Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.036 bài, trang 29 trên 1.452
Ức gà và thịt ếch đều là nguồn thực phẩm giàu đạm, ít chất béo phù hợp cho người giảm cân. Các bằng chứng khoa học khẳng định ức gà chứa lượng protein vượt trội cùng cấu trúc axit amin tối ưu. Việc kết hợp linh hoạt hai loại thịt cùng phương pháp nấu ít dầu mỡ sẽ giúp kiểm soát calo hiệu quả.
Thịt ếch chứa hàm lượng đạm động vật và nhân purin đáng kể, hoàn toàn có thể làm tăng nồng độ axit uric máu nếu ăn nhiều. Người bệnh gút hoặc tăng axit uric máu cần thận trọng, kiểm soát khẩu phần vừa phải, ưu tiên luộc bỏ nước và tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị.
Độc hoạt và khương hoạt là hai vị thuốc trừ phong thấp khác biệt nhau về nguồn gốc thực vật lẫn thành phần hoạt chất đặc trưng. Y học cổ truyền định vị khương hoạt tác dụng lên nửa thân trên, độc hoạt chủ về nửa thân dưới; khoa học hiện đại chứng minh sự kết hợp hoạt chất của cả hai mang lại hiệu quả kháng viêm hiệp đồng mạnh mẽ.
Các nghiên cứu hóa sinh xác nhận địa y phổi chứa hàm lượng phenolic vượt trội (đạt 87,9 mg/g) cùng sắc tố melanin có khả năng dập tắt gốc tự do và bảo vệ màng tế bào. Dù vậy, dữ liệu hiện tại mới giới hạn ở mức ống nghiệm và mô động vật cô lập, chưa đủ cơ sở để ứng dụng điều trị trên người.
Độc hoạt là vị thuốc quen thuộc trị đau nhức xương khớp, nhưng không phải ai dùng cũng an toàn. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dùng liều cao có thể gây độc gan thận, khiến phụ nữ mang thai, người rối loạn đông máu, suy gan thận và người chờ mổ cần đặc biệt cẩn trọng.
Hiện chưa có bất kỳ bằng chứng phòng thí nghiệm nào xác nhận cao chiết địa liên chi (*Striga lutea*) có khả năng ức chế vi khuẩn đường ruột ở người. Các nghiên cứu hiện có chỉ xoay quanh kiểm soát cỏ dại trong nông nghiệp hoặc thuộc về loài thực vật khác, do đó người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng.
Chiết xuất flavonoid từ cây địa liên chi thể hiện hoạt tính kháng viêm và chống oxy hóa rõ nét trong các nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật. Tuy nhiên, giới chuyên môn khẳng định hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Tập tục đắp thịt hoặc da ếch tươi sống lên mắt hay trán để hạ sốt, chữa đau mắt là sai lầm nguy hại. Thói quen này tạo điều kiện cho ấu trùng sán dây *Spirometra* xâm nhập niêm mạc, gây viêm hốc mắt, hình thành u hạt và có thể dẫn đến mù lòa vĩnh viễn hoặc tổn thương não.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh Đỗ Trọng Nam gây ức chế ngưng tập tiểu cầu hay tương tác bất lợi với thuốc chống đông. Bệnh nhân tim mạch đang dùng thuốc kê đơn không nên tự ý phối hợp các loại thảo dược truyền miệng để tránh nguy cơ xáo trộn chức năng đông máu.
Nhiều người lầm tưởng hoa đỗ quyên có thể dùng làm thực phẩm giải nhiệt, nhưng đa số các loài thuộc chi này chứa độc tố thần kinh grayanotoxin gây chậm nhịp tim, tụt huyết áp và đe dọa tính mạng. Người dân tuyệt đối không tự ý thu hái hay chế biến làm món ăn khi chưa có kiểm nghiệm an toàn.
Địa long bắt tự nhiên tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe do đặc tính tích lũy sinh học cao các kim loại nặng độc hại như cadmi, chì, thủy ngân từ đất ô nhiễm. Việc tự ý đào và chế biến thủ công không loại bỏ được độc chất trong mô giun, đồng thời làm tăng rủi ro nhiễm khuẩn và ký sinh trùng nguy hiểm.
Physostigmine, hoạt chất có nguồn gốc tự nhiên từ hạt độc biển đậu (Calabar bean), là thuốc giải độc đặc hiệu cho hội chứng kháng cholinergic cấp tính. Thuốc giúp đảo ngược tình trạng mê sảng, kích động do quá liều thuốc chống trầm cảm, thuốc trị Parkinson, thuốc kháng histamine hoặc độc chất thực vật.
Độc hoạt là vị thuốc trị đau nhức xương khớp quen thuộc nhờ chứa các dẫn xuất coumarin có khả năng ức chế phản ứng viêm và giảm đau hiệu quả. Tuy nhiên, hoạt tính sinh học mạnh mẽ này cũng đi kèm nguy cơ tiềm ẩn về độc tính và ảnh hưởng chức năng gan nếu người bệnh tự ý lạm dụng dài ngày.
Lời đồn ăn thịt đồi mồi giúp bổ thận tráng dương hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Nghiên cứu y học cho thấy thịt rùa biển không chứa hoạt chất tăng sinh lý, ngược lại còn tích tụ độc tố sinh học chelonitoxin gây ngộ độc chết người, kim loại nặng và vi khuẩn nguy hiểm.
Thịt và trứng rùa biển đồi mồi thường bị đồn thổi là vị thuốc đại bổ, nhưng thực tế chứa nguy cơ tích tụ sinh học rất cao các kim loại nặng độc hại như thủy ngân, chì, cadmi và asen. Việc tiêu thụ loài bò sát rạn san hô này không mang lại lợi ích y học mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Độc hoạt là dược liệu trị phong thấp quen thuộc nhưng hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh an toàn cho phụ nữ mang thai. Nguy cơ kích thích co bóp cơ trơn tử cung cùng sự thiếu hụt dữ liệu độc tính thai sản khiến thai phụ tuyệt đối không nên tự ý sử dụng.
Địa du là vị thuốc cầm máu quen thuộc, nhưng hàm lượng tannin đậm đặc trong rễ cây tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe khi dùng kéo dài. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy nồng độ tannin cao tích tụ dài ngày gây áp lực chuyển hóa lớn lên tế bào gan và dễ làm kích ứng niêm mạc dạ dày.
Ăn thịt đồi mồi có thể gây ngộ độc Chelonitoxism – hội chứng nhiễm độc hải sản cực kỳ nguy hiểm dẫn đến suy đa cơ quan và tử vong. Bằng chứng y khoa cho thấy độc tố chưa thể xác định rõ, không bị phá hủy bởi nhiệt độ nấu thông thường và hiện chưa có thuốc giải đặc hiệu.
Dầu hạt đậu rồng chứa lượng lớn acid oleic (37,1%) và acid linoleic (19,0%), sở hữu độ bền nhiệt và khả năng chống oxy hóa tốt hơn dầu hướng dương truyền thống nhờ tỷ lệ linolenic thấp. Tuy nhiên, hàm lượng acid béo chuỗi dài behenic cao (18,5%) khiến loại dầu này chưa hẳn vượt trội về mặt dinh dưỡng.
Đỗ trọng từ lâu được y học cổ truyền xem là vị thuốc quý giúp bổ can thận và an thai, nhưng dữ liệu an toàn thực tế trên phụ nữ mang thai vẫn còn nhiều khoảng trống. Mặc dù không gây đột biến gen hay độc cấp tính, việc dùng liều cao kéo dài có thể gây độc cho thận, đòi hỏi thai phụ phải hết sức thận trọng.
