Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.826 bài, trang 179 trên 192
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận hoạt chất furanocassane diterpenoid trong cây kim phượng có khả năng ức chế ký sinh trùng sốt rét *Plasmodium falciparum*. Dù vậy, đây mới chỉ là thử nghiệm sơ khởi trong ống nghiệm; người dân tuyệt đối không tự ý dùng rễ cây thay thế thuốc đặc trị.
Đau bụng kinh thường dữ dội nhất trong ngày đầu rồi giảm nhanh sau ngày thứ hai do động học của prostaglandin tích tụ trong niêm mạc tử cung. Khi máu kinh tống xuất lớp nội mạc bong tróc ra ngoài, lượng chất gây co thắt này cạn kiệt, giúp áp lực buồng tử cung giảm và cơn đau tự nhiên dịu bớt.
Nghiên cứu lâm sàng xác nhận nồng độ vitamin A trong huyết tương ở người mắc mụn trứng cá thấp hơn rõ rệt so với người khỏe mạnh. Đặc biệt, mức độ mụn càng nặng thì lượng vitamin A tuần hoàn càng suy giảm, cho thấy mối liên hệ mật thiết giữa stress oxy hóa và tình trạng viêm của da.
Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất từ vỏ cây bạch quế bì (*Warburgia salutaris*) có thể thúc đẩy tế bào cơ hấp thu glucose và ức chế enzym tiêu hóa tinh bột. Tuy nhiên, việc tự ý uống nước sắc thô chưa được chứng minh an toàn hay có tác dụng hạ đường huyết trên cơ thể người bệnh.
Các chuỗi polysaccharide tinh khiết từ củ khoai môn được chứng minh có khả năng hoạt hóa mạnh mẽ đại thực bào, kích thích sản sinh oxit nitric và điều hòa các cytokine miễn dịch thiết yếu. Nhờ cơ chế cân bằng tế bào này, khoai môn mở ra tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ củng cố hệ đề kháng tự nhiên của cơ thể.
Các cảnh báo y tế về nguy cơ tổn thương gan do kava xuất phát từ hơn 100 ca suy gan ghi nhận trên thế giới, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy độc tính trực tiếp của thảo dược này rất thấp. Nguy cơ nhiễm độc gan phần lớn bắt nguồn từ phản ứng cá địa dị ứng, chất lượng nguyên liệu kém hoặc tương tác bất lợi khi dùng chung với rượu bia và thuốc điều trị.
Chất xơ và polysaccharide trong khoai lang hoạt động như prebiotic tự nhiên, không bị tiêu hóa ở ruột non mà tiến thẳng xuống đại tràng để nuôi dưỡng lợi khuẩn *Bifidobacterium*, *Lactobacillus*, sinh acid béo chuỗi ngắn và ức chế hại khuẩn.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng và phân tích gộp ghi nhận xoa bóp bấm huyệt Tam âm giao (SP6) có thể hỗ trợ giảm đau bụng kinh nguyên phát tức thì và duy trì hiệu quả qua các chu kỳ. Biện pháp này giúp người bệnh giảm bớt mức độ khó chịu, song đòi hỏi thực hiện đúng kỹ thuật và không thay thế thăm khám y khoa.
Tích tụ nhiều mỡ nội tạng kích hoạt enzyme aromatase chuyển hóa testosterone thành estrogen, khiến nồng độ nội tiết tố nam suy giảm mạnh. Tình trạng thiếu hụt này lại thúc đẩy mỡ bụng tích tụ nhiều hơn, tạo thành vòng luẩn quẩn ảnh hưởng tiêu cực tới chuyển hóa và phong độ phái mạnh.
Nhiệt độ đun sôi thực sự làm biến mất hoạt chất sinigrin và phá hủy enzym myrosinase trong hạt cải, làm giảm mạnh khả năng tạo ra chất chống ung thư. Dù vậy, bạn vẫn có thể tận dụng dưỡng chất nếu biết cách nghiền hạt trước khi nấu hoặc nhờ vào sự chuyển hóa của hệ vi khuẩn đường ruột.
Cây hồng trai (*Tradescantia zebrina*) chứa nhiều polyphenol, flavonoid và tannin, thể hiện hoạt tính dọn gốc tự do và ức chế enzyme gây viêm mạnh trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, bằng chứng hiện tại mới dừng ở mức thử nghiệm ống nghiệm, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc trị bệnh.
Rễ nữ lang không chỉ giúp an thần mà còn có khả năng làm giãn cơ trơn tử cung, hỗ trợ giảm đau bụng kinh nguyên phát. Các nghiên cứu lâm sàng xác nhận thảo dược này giúp giảm mức độ đau quặn bụng trong những ngày đầu chu kỳ, nhưng cần dùng đúng liều lượng để tránh tác dụng phụ.
Chiết xuất hồng Trung Hoa (Rosa chinensis) chứa nhiều hợp chất quý có khả năng ức chế enzyme tyrosinase và các enzyme phân hủy mô da trong phòng thí nghiệm. Dù mở ra tiềm năng lớn trong việc làm mờ thâm sạm và ngăn ngừa nếp nhăn, người dùng cần hiểu rõ giới hạn thực nghiệm và kết hợp các biện pháp bảo vệ da khoa học.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy bôi dầu hương thảo giúp tăng số lượng tóc tương đương thuốc đặc trị minoxidil 2% sau 6 tháng và ít gây ngứa da đầu hơn. Tuy nhiên, thảo dược này không mang lại hiệu quả tức thì sau vài tuần và người dùng cần kiên trì tối thiểu nửa năm để thấy sự cải thiện.
Đi bộ hàng ngày rất tốt cho tim mạch nhưng không đủ để ngăn ngừa tình trạng teo cơ (sarcopenia) ở người cao tuổi. Để duy trì khối lượng và sức mạnh cơ bắp, người lớn tuổi cần kết hợp thêm các bài tập kháng lực từ 2-3 buổi mỗi tuần cùng chế độ dinh dưỡng giàu đạm hợp lý.
Liệu pháp hormone thay thế (HRT) giúp giảm bốc hỏa, teo niệu dục và ngừa loãng xương nhưng không áp dụng đại trà. Phương pháp chỉ dành cho người có chỉ định, ưu tiên dùng trong vòng 6 năm đầu mãn kinh và chống chỉ định ở người có bệnh lý nguy cơ cao.
Glucosamine và chondroitin khó có khả năng tái tạo nguyên vẹn sụn khớp đã thoái hóa nặng ở người cao tuổi. Tuy nhiên, các chế phẩm đạt chuẩn dược phẩm có thể hỗ trợ giảm đau và làm chậm tiến trình thoái hóa sụn nếu được lựa chọn đúng loại và sử dụng hợp lý.
Hạt hạnh nhân hoạt động như một prebiotic tự nhiên nhờ chứa lượng lớn chất xơ và polyphenol. Nguồn dưỡng chất này vượt qua dạ dày để đến đại tràng, kích thích sự phát triển của các lợi khuẩn như *Bifidobacterium* và thúc đẩy sản sinh acid béo chuỗi ngắn củng cố hàng rào ruột.
Các nghiên cứu trên động vật chứng minh lá hương nhu tía giúp giảm cholesterol toàn phần, giảm mỡ xấu LDL, giảm triglyceride và tăng mỡ tốt HDL nhờ cơ chế ức chế tổng hợp mỡ tại gan và tăng đào thải chất béo qua phân. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò thức uống hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Trục ruột - não - da đóng vai trò quan trọng trong cơ chế gây viêm của mụn trứng cá tuổi dậy thì. Bổ sung men vi sinh (probiotic) giúp điều hòa hệ vi sinh đường ruột, tăng chỉ số chống viêm và giảm tác dụng phụ của thuốc trị mụn, nhưng chỉ đóng vai trò hỗ trợ chứ không thay thế phác đồ y khoa.
