Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.820 bài, trang 4 trên 191
Nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận diện thực phẩm giàu muối, đường và chất béo. Các nghiên cứu cho thấy các định dạng trực quan như nhãn đèn giao thông và nhãn cảnh báo giúp thu hút chú ý nhanh hơn, giảm bớt tác động từ quảng cáo và hỗ trợ lựa chọn thực phẩm đóng gói lành mạnh hơn.
Trái cây sấy lạnh bảo toàn lượng vitamin tan trong nước và hợp chất chống oxy hóa tốt hơn hẳn so với sấy nhiệt. Dẫu vậy, cả hai phương pháp đều rút kiệt nước khiến nồng độ đường tự nhiên và mật độ calo cô đặc lại ở mức cao, đòi hỏi người dùng kiểm soát khẩu phần hợp lý.
Tăng calo vô độ để xả cơ thường khiến mỡ thừa tích tụ nhiều hơn mô cơ nạc. Các bằng chứng khoa học cho thấy mức thặng dư năng lượng thận trọng khoảng 200-300 kcal/ngày đối với người đã tập luyện hoặc 1.500-2.000 kJ/ngày (~360-480 kcal/ngày) là ngưỡng tối ưu để kích thích phát triển cơ bắp và hạn chế mỡ thừa.
Nồi chiên không dầu giúp giảm đáng kể lượng chất béo hấp thụ, nhưng không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn độc chất acrylamide. Tùy thuộc vào nhiệt độ và cách sơ chế, hàm lượng chất này trong nồi chiên không dầu đôi khi tương đương hoặc cao hơn chiên ngập dầu.
Nhiều người thắc mắc vì sao nghệ thường được khuyên dùng chung với tiêu đen. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy hoạt chất piperine trong tiêu đen có khả năng ức chế quá trình chuyển hóa tại gan và ruột, giúp sinh khả dụng của curcumin trong máu tăng vọt tới 2.000% (tức tăng 20 lần) ở người khỏe mạnh.
Nhiều người tìm đến các liệu trình detox bằng nước ép với hy vọng thanh lọc cơ thể và giảm cân nhanh chóng. Tuy nhiên, dưới góc độ sinh lý học, cơ thể người vốn đã sở hữu hệ thống thải độc tự nhiên vô cùng hoàn chỉnh qua gan và thận, trong khi các chế độ ăn kiêng thanh lọc thương mại hiện vẫn thiếu hụt bằng chứng lâm sàng xác đáng.
Nhiệt độ ninh nấu kéo dài làm biến tính collagen trong xương thành gelatin thay vì giữ nguyên cấu trúc ban đầu. Dù vậy, cơ thể vẫn hấp thu được lượng lớn peptide và axit amin từ gelatin này, mang lại nguồn bổ sung dinh dưỡng tự nhiên dù tốc độ tạo nồng độ đỉnh trong máu chậm hơn các chế phẩm collagen thủy phân.
Chuẩn bị bữa ăn trước (meal prep) là trào lưu được nhiều người kỳ vọng giúp giảm cân nhanh. Các nghiên cứu quan sát cho thấy người có thói quen lập kế hoạch bữa ăn thường duy trì chế độ dinh dưỡng chất lượng hơn và ít bị béo phì hơn, tuy nhiên khoa học chưa khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa meal prep và việc giảm thể trọng.
Nồi chiên không dầu giúp giảm chất béo nhưng không loại bỏ hoàn toàn acrylamide, thậm chí hàm lượng chất này có thể tương đương hoặc cao hơn chiên dầu nếu chế biến sai cách. Hiểu rõ cơ chế hình thành từ nhiệt độ, loại nguyên liệu và thời gian nấu sẽ giúp bạn sử dụng thiết bị này an toàn hơn.
Nhiều trào lưu khuyên nhịn ăn chỉ dùng hoa quả vài ngày để thanh lọc cơ thể. Tuy nhiên, khoa học chưa chứng minh chế độ ăn độc nhất trái cây giúp thải độc thực thụ. Ngược lại, việc cắt bỏ hoàn toàn các nhóm chất khác tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt chất đạm, rối loạn đường huyết và mất cân bằng điện giải.
Ăn chín cà chua và cà rốt cùng một lượng chất béo vừa phải giúp cơ thể hấp thu lycopene và beta-carotene vượt trội so với ăn sống. Nhiệt độ và quá trình nghiền nhỏ làm mềm vách tế bào thực vật, giải phóng các hoạt chất chống oxy hóa hòa tan vào dịch tiêu hóa thuận lợi hơn.
Nhiều người tin rằng chỉ cần chăm chỉ vào bếp nấu nướng tại nhà là có thể giảm cân hiệu quả. Bằng chứng khoa học xác nhận việc thường xuyên ăn cơm nhà giúp cải thiện chất lượng dinh dưỡng, giảm tổng năng lượng, lượng đường và chất béo nạp vào. Tuy nhiên, hành động đứng bếp không tự động làm giảm chỉ số khối cơ thể (BMI) nếu khẩu phần ăn và cách nêm nếm thiếu kiểm soát.
So sánh dài hạn cho thấy ăn nhiều thức ăn nhanh làm gia tăng chỉ số khối cơ thể (BMI), trong khi tự nấu nướng giúp cải thiện chất lượng dinh dưỡng tổng thể. Dù chưa ghi nhận sự xáo trộn mỡ máu cấp tính, việc lạm dụng đồ ăn nhanh ngoài nhà sẽ thúc đẩy nguy cơ thừa cân kéo dài.
Quan niệm mọi calo đều bình đẳng là hiểu lầm phổ biến khi giảm cân. Cơ thể xử lý 100 calo từ rau củ giàu chất xơ, đạm hoàn toàn khác 100 calo đường lỏng từ nước ngọt. Sự khác biệt nằm ở hiệu ứng nhiệt của thực phẩm, phản ứng chuyển hóa và mức độ tiêu hao năng lượng nội tại.
Khi bạn thâm hụt calo kéo dài, cơ thể sẽ tự động kích hoạt cơ chế thích ứng chuyển hóa bằng cách giảm tốc độ trao đổi chất và tiết kiệm năng lượng. Đây là phản xạ sinh học tự nhiên khiến mức tiêu hao calo thực tế giảm xuống, dẫn đến hiện tượng chững cân dù khẩu phần ăn vẫn được kiểm soát.
Chế độ ăn low-FODMAP giúp làm giảm cảm giác đầy bụng và khó chịu ở bệnh nhân hội chứng ruột kích thích bằng cách hạn chế các carbohydrate chuỗi ngắn kém hấp thu, từ đó giảm tích tụ nước và quá trình lên men sinh khí tại đại tràng. Nhiều thử nghiệm lâm sàng ghi nhận tỷ lệ cải thiện triệu chứng đạt từ 50% đến 80%.
Nhiều người phân vân giữa nhịn ăn gián đoạn 5:2 và cắt giảm calo liên tục mỗi ngày để giảm cân. Các thử nghiệm lâm sàng đối đầu cho thấy cả hai phương pháp đều mang lại hiệu quả giảm cân và cải thiện chỉ số chuyển hóa tương đương nhau, không có phương pháp nào vượt trội rõ rệt.
Nhiều người lựa chọn ăn thuần chay vì lợi ích tim mạch và chuyển hóa, nhưng lo ngại về mật độ xương và nguy cơ gãy xương. Các dữ liệu khoa học cho thấy người ăn thuần chay thường có mật độ khoáng xương thấp hơn và tăng nguy cơ gãy xương nếu không bổ sung đủ canxi, vitamin D và lượng protein chất lượng.
Chế độ ăn chay có trứng sữa hỗ trợ giảm LDL-cholesterol và hạ huyết áp hiệu quả. Tuy nhiên, lợi ích tim mạch này có thể bị hạn chế nếu người ăn lạm dụng thực phẩm từ sữa giàu chất béo bão hòa hoặc không kiểm soát tốt tổng năng lượng nạp vào cơ thể.
Chế độ low-FODMAP cho thấy ưu thế vượt trội trong việc giảm trướng bụng, đầy hơi và khí đường ruột so với lời khuyên ăn uống truyền thống theo chuẩn NICE. Tuy nhiên, hướng dẫn truyền thống vẫn cải thiện mức độ nghiêm trọng chung rất tốt, dễ thực hiện hơn và là lựa chọn phù hợp làm bước can thiệp đầu tiên cho người bệnh.
