Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
478 bài, trang 8 trên 24
Các nghiên cứu tổng hợp cho thấy bột mì bổ sung sắt và axit folic giúp tăng nồng độ huyết sắc tố và giảm tỷ lệ thiếu máu ở trẻ em cùng phụ nữ tuổi sinh đẻ. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào lượng bột tiêu thụ hằng ngày, dạng sắt sử dụng và cách chế biến.
Nhiệt độ ninh hầm biến collagen trong xương thành gelatin dễ tiêu, nhưng đường ruột sẽ bẻ gãy chúng thành các axit amin và chuỗi peptide ngắn chứ không đưa nguyên vẹn lên làm đẹp da. Nước dùng phở cung cấp nguyên liệu thô bổ dưỡng cho toàn bộ mô liên kết, song cần ăn uống điều độ để tránh quá tải muối và mỡ bão hòa.
Chỉ số đường huyết (GI) đo tốc độ làm tăng đường máu của tinh bột, còn tải lượng đường huyết (GL) phản ánh tổng lượng đường thực tế cơ thể nhận vào theo khẩu phần. Cơm trắng có GI cao và chiếm khoảng một nửa tổng GL hàng ngày, nhưng có thể kiểm soát qua cách chế biến, phối hợp rau và giờ ăn.
Ăn nhiều cơm trắng giúp người ăn chay trường nhanh no nhưng lại gây mất cân bằng dinh dưỡng nghiêm trọng. Cơm trắng thiếu vắng sắt heme dễ hấp thu và vitamin B12, kết hợp với các chất ức chế từ thực vật khiến cơ thể không đủ nguyên liệu tạo máu, dẫn đến thiếu máu thiếu sắt mạn tính.
Quả sa kê cung cấp nguồn carbohydrate phức hợp dồi dào, ít chất béo, giàu axit amin thiết yếu cùng các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên. Nhờ cấu trúc tinh bột bền vững và khả năng giữ nước cao, sa kê hỗ trợ làm chậm tiêu hóa, nuôi dưỡng hoạt động đường ruột và cải thiện sức khỏe chuyển hóa khi chế biến đúng cách.
Lòng đỏ trứng gà chứa lutein và zeaxanthin có tính khả dụng sinh học cao, giúp cơ thể dễ dàng hấp thu chất chống oxy hóa vào máu. Thói quen bổ sung lòng đỏ trứng đúng cách hỗ trợ tăng cường mật độ sắc tố võng mạc, lọc ánh sáng xanh và bảo vệ mắt trước nguy cơ thoái hóa điểm vàng ở người cao tuổi.
Vỏ trứng gà chứa tới 96% calci carbonat tự nhiên với khả năng hấp thu tương đương hoặc tốt hơn calci thương mại, hỗ trợ tích cực cho mật độ xương. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ đạt được khi vỏ trứng qua xử lý tiệt trùng và siêu nghiền mịn; việc tự chế biến thô sơ tại nhà dễ dẫn đến nguy cơ nhiễm khuẩn và tổn thương tiêu hóa.
Ổi giàu vitamin C gấp nhiều lần chanh, cùng dồi dào chất chống oxy hóa như lycopene và polyphenol. Uống nước ép ổi tươi đúng cách giúp cung cấp nguyên liệu thiết yếu để cơ thể tự tổng hợp collagen, ngăn ngừa khô da và bảo vệ cấu trúc hạ bì trước tác hại lão hóa từ tia cực tím.
Chiết xuất cỏ ba lá đỏ giàu isoflavone có thể giúp làm chậm quá trình suy giảm mật độ khoáng xương ở phụ nữ mãn kinh và sau mãn kinh nhờ cơ chế ức chế hủy xương. Tuy nhiên, thảo dược này phát huy hiệu quả tốt nhất khi ở dạng dễ hấp thu, kết hợp cùng lợi khuẩn, canxi và không thay thế hoàn toàn thuốc điều trị.
Sữa chua và sữa chua uống hoàn toàn có thể mang lại hiệu quả ngang bằng, thậm chí là chất mang lợi khuẩn tốt hơn viên nang nếu chứa đủ mật độ vi sinh vật sống và được bảo quản lạnh đúng cách. Chìa khóa quyết định nằm ở khả năng bảo vệ lợi khuẩn vượt qua axit dạ dày để đến được đại tràng.
Rau dớn chứa hàm lượng đạm và khoáng chất nhỉnh hơn một số loại rau trồng ngoài chợ nhưng không thể giúp cải thiện bệnh thiếu máu thiếu sắt. Lượng sắt từ rau không đủ liều điều trị, khó hấp thu, thậm chí nghiên cứu trên động vật còn cảnh báo ăn rau dớn luộc dài ngày có nguy cơ gây tan máu và suy giảm miễn dịch.
Rau bina giàu lutein và zeaxanthin, hai dưỡng chất cấu tạo nên sắc tố điểm vàng giúp lọc ánh sáng xanh và chống oxy hóa tại võng mạc. Bổ sung rau bina cùng trứng và rau xanh đậm vào bữa ăn hàng ngày giúp giảm nguy cơ tiến triển bệnh thoái hóa hoàng điểm ở người cao tuổi.
Nấu chín rau càng cua làm sụt giảm hàm lượng vitamin C và một số vitamin nhóm B nhạy cảm với nhiệt độ, đồng thời khiến chất chống oxy hóa hòa tan một phần ra nước canh. Tuy nhiên, gia nhiệt nhanh giúp tiêu diệt vi khuẩn gây hại và làm tăng nhóm hợp chất phenolic cùng carotenoid có lợi cho sức khỏe.
Nước cam bổ sung canxi ở dạng canxi citrate malate có khả năng hấp thu vào cơ thể tương đương sữa bò và viên uống canxi. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc chặt chẽ vào loại muối canxi nhà sản xuất sử dụng, thời điểm uống trong bữa ăn và việc tránh dùng chung với một số loại thuốc kháng sinh.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy việc bổ sung quế giúp giảm đáng kể triglyceride, cholesterol toàn phần và cholesterol xấu (LDL-C) ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2. Tuy nhiên, ở người trưởng thành chỉ tăng mỡ máu đơn thuần, chiết xuất quế chủ yếu hỗ trợ hạ đường huyết lúc đói chứ chưa tạo ra mức giảm mỡ xấu rõ rệt.
Bảo quản nước ép táo trong ngăn mát tủ lạnh giúp làm chậm nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn sự hao hụt vi chất. Các nghiên cứu cho thấy vitamin C sụt giảm ngay khi cắt gọt và có thể mất tới 40% trong quá trình lưu trữ lạnh do tác động của oxy, enzyme và đường tự nhiên.
Chất tạo ngọt từ cỏ ngọt (stevia) an toàn khi dùng dài hạn nếu tuân thủ ngưỡng khuyến cáo 4 mg/kg cân nặng mỗi ngày. Hoạt chất này không tích tụ mà đào thải nhanh qua nước tiểu, song người dùng cần tránh lạm dụng liều cao để phòng ngừa các rủi ro tiềm ẩn cho tế bào.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị lượng đường tự do nạp vào cơ thể mỗi ngày từ cả đồ uống và thức ăn phải dưới 10% tổng năng lượng (khoảng 50 g hoặc 12 muỗng cà phê với người lớn), và lý tưởng nhất là giảm xuống dưới 5% (khoảng 25 g) để ngừa sâu răng, béo phì.
Nước ngọt ăn kiêng chứa các chất tạo ngọt nhân tạo như aspartame và sucralose thường được dùng để cắt giảm calo. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy các phụ gia này có thể làm xáo trộn hệ vi sinh đường ruột, làm giảm lợi khuẩn và ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa đường nếu lạm dụng.
Trong lá trà chứa các hợp chất polyphenol bền nhiệt như tannin và caffeine có khả năng phản ứng với vitamin B1, biến vi chất này thành dạng cơ thể không thể hấp thu. Người đang thiếu vitamin B1 nếu uống nhiều trà ngay trong bữa ăn sẽ làm tình trạng thiếu chất nặng thêm, nhưng có thể khắc phục bằng cách uống trà cách xa bữa ăn.
