Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 207 trên 369
Táo bón là tác dụng phụ phổ biến hàng đầu khi bổ sung viên sắt qua đường uống để điều trị thiếu máu. Để giảm bớt cảm giác khó chịu này, người bệnh có thể kết hợp thực phẩm giàu vitamin C như trái cây họ cam quýt, bổ sung chất xơ hòa tan cùng chế độ dinh dưỡng hợp lý.
Người mắc hội chứng ruột kích thích không nên ăn tỏi và hành tây hằng ngày do chứa hàm lượng fructan cao vượt trội. Đây là dạng carbohydrate chuỗi ngắn lên men nhanh, dễ kích hoạt cơn đau quặn, đầy hơi dữ dội thông qua sự nhạy cảm của trục não - ruột.
Nhiều loại trà "giải độc đường ruột" thực chất chứa senna – thảo dược nhuận tràng kích thích đại tràng. Nếu tự ý lạm dụng, người dùng đối mặt với nguy cơ kích ứng niêm mạc, đau quặn bụng và mất cân bằng điện giải, đặc biệt nguy hiểm đối với những người mắc hội chứng ruột kích thích.
Bánh mì trắng thường được coi là mẹo cấp tốc giúp "hút sạch" axit dạ dày khi cồn cào. Tuy nhiên, khả năng thấm hút dịch lỏng của bánh mì chỉ mang tính cơ học tạm thời. Do chứa tinh bột tinh chế dễ phân giải ngay tại dạ dày, bánh mì trắng có thể làm tăng nguy cơ sinh khí và gây chướng bụng.
Nhiều người nghĩ táo bón chỉ cần ăn thật nhiều rau, nhưng nạp ồ ạt chất xơ khi cơ thể thiếu nước sẽ khiến phân khô cứng, chướng bụng và khó đi ngoài hơn. Hiểu đúng cơ chế, tốc độ lưu chuyển ruột và cân bằng xơ - nước mới là chìa khóa xử lý táo bón an toàn.
Uống dầu olive buổi sáng được nhiều người tin giúp bôi trơn đường ruột và trị táo bón. Các nghiên cứu lâm sàng xác nhận dầu olive dạng uống hoặc bôi ngoài da có hỗ trợ làm mềm phân và cải thiện triệu chứng táo bón, nhưng đây là biện pháp dinh dưỡng bổ trợ, không thay thế thuốc điều trị tiêu chuẩn.
Hạt chia giàu chất xơ hòa tan giúp làm mềm phân và cải thiện táo bón hiệu quả, nhưng việc ăn hạt khô hoặc ngâm chưa nở hoàn toàn tiềm ẩn nguy cơ cao gây nghẽn thực quản và tắc ruột. Người dùng bắt buộc phải ngâm hạt ngậm đủ nước cho nở thành khối gel trong suốt trước khi ăn.
Đi ăn hàng quán cuối tuần tiềm ẩn nguy cơ tăng đường huyết do lượng đường và tinh bột ngầm trong nước sốt hay món kho. Người mắc đái tháo đường cần chủ động nhận diện gia vị tẩm ướp, ưu tiên món hấp hoặc nướng mộc để kiểm soát đường huyết an toàn mà vẫn trọn vẹn niềm vui sum họp.
Cả mỡ lợn lẫn dầu thực vật tinh luyện bão hòa đều có thể gây hại cho gan theo những cơ chế chuyển hóa khác biệt. Mỡ động vật làm giảm đào thải cholesterol, trong khi dầu bão hòa hoặc chứa chất béo chuyển hóa dễ làm gan tích tụ mỡ sớm và rối loạn mỡ máu.
Nước ép bỏ bã loại bỏ hoàn toàn chất xơ, khiến gan phải tiếp nhận ồ ạt lượng lớn đường fructose. Quá trình này không giúp thải độc như quảng cáo mà trực tiếp gia tăng gánh nặng chuyển hóa, thúc đẩy tích tụ mỡ và làm tăng nguy cơ tổn thương gan mạn tính.
Uống nước ép bưởi khi đang dùng thuốc hạ mỡ máu nhóm statin có thể gây ngộ độc nghiêm trọng do ức chế enzym chuyển hóa CYP3A4 ở ruột, làm nồng độ thuốc trong máu tăng vọt gấp nhiều lần và dẫn tới nguy cơ tiêu cơ vân, suy thận cấp nguy hiểm tính mạng.
Nồi chiên không dầu giúp giảm mỡ gan thực chất thông qua việc cắt giảm lượng calo phụ gia từ dầu mỡ, hỗ trợ tạo thâm hụt năng lượng 500-1000 calo mỗi ngày để huy động mỡ thừa khỏi gan. Tuy nhiên, thiết bị chỉ phát huy hiệu quả khi kết hợp cùng thực phẩm lành mạnh và lối sống vận động khoa học.
Uống một ly sữa tươi ấm có thể làm dịu nhanh cơn nóng rát ngực nhờ tác dụng tráng phủ niêm mạc thực quản tức thì. Tuy nhiên, các chất dinh dưỡng và chất béo trong sữa sẽ kích thích dạ dày tiết hormone gastrin, gây hiện tượng tăng tiết axit dội ngược và làm giảm trương lực cơ thắt thực quản dưới, khiến cơn trào ngược dễ tái phát nặng nề hơn.
Cảm giác nóng rát ngực sau khi ăn cay thường do capsaicin kích hoạt thụ thể thần kinh TRPV1 tạo cảm giác bỏng giả lập, thay vì gây trào ngược acid dạ dày thực tế. Hiểu rõ cơ chế này giúp người bệnh trào ngược điều chỉnh chế độ ăn hợp lý mà không lo lắng quá mức.
Gừng tươi hỗ trợ giảm buồn nôn và trào ngược nhờ khả năng kích thích co bóp hang vị, rút ngắn thời gian làm rỗng dạ dày. Liều an toàn khuyên dùng là khoảng 1,2 g bột gừng hoặc 3-5 g gừng tươi thái lát hãm nước ấm trước bữa ăn, giúp tránh kích ứng niêm mạc.
Nhai kẹo cao su không đường sau bữa ăn giúp kích thích tuyến nước bọt tiết ra lượng lớn dịch chứa bicarbonate kiềm tính. Quá trình nuốt thường xuyên giúp trung hòa axit dịch vị, đẩy nhanh tốc độ dọn sạch axit trào ngược và bảo vệ niêm mạc thực quản hiệu quả.
Trà bạc hà giúp làm dịu co thắt dạ dày và ruột, nhưng hoạt chất menthol lại làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến dịch vị dễ trào ngược lên ngực. Do đó, thức uống này có thể kích hoạt hoặc làm nặng thêm cơn ợ nóng ở người mắc bệnh trào ngược dạ dày.
Uống giấm táo pha loãng hoàn toàn không có bằng chứng khoa học hỗ trợ điều trị bệnh gút hay hạ axit uric. Trái lại, lạm dụng giấm hoặc pha không đủ loãng tiềm ẩn nguy cơ gây bỏng axit, loét thực quản và kích ứng dạ dày nghiêm trọng.
Tỏi chứa allicin và các hợp chất chống oxy hóa giúp hạ men gan AST, ALT và giảm mỡ gan. Do allicin rất dễ phân hủy bởi nhiệt độ cao, ăn tỏi sống đập dập đúng cách sẽ giữ trọn hoạt chất này hơn nấu chín kỹ, hỗ trợ gan tốt hơn khi dùng điều độ.
Uống giấm táo chữa trào ngược dạ dày là quan niệm sai lầm, hoàn toàn thiếu bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả. Do tính axit mạnh, thói quen uống giấm táo đậm đặc còn có thể làm chậm rỗng dạ dày và trực tiếp gây bỏng loét, ăn mòn nghiêm trọng niêm mạc thực quản.
