Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.826 bài, trang 185 trên 192
Nghiên cứu khoa học xác nhận chiết xuất phấn hoa cỏ nến chứa hàm lượng flavonoid và polyphenol dồi dào, đem lại khả năng dọn gốc tự do, khử ion sắt và ức chế enzyme gây viêm vượt trội trong phòng thí nghiệm. Thảo dược này là nguồn chống oxy hóa tự nhiên tiềm năng nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Táo bón mạn tính khiến phân ứ đọng lâu ngày làm dấy lên nỗi lo ung thư đại trực tràng. Các bằng chứng khoa học cho thấy tình trạng này làm tăng nguy cơ polyp và tổn thương tiền ung thư, song nguyên nhân cốt lõi thường gắn liền với chế độ ăn nhiều chất béo, ít vận động hơn là sự tắc nghẽn đơn thuần.
Ăn nhiều muối hàng ngày không tiêu diệt được vi khuẩn HP mà ngược lại còn kích thích vi khuẩn này biến đổi hình thái, tăng biểu hiện các gen độc lực nguy hiểm như CagA và làm biến đổi cấu trúc màng nhầy bảo vệ dạ dày, từ đó làm tăng nguy cơ viêm loét và ung thư.
Uống trà râu mèo có thể hỗ trợ làm chậm hấp thu tinh bột nhờ các hợp chất có hoạt tính ức chế enzyme alpha-glucosidase và alpha-amylase được ghi nhận trong nghiên cứu phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, đây chưa phải phương thuốc thay thế thuốc điều trị tiểu đường do thiếu dữ liệu lâm sàng trên người.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy axit béo Omega-3 (EPA và DHA) từ dầu cá có khả năng điều biến eicosanoid, cạnh tranh với axit arachidonic để làm giảm bài tiết canxi niệu và oxalat niệu, đồng thời tăng nồng độ citrate bảo vệ, giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ tái phát sỏi thận canxi oxalat.
Nước ion kiềm tự nhiên pH 8,8 có thể làm biến tính vĩnh viễn men pepsin gây hại và đệm axit trong phòng thí nghiệm, giúp làm dịu niêm mạc hầu họng. Tuy nhiên, loại nước này chỉ có tác dụng hỗ trợ tại chỗ, không thể trung hòa hoàn toàn axit dạ dày hay chữa khỏi bệnh trào ngược.
Các chiết xuất từ củ cẩm địa và nhóm hoạt chất chalcone được chứng minh có khả năng khóa chu kỳ phân chia và kích hoạt cơ chế tự hủy của nhiều dòng tế bào ung thư. Tuy nhiên, các kết quả này mới dừng lại ở thí nghiệm trong ống nghiệm, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thế phác đồ y khoa.
Nước cam có khả năng kiềm hóa nước tiểu và tăng độ pH tốt hơn nước chanh nhờ chứa kali citrate cung cấp tải lượng kiềm ròng qua đường tiêu hóa. Mặc dù nước chanh rất giàu acid citric, phần lớn tồn tại dưới dạng acid tự do nên hiệu quả nâng pH nước tiểu không thể vượt qua nước cam.
Các nghiên cứu khoa học xác nhận cỏ bấc đèn chứa nhiều hợp chất phenanthrene có hoạt tính kháng viêm và ức chế các chất gây phù nề mạnh mẽ trong ống nghiệm. Tuy nhiên, hiệu quả này chưa được thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc trị viêm.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy việc ăn quả anh đào (cherry) hoặc uống nước ép cô đặc giúp giảm từ 39% đến 45% nguy cơ bùng phát cơn đau gout cấp nhờ hoạt chất kháng viêm. Tuy nhiên, loại quả này chỉ có tác dụng bổ trợ và không thể thay thế thuốc điều trị đặc hiệu.
Chiết xuất cần núi phối hợp trong các công thức thảo dược chuẩn hóa có tiềm năng hỗ trợ giảm viêm và hạn chế tái phát viêm đường tiết niệu hiệu quả. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò bổ trợ an toàn, không thể thay thế phác đồ kháng sinh khi đang có nhiễm trùng cấp tính.
Nghi ngờ ăn cần tây làm suy giảm tinh trùng và yếu sinh lý là nỗi hoang mang của nhiều nam giới. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học thực nghiệm lại chứng minh chiết xuất cần tây phần lớn giúp hỗ trợ sinh tinh và cải thiện số lượng tế bào sinh dục đực nếu sử dụng đúng cách, trái ngược hoàn toàn với lời đồn thổi.
Đường ruột chịu trách nhiệm đào thải khoảng một phần ba lượng axit uric trong cơ thể. Các nghiên cứu mới nhất chứng minh bổ sung men vi sinh (probiotics) giúp phân hủy purine, kích hoạt protein vận chuyển ABCG2 tại đại tràng để bài tiết axit uric ra phân, đồng thời bảo vệ niêm mạc ruột và hỗ trợ kiểm soát bệnh gút hiệu quả.
Dầu hạt cải thể hiện khả năng hạ cholesterol xấu LDL vượt trội hơn dầu ô liu trong các thử nghiệm lâm sàng, nhưng dầu ô liu lại chiếm ưu thế ở tác dụng chống viêm và có bằng chứng dịch tễ học vững chắc hơn trong việc giảm tỷ lệ tử vong do tim mạch.
Trên phiếu đo FibroScan, chỉ số CAP (dB/m) phản ánh lượng mỡ tích tụ trong gan, còn độ cứng mô gan LSM (kPa) cảnh báo mức độ xơ hóa. Nghiên cứu cho thấy gan nhiễm mỡ bắt đầu khi CAP vượt ngưỡng 222-256 dB/m và dấu hiệu chuyển sang xơ hóa đáng kể xuất hiện khi độ cứng gan chạm mốc 7,1-8,1 kPa.
Nhờ chứa hàm lượng cao phenethyl isothiocyanate (PEITC), cải xoong có khả năng hỗ trợ ức chế tế bào ung thư thông qua cơ chế kích hoạt chu trình chết tự nhiên apoptosis, gây dừng chu kỳ tế bào và thúc đẩy hệ thống bài tiết độc chất gây đột biến ra khỏi cơ thể một cách hiệu quả.
Chỉ số non-HDL là tổng lượng mỡ xấu gây xơ vữa thành mạch, được tính bằng cách lấy cholesterol toàn phần trừ đi HDL. Thước đo này bao quát hơn LDL truyền thống nhờ gộp tất cả các hạt mang apolipoprotein B, giúp phát hiện chuẩn xác nguy cơ tim mạch tiềm ẩn ngay cả khi mỡ máu LDL đã đạt chuẩn.
Muốn thoái lui viêm gan thoái hóa mỡ (NASH) và đảo ngược xơ hóa gan, người bệnh cần giảm tối thiểu 7% đến 10% trọng lượng cơ thể thông qua thay đổi lối sống. Mức giảm nhẹ hơn từ 3% đến 5% chỉ đủ để hạ lượng mỡ tích tụ ban đầu trong tế bào gan.
Chiết xuất cúc tần chứa nhiều flavonoid và tinh dầu có khả năng ức chế tế bào khối u trong ống nghiệm. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh đây mới là thử nghiệm tiền lâm sàng, người dân tuyệt đối không dùng cúc tần thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Kem cúc tâm tư có thể giúp làm dịu cơn đau và giảm mức độ viêm da cấp do tia xạ so với một số chất thoa cũ. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy hiệu quả của dược liệu này không vượt trội hơn các loại kem dưỡng ẩm tiêu chuẩn, đòi hỏi người bệnh ung thư cần tham vấn bác sĩ trước khi dùng.
