Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.345 bài, trang 37 trên 368
Tô hạp hương phối hợp với thuốc chống đông hoặc thuốc ức chế kết tập tiểu cầu tiềm ẩn nguy cơ tương tác dược lực học và dược động học nguy hiểm, làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa và chảy máu nghiêm trọng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý kết hợp khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.
Bôi tổ tò vò lên mụn nhọt là mẹo dân gian truyền miệng nhưng hoàn toàn thiếu bằng chứng thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả điều trị. Ngược lại, việc đắp bùn đất và xác côn trùng từ tổ lên da tổn thương tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn nặng và nhiễm độc.
Rượu ngâm tò vò trị nhức xương khớp là phương pháp truyền miệng hoàn toàn không có cơ sở khoa học chứng minh hiệu quả trên người. Việc ngâm nguyên con côn trùng còn tiềm ẩn rủi ro ngộ độc nghiêm trọng do vi khuẩn đường ruột, chất phân hủy hữu cơ và các chất ô nhiễm tích tụ.
Huyết dư thán (tóc rối đốt thành than) là vị thuốc cổ truyền dùng cầm máu, nhưng việc tự ý phối hợp với thuốc chống đông warfarin tiềm ẩn nguy cơ triệt tiêu tác dụng thuốc, gây đông máu và tắc mạch đe dọa tính mạng người bệnh.
Sắc nước và ngâm rượu tích dương đều có ưu thế riêng về mặt hòa tan hoạt chất. Bằng chứng khoa học cho thấy hỗn hợp cồn nước nồng độ vừa phải chiết xuất tối ưu nhiều hợp chất thực vật, trong khi sắc nước an toàn tuyệt đối cho người kiêng cồn.
Tích dương và nhục thung dung là hai vị thuốc bổ có nguồn gốc từ vùng sa mạc cằn cỗi, thường bị nhầm lẫn do hình thái và công dụng tráng dương, nhuận tràng. Tuy nhiên, chúng thuộc hai loài thực vật ký sinh khác nhau, sở hữu cấu tạo mô học, nhóm hoạt chất hóa học và tác dụng sinh học mang những nét đặc thù riêng biệt.
Lời đồn uống nước sắc cây trọng đũa trị dứt hen suyễn hoàn toàn thiếu cơ sở lâm sàng. Dù phòng thí nghiệm ghi nhận hoạt chất trong cây có khả năng ức chế tín hiệu co thắt phế quản, việc tự ý sắc uống tiềm ẩn rủi ro quá liều saponin và đe dọa tính mạng nếu bỏ thuốc điều trị chuẩn.
Hạt táo ta (*Ziziphus mauritiana*) có tác dụng an thần, kéo dài giấc ngủ trên động vật nhưng khác với vị thuốc toan táo nhân chuẩn (*Ziziphus jujuba* var. *spinosa*). Việc tự ý đập hạt chế biến tại nhà tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc saponin và rối loạn tiêu hóa.
Táo tàu là vị thuốc và thực phẩm quen thuộc giúp bồi bổ, an thần và hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, khi kết hợp cùng thuốc an thần hoặc các loại thuốc điều trị khác, táo tàu có thể gây hiệp đồng ức chế thần kinh hoặc làm thay đổi chuyển hóa thuốc qua gan, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng.
Tô hạp hương hoàn là bài thuốc cổ truyền có chứa vị thuốc tô hạp thơm ấm, giúp hỗ trợ tuần hoàn máu và bảo vệ cơ tim trên mô hình thực nghiệm động vật. Tuy nhiên, bài thuốc này không thể trị dứt điểm đau thắt ngực và người bệnh tuyệt đối không được dùng để thay thế thuốc cấp cứu tim mạch hiện đại.
Tía tô đất là thảo mộc quen thuộc nhưng người bệnh tuyến giáp cần thận trọng khi dùng. Các nghiên cứu cho thấy chiết xuất tía tô đất có cơ chế ức chế thụ thể TSH, nguy cơ làm giảm hiệu quả của thuốc levothyroxine và xáo trộn nồng độ hormone trong cơ thể.
Quan niệm uống nước lá tía tô đậm đặc giúp làm mềm cổ tử cung và dễ sinh chỉ là lời đồn dân gian thiếu cơ sở khoa học. Việc lạm dụng loại nước này còn tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung bất thường và gây rối loạn huyết áp nguy hiểm cho thai phụ.
Tin đồn bột sừng tê giác giúp giải độc và giã rượu hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Quá trình chuyển hóa cồn tại gan sinh ra nhiều độc chất gây tổn thương tế bào gan, suy thận và tăng nguy cơ áp xe gan. Sử dụng bột sừng không thể ngăn chặn tác hại của rượu mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc.
Nhiều người có thói quen hãm hoặc sắc nụ tân di hoa uống mỗi ngày nhằm giảm nghẹt mũi, viêm xoang mà không lọc kỹ. Lớp lông tơ mịn bao quanh nụ hoa khi lọt vào nước sắc rất dễ cọ xát, gây kích ứng niêm mạc họng và dạ dày, dẫn tới ho khan kéo dài hoặc cồn cào khó chịu.
Viên uống chiết xuất trứng cá tầm đang được quảng cáo rầm rộ như thần dược chống lão hóa và bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chủ yếu đến từ sản phẩm bôi ngoài da, mô hình tế bào hoặc nghiên cứu trên động vật. Thiếu vắng thử nghiệm lâm sàng dạng uống khiến giá trị thực tế của sản phẩm đắt đỏ này vẫn là dấu hỏi lớn.
Nước súc miệng từ lá trầu không chứa nhiều hoạt chất tự nhiên giúp ức chế vi khuẩn kỵ khí và giảm mảng bám răng - nguyên nhân hàng đầu gây hôi miệng. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và cần thực hiện đúng nồng độ, tần suất để tránh kích ứng niêm mạc.
Bột sừng tê giác từ lâu được đồn thổi là bài thuốc quý giúp quý ông cải thiện cương dương và phong độ phòng the. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học khẳng định lời đồn này hoàn toàn sai sự thật, không có bằng chứng khoa học nào cho thấy sừng tê giác giúp tăng testosterone hay chữa rối loạn sinh lý.
Dầu hạt trẩu từ lâu được lưu truyền trong dân gian như một bài thuốc bôi trị ghẻ ngứa và mụn nhọt. Tuy nhiên, y học hiện đại cảnh báo các dẫn xuất diterpenoid độc tính trong dầu trẩu có thể phá hủy hàng rào bảo vệ da, gây viêm da tiếp xúc kích ứng và tổn thương biểu bì nghiêm trọng.
Tâm sen là thảo dược an thần quen thuộc nhưng cần dùng đúng liều lượng để tránh tác dụng phụ lên tim mạch và đường tiêu hóa. Mỗi ngày, người trưởng thành chỉ nên pha từ 1 đến 3 gram tâm sen khô đã qua sao vàng hạ thổ để đảm bảo an toàn và phát huy tối đa lợi ích cho sức khỏe.
Tuyết hương leo thường được truyền miệng là cây thuốc quý "trị bách bệnh", đặc biệt là đau nhức xương khớp. Dù một số nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất thực vật có hoạt tính chống viêm, bằng chứng trên người vẫn còn thiếu hụt và cây tiềm ẩn độc tính nguy hiểm.
