Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.619 bài, trang 52 trên 481
Ăn hạt trạch quạch còn sống rất nguy hiểm do chứa nhiều độc tố kém bền nhiệt như chất ức chế men tiêu hóa và lectin gây tổn thương ruột, nôn mửa và tiêu chảy cấp. Để an toàn, loại hạt này bắt buộc phải được ngâm kỹ và nhiệt phân hoàn toàn bằng cách nấu chín kỹ trước khi sử dụng.
Nhai lá trường sinh lá rách tươi nuốt nước để trị viêm họng là mẹo dân gian chưa có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả và an toàn. Việc nuốt dịch tươi đậm đặc tiềm ẩn nguy cơ kích ứng niêm mạc hầu họng và ngộ độc do các độc tố tự nhiên có trong chi thực vật này.
Sữa trâu sở hữu hàm lượng đạm, canxi cùng các hoạt chất sinh học vượt trội, nhưng lại đi kèm lượng chất béo bão hòa và cholesterol rất đậm đặc. Nguồn dinh dưỡng này có thể hỗ trợ phục hồi sức khỏe nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ chuyển hóa đối với người mắc bệnh tim mạch, mỡ máu hoặc béo phì.
Nấm trư linh là vị thuốc lợi tiểu quen thuộc nhưng không phải ai cũng dùng được. Người huyết áp thấp, cơ thể đang mất nước, bệnh nhân suy thận nặng và phụ nữ mang thai thiếu dữ liệu an toàn cần thận trọng, tránh tự ý sử dụng để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.
Thịt trăn thường được truyền tai là món ăn bổ dưỡng, nhưng giá trị dinh dưỡng của nó chưa vượt trội hơn các loại thịt thông thường. Đáng lo ngại, thịt trăn và rắn tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm ấu trùng sán Sparganum gây u dưới da, tổn thương mắt và hệ thần kinh trung ương nếu ăn sống hoặc chưa chín kỹ.
Nhiều thai phụ tìm đến trúc nhự để chữa ốm nghén theo dân gian. Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại về trúc nhự mới chỉ dừng lại ở động vật và tế bào; hoàn toàn chưa có thử nghiệm an toàn hay độc tính trên phụ nữ mang thai, do đó mẹ bầu tuyệt đối không nên tự ý sử dụng.
Trư linh và Phục linh đều là hạch nấm dược liệu họ Nấm lỗ nhưng khác biệt lớn về thành phần và công năng. Phục linh chứa tới 84% polysaccharide, vừa giúp lợi tiểu nhẹ nhàng vừa có tính năng định tâm an thần, kiện tỳ. Ngược lại, Trư linh sở hữu cấu trúc polysaccharide phân nhánh riêng biệt, tập trung hoàn toàn vào khả năng trục thủy tiêu thũng mạnh mà không có tác dụng an thần.
Om và muối trám hồng đúng kỹ thuật giúp loại bỏ vị chát gắt của tannin mà vẫn bảo tồn tối đa các hợp chất polyphenol chống oxy hóa. Kiểm soát tốt nhiệt độ nước om và nồng độ muối ngâm sẽ hạn chế việc dưỡng chất bị phân hủy hoặc hòa tan mất vào môi trường nước.
Nước lá trâm bầu được nhiều người truyền tai uống hằng ngày để mát gan, trị bệnh, nhưng khoa học cho thấy công dụng của lá và hạt rất khác nhau. Việc uống tùy tiện kéo dài thay trà tiềm ẩn nguy cơ độc tính tích lũy cho cơ thể.
Nước sắc cây trâm bột hoàn toàn chưa có dữ liệu khoa học chứng minh an toàn cho thai kỳ. Do thảo mộc tự nhiên có thể chứa hoạt chất gây kích thích co bóp tử cung và độc tính phôi thai, phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên tự ý sử dụng nước sắc này.
Bột ngọc trai nano và ngọc trai thủy phân giúp tăng đáng kể độ hòa tan và sinh khả dụng canxi so với dạng nghiền thông thường. Tuy nhiên, người dùng cần dùng lượng vừa phải theo khuyến cáo y khoa, uống đủ nước và thận trọng nếu có tiền sử sỏi thận hay rối loạn canxi máu.
Nghiên cứu hiện tại chưa công bố nồng độ caffeine cụ thể trong lá và hoa trà hoa vàng so với trà xanh thông thường. Tuy nhiên, thuộc chi Trà (*Camellia*), thức uống này có thể tác động đến hệ thần kinh; người mất ngủ cần thận trọng, tránh uống đặc hoặc dùng sát giờ ngủ.
Thân trúc đen chứa các hợp chất phenolic và flavonoid có khả năng chống oxy hóa trên đĩa thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy hoạt tính này chỉ ở mức trung bình và các phân tử phức tạp rất khó hấp thu qua hệ tiêu hóa người, chủ yếu đọng lại ở đại tràng.
Phụ nữ mang thai, người chuẩn bị phẫu thuật và người huyết áp thấp không nên dùng hạt và vỏ cây trâm mốc để trị bệnh. Bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính trong ống nghiệm, trong khi dữ liệu về tính an toàn và cơ chế tác động trên cơ thể người vẫn chưa được xác định.
Nhiều cha mẹ có thói quen bôi dầu tràm cho trẻ sơ sinh, song tinh dầu tràm lá dài chứa hàm lượng 1,8-cineole cao từ 43% đến 61%. Hệ hô hấp non nớt của trẻ rất dễ bị kích ứng, trong khi chưa có nghiên cứu chứng minh độ an toàn lâm sàng của loại tinh dầu này trên trẻ sơ sinh.
Nhựa từ các loài cây cảnh có thể gây viêm da tiếp xúc kích ứng hoặc dị ứng khi chạm phải. Trẻ nhỏ, người có cơ địa viêm da và thú nuôi là 3 nhóm cần đặc biệt tránh tiếp xúc hoặc nuốt phải nhựa cây trúc Pháp nhằm phòng ngừa tổn thương da và khó chịu tiêu hóa.
Mủ trôm là thức uống giải nhiệt quen thuộc nhưng không thể dùng tùy tiện. Phụ nữ mang thai, người chuẩn bị nội soi, người viêm tắc ruột và người thể hàn cần thận trọng do thiếu dữ liệu an toàn, nguy cơ cản trở tiêu hóa và y văn đã ghi nhận ca tổn thương gan nghiêm trọng.
Bún gạo lứt giữ lại lớp cám giàu chất xơ và vi chất tự nhiên, giúp giảm mức tăng đường huyết và insulin sau ăn so với bún gạo trắng. Tuy nhiên, các phân tích lâm sàng dài hạn cho thấy thực phẩm này không tạo ra khác biệt lớn về đường huyết lúc đói hay mỡ máu, chỉ mang lại lợi thế vừa phải.
Phở là món ăn sáng quen thuộc nhưng thói quen ăn hằng ngày tiềm ẩn rủi ro nạp quá nhiều natri từ nước dùng và carbohydrate tinh chế từ bánh phở. Người mắc bệnh thận, đái tháo đường, tim mạch - huyết áp và người có nguy cơ bệnh dạ dày cần đặc biệt lưu ý kiểm soát khẩu phần để tránh bệnh tiến triển nặng.
Thay bơ bằng dầu ô liu khi ăn bánh mì giúp cải thiện nồng độ mỡ máu, bảo toàn cholesterol tốt và giảm kích hoạt tiểu cầu, đặc biệt mang lại lợi ích rõ rệt cho người thừa cân, người trên 40 tuổi và bệnh nhân đái tháo đường týp 2.
