụng phụ.
Việc cắt giảm tinh bột quá mức và thiếu hụt calo kéo dài thực sự làm chậm hoạt động chuyển hóa do cản trở quá trình biến đổi tiền hormone T4 thành T3 hoạt tính ở các mô. Hiểu rõ cơ chế tự vệ này giúp bạn điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học, duy trì vóc dáng mà không gây hại cho tuyến giáp.
Phụ nữ đang uống thuốc tránh thai hàng ngày không nên dùng thêm thảo dược Chasteberry (*Vitex agnus-castus*). Dù thảo dược này hỗ trợ cải thiện hội chứng tiền kinh nguyệt, cơ chế kích thích buồng trứng và điều hòa hormone của nó có thể làm suy giảm hiệu quả ngừa thai, gây xáo trộn chu kỳ và làm tăng nguy cơ mang thai ngoài ý muốn.
Quả chay chín là thức quà quê dân dã giúp kích thích tiêu hóa hiệu quả nhờ chứa nhiều axit hữu cơ tự nhiên và hệ chất xơ hòa tan. Các hoạt chất này giúp kích thích tiết dịch vị, làm tăng nhu động ruột và hỗ trợ chuyển hóa thức ăn dễ dàng hơn sau các bữa ăn no.
Kết hợp tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) với chế độ ăn ít tinh bột (low-carb) giúp giảm cân và tăng sức bền tim phổi hiệu quả. Tuy nhiên, việc thiếu hụt dự trữ đường khiến bài tập nặng trở nên vất vả, kém thú vị hơn và không mang lại ưu thế vượt trội về thành tích vận động.
Cắt bỏ cơm, bún đột ngột để giảm cân dễ khiến cơ thể rơi vào hội chứng "cúm keto" với các triệu chứng đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa và nguy cơ hạ đường huyết. Đây là phản ứng do mất nước, rối loạn điện giải và thiếu hụt đường lên não tạm thời trong những ngày đầu.
Đau căng tức ngực trước kỳ kinh là nỗi ám ảnh phổ biến do tăng tiết prolactin tiềm ẩn. Các bằng chứng khoa học cho thấy chiết xuất quả Chasteberry (Vitex agnus-castus) với liều 20-40 mg/ngày giúp ức chế prolactin thông qua thụ thể dopamine, từ đó làm giảm rõ rệt mức độ đau ngực và an toàn cho phụ nữ.
Người làm việc trí não căng thẳng không nên ăn low-carb nghiêm ngặt vì glucose là nguồn nhiên liệu duy nhất nuôi dưỡng hệ thần kinh trung ương. Cắt giảm tinh bột quá mức làm suy giảm khả năng tập trung, tốc độ xử lý dữ liệu và gia tăng mệt mỏi tinh thần; thay vào đó nên chọn tinh bột có chỉ số đường huyết thấp.
Người có tiền sử mỡ máu cao khi ăn low-carb không nên cắt giảm chất béo mù quáng hay lạm dụng mỡ động vật. Giải pháp tối ưu là thay thế chất béo bão hòa bằng các chất béo không bão hòa đơn (MUFA) và đa (PUFA) từ dầu thực vật và các loại hạt để kiểm soát cholesterol xấu, bảo vệ tim mạch.
Suy hoàng thể khiến lớp niêm mạc tử cung khó duy trì độ dày cần thiết cho phôi thai làm tổ, gây cản trở thụ thai tự nhiên. Bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược Chasteberry có khả năng điều hòa prolactin, phục hồi progesterone và hỗ trợ kéo dài pha hoàng thể hiệu quả sau 3 tháng sử dụng.
