Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.336 bài, trang 28 trên 367
Nhiều người mách nhau dùng hạt vọng giang nam rang chín để thay thế cà phê nhằm tránh mất ngủ. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy loại hạt này chứa độc tính cao với gan, tim, cơ bắp và hệ tạo máu. Dù nhiệt độ khi rang có thể biến tính một phần độc chất, hiện vẫn hoàn toàn thiếu dữ liệu kiểm chứng độ an toàn trên người.
Cỏ vấn vương chứa nhiều chất chống oxy hóa nhưng bề mặt lại phủ đầy lông móc nhọn gây ngứa rát niêm mạc miệng họng khi ăn sống. Áp dụng kỹ thuật chần chín qua nước sôi già sẽ giúp vô hiệu hóa hoàn toàn gai móc ráp, mang lại món rau mềm dịu, an toàn khi kiểm soát lượng ăn vừa phải.
Quan niệm uống hoặc ngậm nước sắc uy linh tiên để làm mềm và tiêu xương cá hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Việc áp dụng mẹo dân gian này chỉ làm kéo dài thời gian xử trí, tăng nguy cơ dị vật đâm thủng thực quản, di chuyển vào tuyến giáp hoặc gây áp xe nguy hiểm đến tính mạng.
Nước lá vọng cách có tiềm năng chống oxy hóa và bảo vệ tế bào gan trong các thử nghiệm thực nghiệm, nhưng việc lạm dụng uống hằng ngày thay nước lọc hoặc sắc nước quá đậm đặc có thể gây quá tải cho các cơ quan chuyển hóa. Người dùng chỉ nên dùng lượng vừa phải và thận trọng khi có bệnh lý nền.
Nhiều người thường hãm trà nấm vân chi vì tiện lợi, nhưng cách này làm lãng phí lượng lớn hoạt chất quý. Nghiên cứu khoa học cho thấy phương pháp sắc nấm bằng nước nóng ở 80 độ C trong 30 phút mới giúp phá vỡ tế bào, giải phóng tối đa beta-glucan và các hợp chất cộng hưởng miễn dịch.
Lời đồn nụ hoa vắp có thể trị trĩ và cầm máu bắt nguồn từ kinh nghiệm dân gian Ayurveda, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng hiện đại xác nhận. Các nghiên cứu thực nghiệm mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng khuẩn của lá và quả trong ống nghiệm, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Việc tự ý uống cỏ vấn vương cùng thuốc điều trị tăng huyết áp hoặc thuốc lợi tiểu tiềm ẩn nhiều hiểm họa cho sức khỏe. Sự kết hợp không có hướng dẫn y khoa này có thể dẫn đến hiện tượng cộng hưởng làm hạ huyết áp quá mức và gây rối loạn cân bằng điện giải nghiêm trọng.
Quả vải chứa hàm lượng đường fructose tự nhiên dồi dào, có thể thúc đẩy quá trình dị hóa purin tại gan và làm tăng nhanh nồng độ axit uric máu. Tiêu thụ lượng lớn vải trong thời gian ngắn làm gia tăng nguy cơ bùng phát cơn đau gút cấp tính ở những người có rối loạn chuyển hóa hoặc đang mắc bệnh lý xương khớp.
Tanin trong các loài thực vật ngập mặn như vẹt trụ có khả năng tạo phức tủa bền vững với ion kim loại, dễ làm giảm hấp thu viên sắt và thuốc uống cùng lúc. Người dùng cần hiểu rõ cơ chế để biết cách uống giãn cách thời gian hợp lý và bảo vệ sức khỏe.
Nhiều người tin rằng chiết xuất vẹm xanh có thể giúp tái tạo, mọc lại sụn khớp đã hỏng, nhưng khoa học hiện nay khẳng định đây là quan niệm sai lầm. Cho đến nay, chưa có bằng chứng lâm sàng nào chứng minh chiết xuất đường uống từ loài nhuyễn thể này có khả năng phục hồi cấu trúc sụn khớp nguyên bản ở người.
Uống nước cây vảy ốc cùng lúc với thuốc tây tiềm ẩn nguy cơ tương tác bất lợi, do các hoạt chất thảo dược có thể làm biến đổi hoạt tính enzym gan, gây ảnh hưởng đến nồng độ và hiệu quả điều trị của thuốc tân dược.
Cây vảy ốc họ Đậu (*Alysicarpus vaginalis*) và cỏ đồng tiền họ Hoa tán là hai loài hoàn toàn khác nhau về hình thái, họ thực vật và dược tính. Tránh nhầm lẫn khi thu hái hoang dại là điều cốt yếu để ngăn ngừa ngộ độc và rối loạn tiêu hóa.
Nước sắc vẹt trụ hoàn toàn chưa được khoa học chứng minh có tác dụng trị bệnh gan ở người. Việc tự ý đun uống chiết xuất thô liều cao tiềm ẩn rủi ro quá tải chuyển hóa, kích hoạt men gan tăng vọt và gây nhiễm độc tế bào gan thận nghiêm trọng.
Ăn nhiều vải không trực tiếp gây "nóng trong" theo nghĩa đen, nhưng lượng đường tự nhiên rất cao trong cùi chín có thể kích thích tiết bã nhờn và làm bùng phát phản ứng viêm da gây mụn. Thưởng thức một lượng vừa phải là cách an toàn để bảo vệ sức khỏe và làn da.
Cây vảy tê tê đẹp là một loài thực vật thuộc họ Đậu, hoàn toàn khác biệt với vảy con tê tê vốn là bộ phận sừng của động vật hoang dã nguy cấp bị cấm buôn bán. Dù cây chứa các hoạt chất chống oxy hóa và bảo vệ gan, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ dừng lại ở giai đoạn tế bào và động vật, chưa được kiểm chứng trên người.
Nhiều người mách nhau uống nước cây vòi voi nhám để làm mát gan, giải độc nhưng khoa học chứng minh loài cây này chứa pyrrolizidine alkaloid - độc chất gây tắc tĩnh mạch gan, hoại tử tế bào và làm tăng nguy cơ tử vong tới 20-30%.
Cây vạn tuế được đồn thổi có thể trị ung thư, nhưng khoa học hiện chỉ ghi nhận dịch chiết của cây có hoạt tính ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm và chưa từng thử nghiệm trên người. Việc tự ý sắc uống tiềm ẩn rủi ro ngộ độc gan và thần kinh nghiêm trọng do độc tố tự nhiên có trong loài cây này.
Nhiều lời đồn cho rằng cỏ vấn vương giúp "thanh lọc hệ bạch huyết", nhưng khoa học hiện nay chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người xác nhận điều này. Bằng chứng hiện có mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm tế bào và động vật về khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ miễn dịch và bảo vệ tế bào gan.
Nhầm lẫn giữa vân mộc hương chuẩn và các loài rễ cây thuộc chi *Aristolochia* có thể khiến người dùng nhiễm độc acid aristolochic dẫn đến suy thận teo kẽ không thể phục hồi và ung thư đường niệu. Người dân cần nắm rõ nguy cơ nhầm lẫn dược liệu để bảo vệ sức khỏe hệ bài tiết.
Trái vả hầm giò heo là món ăn dân gian quen thuộc được tin giúp lợi sữa cho sản phụ, nhưng hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng nào chứng minh hiệu quả kích sữa của món này trên người. Tác dụng hỗ trợ phần lớn đến từ việc cung cấp nước, chất đạm và năng lượng giúp cơ thể phục hồi sau sinh.
