Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.588 bài, trang 458 trên 480
Ăn các loại hạt nhiều dầu mỗi ngày không gây béo phì nếu dùng điều độ, bởi cơ thể không hấp thu trọn vẹn năng lượng từ hạt và khả năng gây no tự nhiên giúp giảm ăn ở các bữa khác. Thậm chí, thói quen này còn nâng cao chất lượng khẩu phần và hỗ trợ duy trì cân nặng hiệu quả.
Ăn chay đúng cách cùng việc cắt giảm sữa bò và chất béo bão hòa có thể hỗ trợ giảm viêm, cải thiện mụn trứng cá và làm chậm quá trình lão hóa. Tuy nhiên, hiệu quả này chỉ đạt được khi bạn xây dựng thực đơn cân bằng dưỡng chất, ưu tiên thực vật nguyên phần thay vì lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn.
Người không ăn cá hoàn toàn có thể nạp Omega-3 thông qua axit alpha-linolenic (ALA) từ các loại hạt, rau xanh hoặc bổ sung trực tiếp EPA và DHA từ dầu vi tảo. Dù tỷ lệ chuyển hóa ALA thành DHA trong cơ thể người khá thấp, chế độ ăn cân bằng vẫn giúp duy trì sức khỏe tim mạch hiệu quả.
Ăn chay vào ngày Rằm và mùng Một giúp thanh lọc tâm trí, nhưng 2 ngày mỗi tháng là quá ít để tạo ra biến chuyển lớn cho đường huyết hay mỡ máu. Để cải thiện chuyển hóa bền vững, bạn nên phát triển thói quen này thành lối ăn bán chay đều đặn hàng tuần với thực phẩm nguyên bản.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy dịch chiết lá chay Bắc Bộ có ngưỡng an toàn sinh học cao, không gây độc tính cấp tính cho tế bào gan và thận. Dẫu vậy, việc sắc uống quá đặc hay dùng thay thế hoàn toàn nước lọc mỗi ngày vẫn tiềm ẩn nguy cơ quá tải chuyển hóa, đòi hỏi người dùng phải sử dụng đúng liều lượng.
Ăn nhiều quả chay chua lúc đói có thể kích ứng niêm mạc dạ dày do nồng độ axit hữu cơ cao kết hợp cùng dịch vị khi thiếu thức ăn đệm. Lượng tannin dồi dào trong quả xanh còn có nguy cơ kết tủa với protein dưới tác động của axit dịch vị, tạo khối bã thức ăn gây đau bụng và cồn cào.
Chiết xuất Chasteberry (trinh nữ châu Âu) được chứng minh có khả năng hỗ trợ giảm tần suất bốc hỏa, giảm lo âu và cải thiện chất lượng giấc ngủ ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh sau 8 tuần đến 12 tháng sử dụng, nhưng cần chọn đúng cách phối hợp và hiểu rõ giới hạn của thảo dược.
Người ăn chay tập gym hoàn toàn có thể xây dựng cơ bắp và phát triển sức mạnh hiệu quả không thua kém người ăn thịt. Dù đạm thực vật có độ tiêu hóa thấp hơn và thiếu hụt một số axit amin, bạn vẫn đạt kết quả tương đương nếu nạp đủ tổng lượng đạm từ 1,1 đến 1,2 g/kg mỗi ngày và phối hợp đa dạng nguồn đậu.
Nhiều thai phụ băn khoăn liệu món canh chua quả chay quen thuộc hay thói quen uống nước lá chay thanh nhiệt có an toàn cho thai nhi. Dù quả chay nấu ăn với lượng nhỏ nhìn chung lành tính, lá chay lại chứa nhiều hoạt chất ức chế miễn dịch mạnh và chưa được chứng minh an toàn, tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe mẹ bầu.
Não bộ người trưởng thành cần khoảng 140 g glucose mỗi ngày (tương đương 500 kcal từ carbohydrate) để duy trì hoạt động bình thường và bảo toàn khối cơ. Dù cơ thể có thể tổng hợp glucose nội sinh, cắt giảm tinh bột quá mức có thể gây giảm nhận thức, mệt mỏi và đòi hỏi theo dõi y tế cẩn trọng.
Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú tuyệt đối không được dùng cây vuốt mèo. Dược liệu này chứa các hoạt chất kích thích co bóp tử cung mạnh, làm gián đoạn tín hiệu phát triển tế bào và từng được dùng như một bài thuốc ngừa thai tự nhiên, tiềm ẩn nguy cơ sảy thai rất cao.
Cắt giảm tinh bột quá mức kết hợp tập luyện nặng dễ đẩy cơ thể vào trạng thái thiếu hụt năng lượng và sụt giảm hormone leptin từ mô mỡ. Khi nhận thấy tín hiệu cạn kiệt dự trữ và căng thẳng, vùng dưới đồi tại não bộ sẽ ức chế tuyến yên tiết hormone kích thích buồng trứng, dẫn đến ngừng rụng trứng và mất kinh.
Phụ nữ mang thai hoàn toàn có thể ăn chay an toàn nếu thực đơn được lập kế hoạch cân đối và bổ sung đầy đủ dưỡng chất. Để phòng ngừa thai nhi nhẹ cân hay chậm phát triển, mẹ bầu cần đặc biệt lưu tâm bổ sung các vi chất trọng yếu như sắt, vitamin B12, canxi, vitamin D, kẽm và omega-3 theo chỉ định y khoa,.
Đồ chay giả mặn chế biến sẵn thường chứa lượng lớn natri, chất béo bão hòa và phụ gia thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ gây tăng huyết áp, rối loạn nội mô và xơ vữa động mạch. Dù có nguồn gốc thực vật, việc lạm dụng thực phẩm chay công nghiệp siêu chế biến có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong sớm.
Nghiên cứu cho thấy trẻ ăn chay không nhất thiết bị thấp còi so với bạn bè cùng lứa nếu được ăn uống cân bằng, dù tỷ lệ nhẹ cân có thể cao hơn. Cha mẹ cần theo dõi sát sao biểu đồ tăng trưởng và vi chất để đảm bảo trẻ phát triển toàn diện.
Chasteberry thường được quảng bá giúp cân bằng nội tiết tố, nhưng phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, người đang làm thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) và bệnh nhân mắc bệnh lý nhạy cảm hormone tuyệt đối không nên dùng vì nguy cơ gây xáo trộn hormone buồng trứng và biến chứng nghiêm trọng.
Người bệnh đái tháo đường type 2 không nên uống nước cam tùy tiện mỗi ngày vì quá trình vắt ép làm mất chất xơ và tăng gấp đôi tải lượng đường. Để kiểm soát tốt đường huyết và chỉ số HbA1c, người bệnh nên ưu tiên ăn cam nguyên múi hoặc chỉ uống lượng nhỏ trong bữa ăn chính.
Khi mới cắt giảm tinh bột (low-carb), nhiều người dễ mệt mỏi, choáng váng do cơ thể mất muối và nước. Các nghiên cứu cho thấy sự sụt giảm hormone insulin khi hạn chế tinh bột sẽ làm thận tăng đào thải natri qua nước tiểu, đòi hỏi người ăn kiêng cần điều chỉnh lượng muối phù hợp với thể trạng.
Chế độ ăn low-carb nghiêm ngặt không an toàn cho phụ nữ mang thai. Việc cắt giảm tinh bột quá mức có thể kích hoạt quá trình tạo thể ceton qua nhau thai, ảnh hưởng đến nhận thức của thai nhi và gây thiếu hụt vi chất thiết yếu. Thai phụ nên chú trọng chất lượng carbohydrate thay vì cắt bỏ hoàn toàn.
Uống từ 1 đến 3 tách trà hoa cúc mỗi ngày (tương đương 2-5 gram hoa khô) hoàn toàn an toàn và không gây hại cho gan, thận. Các nghiên cứu khoa học xác nhận hàm lượng tinh dầu và kim loại hòa tan từ trà hoa cúc nằm sâu dưới ngưỡng phơi nhiễm nguy hại.
