Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 119 trên 369
Dùng khoai trời cùng thuốc tây tiềm ẩn rủi ro lớn do hoạt chất trong dược liệu này cần enzym gan Cytochrome P450 chuyển hóa, dễ sinh độc chất gây hại gan và làm biến đổi nồng độ thuốc điều trị. Người bệnh cần cẩn trọng để tránh tương tác chuyển hóa nguy hiểm.
Nấu khương hoạt quá lâu có thể làm bay hơi lượng lớn tinh dầu mang hoạt tính kháng viêm và giảm đau nhức xương khớp then chốt. Nắm vững kỹ thuật đậy kín nắp và cho khương hoạt vào sau cùng khi sắc sẽ giúp giữ trọn vẹn dược tính tự nhiên quý giá.
Nhiều người tin uống nước khúc khắc giúp thanh lọc độc tố và mát gan. Dù nghiên cứu bước đầu trong phòng thí nghiệm ghi nhận chiết xuất khúc khắc chứa chất chống oxy hóa mạnh, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh loại nước này giúp "thải độc" hay trị bệnh gan ở người.
Khôi nước có đặc tính nhuận tràng và kích thích tống xuất đường ruột trên mô hình thực nghiệm. Khi dùng chung với thuốc tân dược, dược liệu này có thể làm giảm hấp thu các thuốc tim mạch qua niêm mạc ruột và gia tăng nguy cơ hạ kali máu nguy hiểm khi kết hợp cùng thuốc lợi tiểu.
Việc sử dụng khương hoạt cùng các thuốc chống đông như warfarin hay aspirin tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết nguy hiểm do tương tác dược lực học cộng hưởng. Bệnh nhân tuyệt đối không tự ý phối hợp để tránh các biến chứng chảy máu nghiêm trọng đe dọa tính mạng.
Khương hoạt từ lâu được xem là vị thuốc trị cảm mạo phong hàn quen thuộc, nhưng khoa học chứng minh dược liệu này chỉ hỗ trợ hạ sốt, giảm đau cơ và chống viêm chứ không thể diệt virus để trị dứt điểm căn bệnh.
Tự ý ăn hạt keo dậu cùng thuốc trị giun sán tân dược tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng cho gan và rối loạn tiêu hóa. Hoạt chất trong hạt keo dậu có thể làm thay đổi sự hấp thu thuốc, khiến nồng độ tân dược tăng cao gây hại gan hoặc làm mất tác dụng điều trị.
Rễ khôi nước được dân gian truyền tai như bài thuốc thông tiện nhanh, nhưng khoa học chứng minh dược liệu này có hoạt tính tẩy xổ cực mạnh. Việc tự ý sử dụng tiềm ẩn nguy cơ cao gây tiêu chảy cấp, nôn mửa, đau quặn bụng và mất nước nguy hiểm do khoảng an toàn hẹp và dễ kích ứng ruột.
Dù cùng xuất phát từ một tên gọi cổ xưa, Khương hoạt và Độc hoạt là hai dược liệu khác nhau cả về loài thực vật lẫn hoạt chất coumarin. Trong khi y học cổ truyền phân định Khương hoạt trị nửa thân trên và Độc hoạt trị nửa thân dưới, khoa học hiện đại đã chứng minh hoạt chất của cả hai mang lại hiệu quả kháng viêm hiệp đồng vượt trội.
Nhiều người đun nước lá khôi uống thay nước lọc mỗi ngày để phòng ngừa đau dạ dày. Tuy nhiên, đây là hiểu lầm tai hại. Lá khôi chứa lượng lớn tanin, việc nạp thừa chất này kéo dài có thể gây kích ứng đường ruột, làm se niêm mạc và ức chế nghiêm trọng khả năng hấp thu sắt của cơ thể.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo ăn hạt keo dậu để tẩy giun sán. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận hiệu quả này trên người; ngược lại, độc tố mimosine trong keo dậu có thể gây rụng tóc, rối loạn tuyến giáp và tổn hại hệ sinh sản.
Nhiều người lầm tưởng thổ phục linh và khúc khắc là một, nhưng việc dùng lẫn lộn rất nguy hiểm. Khoa học chứng minh loài chuẩn *Smilax glabra* chứa hàng trăm flavonoid và chất kháng khuẩn đặc hữu, trong khi loài khúc khắc khác chưa có dữ liệu đối chiếu, đòi hỏi người dùng phải phân biệt rõ nguồn gốc.
Nhiều người có thói quen sắc lá khôi uống cùng lúc với thuốc Tây y trị viêm loét dạ dày để tăng hiệu quả. Tuy nhiên, việc tự ý phối hợp này tiềm ẩn nguy cơ tương tác dược học bất lợi, làm thay đổi khả năng hấp thu của thuốc điều trị. Bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Không thanh là khoáng vật chứa đồng có độc tính cao, trong khi Thanh đại là chế phẩm thảo mộc có tác dụng kháng viêm và hạ sốt. Nhầm lẫn hai vị thuốc này có thể dẫn đến ngộ độc kim loại nặng nguy hiểm, đồng thời việc tự ý dùng Thanh đại sai liều lượng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây viêm đại tràng thiếu máu cục bộ.
Nhiều người tin rằng việc luộc kỹ hoặc chiên xào nhiệt độ cao có thể loại bỏ hoàn toàn độc tố solanine trong khoai tây đã mọc mầm hoặc xanh vỏ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy các glycoalkaloid này có độ bền nhiệt rất cao, nhiệt độ nấu nướng thông thường khó phân hủy triệt để độc tố nguy hiểm.
Lời đồn uống nước keo lá me giúp hạ đường huyết và trị dứt đái tháo đường hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh. Tự ý nấu uống liều cao còn tiềm ẩn rủi ro kích ứng đường tiêu hóa và ngộ độc do chứa lượng lớn saponin chưa được kiểm chứng an toàn.
Uống nước củ khúc khắc thường được truyền tai giúp thanh lọc cơ thể và bảo vệ gan. Tuy nhiên, khoa học hiện nay chưa có bằng chứng khẳng định loại củ này giúp "thải độc" như lời đồn. Hoạt tính chống oxy hóa mới chỉ dừng ở mức nghiên cứu hóa học, người dân không nên lạm dụng thay thế nước lọc.
Khôi tía và khôi trắng đều thuộc chi thực vật chứa nhiều polyphenol có lợi cho tiêu hóa, trong đó khôi tía được chuộng hơn nhờ hàm lượng hoạt chất đậm đà. Người bệnh dạ dày có thể dùng hỗ trợ nhưng cần chú ý liều lượng vừa phải và thăm khám chuyên khoa.
Nhiều lời đồn cho rằng uống nước ép khoai tây sống giúp chữa khỏi viêm loét dạ dày, nhưng hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận điều này. Bằng chứng mới dừng lại ở mô hình tế bào và chuột, trong khi nước củ sống còn tiềm ẩn rủi ro ngộ độc độc tố tự nhiên solanine.
Nhiều người tin rằng khoai mỡ giúp tăng nội tiết tố nữ, bổ sung progesterone tự nhiên cho cơ thể. Thực tế, hợp chất diosgenin trong khoai mỡ chỉ là nguyên liệu tổng hợp hormone trong phòng thí nghiệm; cơ thể người hoàn toàn không thể tự chuyển hóa hoạt chất này thành progesterone sinh học.
