Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 166 trên 483
Bà bầu không nên uống nước cỏ mần trầu để giải nhiệt. Thảo mộc tự nhiên này thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng trên thai kỳ, tiềm ẩn nguy cơ kích thích co thắt tử cung, tăng nguy cơ dọa sảy hoặc sinh non nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi.
Cỏ lạc là cây cảnh quan và thức ăn chăn nuôi gia súc, không phải rau ăn hay vị thuốc. Hiện chưa có nghiên cứu xác nhận độ an toàn của lá cỏ lạc trên người; việc hái lá làm trà tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc hóa chất bảo vệ thực vật và chất kháng dinh dưỡng.
Nhiều người ngâm rượu hạt cọ xẻ để trị ung thư và viêm khớp, song dược học hiện đại cảnh báo dung môi cồn tự ngâm dễ chiết xuất tạp chất làm biến tính protein và tổn hại màng tế bào. Việc uống rượu hạt cọ xẻ chưa qua tinh chế tiềm ẩn rủi ro phá hủy gan thận và không thể thay thế điều trị y khoa.
Củ hủ cọ giàu chất xơ hòa tan và mang chỉ số đường huyết thấp, giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose vào máu. Thực phẩm này hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn hiệu quả nếu được chế biến thanh đạm, ít béo và không thêm đường ngọt.
Hoa cỏ chân vịt ấn chứa hàm lượng cao các hợp chất polyphenol và flavonoid tự nhiên như rutin, naringenin, axit chlorogenic. Trong môi trường phòng thí nghiệm, các hoạt chất này thể hiện khả năng dập tắt gốc tự do vượt trội cùng tác động ức chế men alpha-glucosidase, mở ra tiềm năng lớn cho ứng dụng dược liệu tương lai.
Cảo bản là vị thuốc trị đau đầu và cảm lạnh, nhưng tính chất kích thích tuần hoàn mạnh khiến dược liệu này chống chỉ định cho phụ nữ mang thai, người đau đầu do huyết hư và bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật để tránh nguy cơ xuất huyết và co bóp tử cung.
Cà phê phân chồn biến đổi hóa sinh chủ yếu ở hàm lượng chất béo, este thơm và chất chống oxy hóa nhờ hệ vi sinh ruột cầy hương. Trái với lời đồn, hàm lượng caffeine và protein trong hạt chồn không khác biệt so với cà phê thông thường.
Tocotrienol từ quả cọ dầu là nhóm vitamin E tự nhiên có hoạt tính chống oxy hóa mạnh, hỗ trợ bảo vệ mạch máu và tế bào thần kinh theo các nghiên cứu lâm sàng. Tuy nhiên, hiệu quả hấp thu thực tế của hợp chất này phụ thuộc lớn vào công thức bào chế và cần được nhìn nhận đúng mực, không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Dầu cọ chứa hàm lượng axit béo bão hòa và axit palmitic rất cao, có thể làm tăng cholesterol xấu và nguy cơ tim mạch. Ba nhóm đối tượng gồm người mắc bệnh tim thiếu máu cục bộ, người bị rối loạn mỡ máu và người thừa cân béo phì kháng insulin cần chủ động hạn chế các thực phẩm chế biến chứa loại dầu này.
Cẩm xà lặc chứa phong phú các hoạt chất chống oxy hóa thực vật, tiêu biểu là polyphenol, flavonoid, iridoid và alpha-tocopherol. Các hợp chất này giúp quét gốc tự do và bảo vệ màng sinh học lipid khỏi quá trình hư hại tế bào.
Nước ép cần tây giúp cơ thể hấp thu nhanh một số chất chống oxy hóa, trong khi ăn cả bã cung cấp trọn vẹn chất xơ giúp no lâu và giảm calo nạp vào. Tùy thuộc vào mục tiêu quản lý cân nặng hay bổ sung vi chất, người dùng có thể linh hoạt lựa chọn hoặc kết hợp cả hai hình thức để tối ưu sức khỏe.
Nhiều người có thói quen ngâm rượu cẩm địa uống hằng ngày để bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, các nghiên cứu độc tính cho thấy dược liệu này an toàn ở liều thấp nhưng có thể gây tổn thương gan, thận khi dùng liều cao, cộng thêm tác hại tích lũy từ cồn nếu lạm dụng.
Cần hôi cùng nhiều loài thực vật họ Hoa tán chứa furanocoumarins – nhóm chất phòng vệ tự nhiên có thể gây viêm da ánh sáng bọng nước nghiêm trọng khi gặp tia cực tím. Người có cơ địa nhạy cảm, bệnh nhân tổn thương da và người lao động ngoài trời cần tránh tiếp xúc hoặc dùng loại thảo mộc này tùy tiện.
Quả cần thăng chứa nhiều beta-carotene, vitamin nhóm B cùng lượng chất nền dẻo phù hợp làm thạch, si-rô nhưng hàm lượng vitamin C thực tế chỉ ở mức vết. Do còn thiếu thử nghiệm lâm sàng và có hoạt tính chống sinh tinh, người tiêu dùng chỉ nên dùng quả ở mức vừa phải.
Các dữ liệu tiền lâm sàng chỉ ra hoạt chất chiết xuất từ thảo dược cùng chi với cảo bản có tác dụng ức chế co bóp tử cung trên chuột. Tuy nhiên, do thiếu thử nghiệm an toàn lâm sàng, phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng vị thuốc này.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên dùng dược liệu từ các loài cây Cẩm Lai. Bằng chứng khoa học tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất từ chi Cẩm Lai có thể ức chế thụ thai, làm giảm chiều dài thai nhi và tiềm ẩn nguy cơ kích thích co thắt tử cung ngoài ý muốn.
Nghiên cứu độc học thực nghiệm cảnh báo chiết xuất lá cây cất hơi (Drymaria cordata) có thể gây độc phôi thai và mang ngưỡng nồng độ gây chết thực nghiệm rõ ràng. Thói quen tự ý sắc nước cất hơi đậm đặc uống kéo dài tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng cho người dùng.
Cải thìa và họ cải nói chung chứa nguồn canxi và sắt dồi dào, đóng vai trò thiết yếu cho xương và máu. Nghiên cứu sinh khả dụng cho thấy tỷ lệ hấp thu khoáng chất phụ thuộc nhiều vào cách chế biến, hàm lượng chất kháng dinh dưỡng và đặc điểm sinh lý từng đối tượng sử dụng.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng rau cần hôi với lượng lớn hay làm trà thuốc. Dữ liệu y khoa về tính an toàn trong thai kỳ còn rất hạn chế, trong khi các hợp chất bay hơi tự nhiên có nguy cơ tiềm ẩn kích thích co bóp cơ trơn tử cung.
Cây cần thăng chứa nhiều chất chống oxy hóa tự nhiên như flavonoid, polyphenol và coumarin phân bố không đều giữa các bộ phận. Lá và vỏ thân nổi bật với hàm lượng flavonoid dồi dào, trong khi thịt quả cung cấp nguồn polyphenol cùng dưỡng chất hỗ trợ đường huyết tối ưu khi còn xanh.
