Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.573 bài, trang 468 trên 479
Củ bình vôi hoa đầu chứa hàm lượng lớn alkaloid gindarin có tác dụng an thần nhưng bị chống chỉ định tuyệt đối cho phụ nữ mang thai và cho con bú. Các bằng chứng thực nghiệm cho thấy hoạt chất này gây độc phôi rõ rệt, làm biến đổi chức năng gan, máu và đe dọa trực tiếp sự phát triển của thai nhi cũng như trẻ bú mẹ.
Người làm ca đêm không nên cắt giảm hoàn toàn tinh bột vì dễ gây hạ đường huyết và kiệt sức. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, việc duy trì lượng carbohydrate vừa phải kết hợp cùng chất đạm lành mạnh giúp giữ đường huyết ổn định, giảm cảm giác buồn ngủ và duy trì hiệu suất làm việc suốt đêm.
Ăn canh bí đao vào bữa tối muộn dễ gây trướng bụng, khó tiêu do lượng nước dồi dào làm căng dạ dày giữa thời điểm nhu động tiêu hóa tự nhiên chậm lại theo nhịp sinh học ban đêm, chứ không phải do độc tính của thực phẩm.
Nhiều người có thói quen tự hái bán biên kỳ mọc hoang về sắc uống phòng bệnh, nhưng khoa học chứng minh đây là việc không nên làm. Bán biên kỳ và các loài dương xỉ có đặc tính sinh học siêu tích lũy thạch tín, chì và kim loại nặng độc hại từ môi trường, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng cho người sử dụng.
Ăn nhiều chất béo bão hòa không làm giảm tổng số giờ ngủ nhưng lại cắt ngắn thời lượng giấc ngủ sóng chậm (ngủ sâu) và làm suy giảm biên độ sóng não phục hồi cơ thể. Thay thế mỡ bão hòa bằng chất béo lành mạnh và tăng cường chất xơ là chìa khóa giúp duy trì giấc ngủ sâu.
Người bị bệnh gan, thận tuyệt đối không nên tự ý sắc rễ bèo tây uống. Khoa học đã chứng minh rễ bèo tây là bộ phận siêu tích tụ kim loại nặng độc hại như chì và cadmium, khiến gan và thận vốn đã suy yếu càng dễ tổn thương nghiêm trọng và đối mặt nguy cơ suy nội tạng.
Bổ sung glycine trước khi ngủ giúp hỗ trợ hạ nhiệt độ lõi cơ thể bằng cách kích hoạt thụ thể NMDA tại nhân trên chéo của não bộ, thúc đẩy giãn mạch máu ngoại biên và tăng thoát nhiệt qua da. Cơ chế tự nhiên này tạo điều kiện thuận lợi để cơ thể nhanh chóng chìm vào giấc ngủ sâu.
Người làm ca đêm nên chuyển phần lớn lượng thức ăn sang ban ngày, tránh ăn bữa lớn vào giữa đêm và không ăn quá no trước khi ngủ sáng. Cách phân bổ này giúp đồng bộ nhịp sinh học, giữ ổn định đường huyết và giúp cơ thể dễ dàng đi vào giấc ngủ ngày sâu hơn.
Ăn quá sát giờ tập yoga dễ gây tức bụng và trào ngược khi thực hiện các tư thế uốn gập. Các nghiên cứu tiêu hóa cho thấy dạ dày cần trung bình 3,5 giờ để xử lý bữa ăn thường, nhưng bạn vẫn có thể nạp năng lượng trước 1 đến 2 giờ nếu chọn đúng loại thực phẩm nhẹ bụng.
Để không bị thức giấc đi tiểu đêm làm đứt đoạn giấc ngủ, bạn nên phân bổ phần lớn lượng nước vào ban ngày và hạn chế tối đa chất lỏng vào buổi tối. Việc ngừng uống nước ít nhất 1 giờ trước khi lên giường giúp bàng quang không bị quá tải, phòng ngừa rối loạn đa niệu ban đêm.
Người có tiền sử suy thận tuyệt đối không nên tự ý dùng bán biên kỳ. Chức năng lọc của cầu thận và bài tiết của ống thận đã suy giảm khiến các hợp chất chuyển hóa từ thảo mộc khó đào thải, dễ tích tụ độc chất và làm tăng nguy cơ bùng phát suy thận cấp.
Ngủ trưa không trực tiếp đốt mỡ hay gây tích tụ năng lượng thừa. Giấc ngủ ngắn giúp phục hồi cơ thể nhưng không làm thay đổi hormone đói leptin hay mức độ thèm ăn; việc kiểm soát cân nặng chủ yếu phụ thuộc vào tổng calo nạp vào và giấc ngủ đêm trọn vẹn.
Khoảng 40% đến hơn 60% phụ nữ mang thai bị mất ngủ ở ba tháng cuối do bụng bầu lớn dần, đau lưng, tiểu đêm và lo âu. Áp dụng tư thế nằm nghiêng trái có gối nâng đỡ giúp giải phóng áp lực lên tĩnh mạch chủ dưới, hỗ trợ hô hấp và cải thiện chất lượng giấc ngủ an toàn.
Nồng độ vitamin D huyết thanh thấp liên quan chặt chẽ đến tình trạng ngủ ít, giấc ngủ chập chờn và lịch ngủ thất thường. Dù bổ sung vi chất này giúp cải thiện giấc ngủ ở người thiếu hụt, đây không phải thuốc ngủ và cần dùng đúng chỉ định.
Trẻ nhỏ trằn trọc, khó vào giấc và hay quấy khóc ban đêm không chỉ do thói quen sinh hoạt mà có liên quan mật thiết đến tình trạng thiếu sắt. Thiếu hụt sắt dự trữ, ngay cả khi chưa gây thiếu máu, là nguyên nhân thúc đẩy hội chứng chân không yên khiến giấc ngủ của trẻ bị phá vỡ.
Cơn buồn ngủ dữ dội sau bữa trưa nhiều tinh bột xuất phát từ hiện tượng đường huyết tăng nhanh, kích thích insulin tiết ra mạnh mẽ và làm tăng tỷ lệ tryptophan tự do đi vào não, thúc đẩy quá trình tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh gây buồn ngủ serotonin và melatonin.
Nhiều thai phụ tìm đến bán hạ bắc để giảm ốm nghén do e sợ tác dụng phụ của thuốc tây. Tuy nhiên, y học hiện đại khẳng định chưa có bất kỳ bằng chứng nào chứng minh bán hạ bắc an toàn trong thai kỳ, và việc tự ý sử dụng tiềm ẩn nhiều rủi ro nguy hiểm cho thai nhi.
Phụ nữ mang thai không nên dùng quả bách xù vì chiết xuất từ dược liệu này đã được chứng minh có nguy cơ gây sảy thai, làm giảm khả năng sinh sản và tác động mạnh lên tử cung. Ngoài ra, việc dùng liều cao còn gây kích ứng ruột, tổn thương thận và làm rối loạn đường huyết.
Bổ sung axit béo omega-3, đặc biệt là thành phần DHA, giúp cải thiện hiệu suất giấc ngủ, rút ngắn thời gian chờ vào giấc và duy trì thời lượng ngủ lành mạnh. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng hiện chưa chứng minh trực tiếp khả năng kéo dài riêng giai đoạn ngủ sâu và hiệu quả còn tùy thuộc tỷ lệ DHA/EPA.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng nước ép quả anh đào chua (tart cherry) chứa melatonin tự nhiên, tryptophan và anthocyanin, giúp hỗ trợ tăng nồng độ chất chuyển hóa melatonin trong cơ thể, kéo dài thời gian ngủ và giảm thức giấc ban đêm một cách an toàn nhưng ở mức độ vừa phải.
