Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 998 trên 1.483
Phân sống kéo dài có thể do ruột non thiếu hụt enzym tụy làm thức ăn chưa kịp thủy phân, hoặc do đại tràng mất cân bằng chất xơ và hệ vi sinh. Dùng men tiêu hóa chỉ hiệu quả khi thiếu hụt enzym tiêu hóa, trong khi bổ sung chất xơ phù hợp cho tình trạng rối loạn chức năng tạo khuôn phân tại đại tràng.
Tinh dầu từ lá é và các loài húng quế đã được chứng minh có khả năng kháng khuẩn, chống oxy hóa mạnh trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc nấu canh gà lá é không thể thay thế thuốc kháng sinh hay hạ sốt, tác dụng giải cảm chủ yếu đến từ hơi nóng và phản xạ toát mồ hôi tự nhiên.
Nhiều người ngâm hạt óc chó để "kích hoạt" dinh dưỡng và loại bỏ axit phytic, nhưng nghiên cứu khoa học cho thấy thao tác này không làm giảm phytate mà còn làm hao hụt khoáng chất tự nhiên. Bạn hoàn toàn có thể ăn trực tiếp hạt thô hoặc rang chín mà không cần ngâm.
Chiết xuất vỏ cây Yohimbe chứa hoạt chất yohimbine có khả năng cải thiện tình trạng rối loạn cương dương, đặc biệt ở nam giới mắc bệnh mức độ nhẹ hoặc do tâm lý. Tuy nhiên, hoạt chất này không thể giải quyết dứt điểm các tổn thương thực thể nặng và tiềm ẩn nguy cơ tăng huyết áp, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất leonurine trong ích mẫu có khả năng hỗ trợ hạ huyết áp, ngừa phì đại cơ tim và chống thiếu máu cơ tim cục bộ. Tuy nhiên, thảo dược này không thể thay thế thuốc điều trị và cần được sử dụng thận trọng.
Chất xơ glucomannan từ củ nưa có thể hỗ trợ giảm cân khi kết hợp chế độ ăn giảm calo nhờ khả năng nở phồng tạo cảm giác no. Tuy nhiên, hiệu quả giảm béo thực tế không cao và người dùng đối mặt nguy cơ tắc nghẹn thực quản nghiêm trọng nếu không uống đủ nước.
Hạt é ngâm chưa nở hết tuyệt đối không nên uống vì khả năng hút nước cực mạnh của lớp vỏ ngoài sẽ rút cạn dịch tiêu hóa, khiến khối hạt trương nở trực tiếp trong lòng ruột. Thói quen này làm tăng nguy cơ co thắt dạ dày, táo bón cấp tính và nghẽn tắc đường tiêu hóa nguy hiểm.
Chất xơ hòa tan FOS là prebiotic an toàn, giúp tăng vi khuẩn có lợi, rút ngắn thời gian thức ăn qua ruột và làm mềm phân, giảm đau rặn cho trẻ sơ sinh bị táo bón chức năng. Tuy nhiên, cha mẹ cần tuân thủ đúng liều lượng khuyến cáo và hỏi ý kiến bác sĩ để tránh tình trạng đầy hơi ở trẻ.
Luộc hay nướng củ khoai lang không làm hao hụt lượng chất xơ thô tự nhiên vốn có, nhưng khoai nướng có mật độ chất xơ trên 100 gram cao hơn do mất nước. Đổi lại, khoai nướng làm tăng tinh bột tiêu hóa nhanh và đường tự do, khiến khoai luộc trở thành lựa chọn an toàn hơn cho đường huyết.
Sinh tố giữ lại trọn vẹn chất xơ nhờ xay nhuyễn toàn bộ phần thịt và cùi rau củ, trong khi nước ép loại bỏ phần lớn chất xơ theo bã thải. Nếu mục tiêu là bổ sung chất xơ để ổn định đường huyết và nuôi dưỡng đường ruột, sinh tố là lựa chọn vượt trội so với nước ép.
Yohimbe thường được quảng bá rầm rộ với công dụng kích thích thụ thể nhằm đốt cháy mỡ thừa thần tốc. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy hiệu quả giảm mỡ của hoạt chất này còn nhiều mâu thuẫn, trong khi nguy cơ gây tăng huyết áp kịch phát, rối loạn nhịp tim và ngộ độc cấp tính lại rất rõ ràng.
Người bệnh thận mạn giai đoạn cuối không nên cắt bỏ hoàn toàn chất xơ khỏi bữa ăn. Mối lo tăng kali huyết từ thực vật đang dần thay đổi nhờ bằng chứng cho thấy chất xơ hỗ trợ đào thải khoáng chất qua phân và bảo vệ đường ruột. Việc chế biến đúng cách giúp dung nạp an toàn.
Nước hạt é có thể hỗ trợ làm chậm hấp thu glucose nhờ lớp chất nhầy tự nhiên, giúp giảm đà tăng đường huyết sau bữa ăn. Tuy nhiên, thức uống này chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng, không thể thay thế thuốc điều trị đái tháo đường và cần dùng đúng cách không đường.
Chất xơ tổng hợp polydextrose trong thực phẩm đóng hộp hỗ trợ tạo cảm giác no và giảm năng lượng khẩu phần, nhưng không mang lại giá trị sinh học tương đương chất xơ tự nhiên. Các bằng chứng khoa học cho thấy polydextrose không giúp hạ đường huyết sau ăn, ít tác động lên bài tiết mỡ và có thể gây rối loạn tiêu hóa nếu dùng quá liều.
Chế độ ăn Keto quá nghèo chất xơ có thể gây hại nghiêm trọng cho hệ vi sinh đường ruột. Việc thiếu hụt carbohydrate thô khiến các lợi khuẩn sụt giảm nhanh chóng, buộc vi khuẩn phải ăn mòn lớp chất nhầy bảo vệ ruột, làm suy yếu miễn dịch và tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh lý chuyển hóa.
Bổ sung chất xơ trước bữa ăn từ 15 đến 30 phút hoặc chủ động ăn rau củ trước tinh bột giúp làm chậm quá trình tháo rỗng dạ dày và giảm hấp thu glucose ở ruột non. Cách làm đơn giản này giúp hạ thấp đáng kể đỉnh đường huyết sau ăn so với thói quen ăn lẫn lộn hay ăn xơ sau cùng.
Uống Yohimbe vào lúc no hoặc sau bữa ăn nhẹ giúp làm chậm quá trình hấp thu, từ đó giảm thiểu nguy cơ bùng phát tác dụng phụ như tim đập nhanh và lo âu do noradrenaline tăng vọt. Dù vậy, yếu tố liều lượng và cơ địa chuyển hóa di truyền vẫn đóng vai trò quyết định mức độ an toàn.
Nhiều chị em lo lắng uống ích mẫu có thể làm mất tác dụng của thuốc tránh thai hàng ngày. Khoa học hiện ghi nhận các tương tác giảm hiệu lực ngừa thai chủ yếu đến từ một số thuốc chống động kinh và kháng sinh đặc hiệu, chưa có bằng chứng ích mẫu làm vô hiệu hóa thuốc, nhưng việc phối hợp vẫn cần thận trọng.
Chất xơ inulin giúp hỗ trợ bệnh nhân gan nhiễm mỡ bằng cách tái lập cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột, phục hồi hàng rào ruột và kích thích phân giải lipid gan. Tuy nhiên, inulin chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ chuyển hóa và cần kết hợp với chế độ ăn giảm cholesterol, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Cơm nấu chín khi được để nguội và làm lạnh sẽ diễn ra quá trình thoái hóa tinh bột, tạo ra tinh bột kháng hoạt động tương tự chất xơ hòa tan. Lượng tinh bột kháng này đi xuống đại tràng, trở thành nguồn thức ăn nuôi dưỡng lợi khuẩn, kích thích sản sinh butyrate củng cố hàng rào ruột và hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn.
