Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 292 trên 483
Xoay vòng carbohydrate (carb cycling) giúp duy trì nhẹ tiêu hao năng lượng khi nghỉ và bảo tồn khối cơ nạc khi ăn kiêng, nhưng không ngăn được nồng độ leptin sụt giảm tự nhiên do thiếu hụt năng lượng. Các dữ liệu thực nghiệm hiện tại cũng không ghi nhận tác động của phương pháp này lên chức năng tuyến giáp.
Ăn khoai tây luộc để nguội giúp kiểm soát đường huyết và no lâu hơn nhờ quá trình thoái hóa tinh bột tạo ra tinh bột kháng loại 3. Lượng tinh bột kháng này làm chậm tiêu hóa, giảm đáng kể phản ứng insulin sau ăn so với khoai tây nóng hay chiên rán.
Uống whey protein trước hay sau buổi tập đều mang lại hiệu quả tăng cơ và phục hồi tương đương nhau. Thay vì lo lắng về "cửa sổ đồng hóa" ngắn ngủi, khoa học chứng minh việc đảm bảo tổng lượng đạm nạp đủ trong cả ngày và phân bổ hợp lý mới là chìa khóa quyết định sự phát triển cơ bắp.
Người béo phì ăn kiêng không nên tính lượng đạm theo cân nặng thực tế trên bàn cân để tránh nạp thừa calo. Tính toán dựa trên khối lượng cơ nạc (LBM) hoặc cân nặng tham chiếu giúp bảo tồn cơ bắp hiệu quả, hạn chế nguy cơ làm giảm độ nhạy insulin và tối ưu tốc độ giảm mỡ.
Gọt bỏ vỏ táo làm mất đi khoảng 25% tổng lượng chất xơ tự nhiên cùng phần lớn hợp chất phenolic và khoáng chất tập trung ở lớp ngoài cùng của quả. Nếu hệ tiêu hóa khỏe mạnh và nguồn táo bảo đảm an toàn, ăn cả vỏ là cách tối ưu để nhận trọn vẹn giá trị dinh dưỡng.
Thực phẩm bổ sung chất xơ thường được coi là lành tính, nhưng chúng có thể gây tắc ruột hoặc hình thành búi bã nguy hiểm ở người bị liệt dạ dày, hội chứng giả tắc ruột, xơ nang, người sau phẫu thuật hoặc đang dùng thuốc ức chế vận động ruột.
Thói quen uống nước ngụm nhỏ và đảo trong miệng giúp làm ẩm niêm mạc và hỗ trợ phản xạ nuốt, nhưng không kích thích amylase hỗ trợ dạ dày như quan niệm thực dưỡng. Enzyme amylase nước bọt chỉ phân giải tinh bột và cần thức ăn bảo vệ để không bị acid dịch vị bất hoạt.
Bột củ nưa Konjac chứa glucomannan thực sự có khả năng kiểm soát cơn đói nhờ cơ chế hấp thụ nước, trương nở tạo khối gel nhớt giúp làm chậm quá trình rỗng dạ dày và kích thích tiết hormone no. Tuy nhiên, người dùng cần uống đủ nước để phòng ngừa nguy cơ tắc nghẽn thực quản và đường tiêu hóa.
Bổ sung chất xơ cho người nằm liệt giường cần đặc biệt thận trọng, bởi nhu động ruột suy giảm kết hợp thiếu nước sẽ biến chất xơ thành khối bã đặc quánh, gây nguy cơ bán tắc ruột nghiêm trọng thay vì cải thiện táo bón.
Ăn nhiều chất xơ nhưng uống ít nước hoàn toàn có thể gây tắc ruột do phân đóng khối. Khi thiếu nước làm dung môi bôi trơn, bã xơ không hòa tan sẽ hút kiệt dịch ruột, cô đặc lại thành khối cứng gây nghẽn đường tiêu hóa và tiềm ẩn nguy cơ viêm loét, thủng ruột.
Prebiotic là nguồn thức ăn chọn lọc nuôi dưỡng vi khuẩn có lợi trong ruột già, chủ yếu gồm inulin và fructooligosaccharides (FOS). Thay vì tìm kiếm sản phẩm đắt đỏ, việc bổ sung các thực phẩm tự nhiên giàu chất xơ hòa tan và ngũ cốc nguyên cám giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh và cân bằng chuyển hóa.
Cắt giảm tinh bột quá mức ở tuổi dậy thì có thể khiến cơ thể rơi vào tình trạng thiếu hụt năng lượng khả dụng, dẫn đến rối loạn nội tiết và làm chậm quá trình tăng trưởng xương. Trẻ cần được cung cấp đủ tinh bột chất lượng cao từ ngũ cốc, đậu và rau quả để phát triển chiều cao tối đa.
Yến mạch cán dẹt dày và yến mạch ăn liền làm tăng đường huyết rất khác nhau do mức độ phá vỡ cấu trúc hạt. Yến mạch càng bị cán mỏng, diện tích tiếp xúc càng lớn và độ hồ hóa càng cao, khiến tinh bột thủy phân nhanh trong ruột non và làm tăng vọt đường huyết tương đương bánh mì trắng.
Chế độ ăn chay hoàn toàn cung cấp đủ 9 axit amin thiết yếu nếu bữa ăn đảm bảo đủ năng lượng và kết hợp đa dạng các nhóm đạm thực vật như đậu nành, các loại đậu, ngũ cốc, hạt có dầu và sản phẩm thay thế thịt.
Cơ thể xử lý chất xơ nhân tạo và tự nhiên hoàn toàn khác nhau. Dù chất xơ tổng hợp như polydextrose có thể lên men tạo axit béo chuỗi ngắn, chúng thiếu cấu trúc màng tế bào và các hoạt chất sinh học tự nhiên, nên không mang lại hiệu quả hạ đường huyết hay bảo vệ chuyển hóa toàn diện như xơ nguyên vẹn.
Người trên 60 tuổi cần khoảng 1,2–1,5 g đạm/kg thể trọng mỗi ngày để kích hoạt tổng hợp cơ và ngăn ngừa chứng teo cơ. Tình trạng kháng đồng hóa khiến chuẩn dinh dưỡng cũ 0,8 g/kg không còn đủ đáp ứng cho hệ vận động tuổi già.
Bổ sung bột protein khi giảm cân giúp bảo toàn khối cơ nạc và tăng cảm giác no hiệu quả nhờ hàm lượng leucine dồi dào. Tuy nhiên, nếu không tính toán lượng calo của bột đạm vào tổng năng lượng dung nạp hàng ngày, việc uống bổ sung sẽ dẫn tới thừa calo và làm đình trệ quá trình giảm mỡ.
Người không tập thể thao thường không cần uống sữa bổ sung protein hằng ngày nếu bữa ăn đã đủ chất. Việc tùy tiện bổ sung đạm dạng sữa khi ít vận động có thể gây dư thừa calo, tích tụ mỡ thừa mà không đem lại lợi ích tăng cơ hay cải thiện tim mạch.
Beta-glucan từ yến mạch hạ đường huyết nhờ khả năng hút nước tạo gel nhớt đặc trong đường tiêu hóa. Khối gel này làm chậm rỗng dạ dày, hạn chế enzyme amylase phân giải tinh bột và trì hoãn hấp thu glucose qua thành ruột, giúp ngăn đường huyết tăng vọt sau bữa ăn.
Nghiên cứu khoa học khẳng định đạm thực vật hoàn toàn có thể giúp tăng khối lượng cơ và sức mạnh tương đương đạm động vật khi được nạp đủ lượng và phối hợp hợp lý. Việc hiểu rõ hàm lượng leucine và cách bù trừ axit amin giữa các loại hạt sẽ giúp người tập luyện tối ưu hóa hiệu quả thể hình.
