Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
645 bài, trang 27 trên 33
Cholesterol không chỉ liên quan đến bệnh tim mạch mà còn cấu tạo nên màng tế bào thần kinh và bao bọc sợi não. Các bằng chứng khoa học cho thấy cholesterol quá cao gây hại mạch máu não, nhưng việc giảm cholesterol toàn phần hay LDL xuống quá thấp, đặc biệt ở người lớn tuổi, cũng có thể đi kèm nguy cơ suy giảm trí nhớ và chức năng nhận thức.
Chất béo bão hòa trong phô mai không làm tăng mỡ máu như thịt đỏ hay bơ nhờ cấu trúc "ma trận thực phẩm" độc đáo. Sự liên kết giữa canxi, protein và chất béo giúp tạo thành xà phòng canxi không hòa tan, thúc đẩy đào thải mỡ qua đường tiêu hóa thay vì hấp thu trọn vẹn vào máu.
Nhiều người truyền tai nhau việc dùng chiết xuất cúc mắt bò để giảm đau nhức xương khớp nhờ chứa hợp chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện tại cho thấy loài cây này mới được chứng minh khả năng xử lý đất ô nhiễm, trong khi tác dụng kháng viêm khớp thực tế lại thuộc về các thảo dược khác.
Chiết xuất từ hoa cúc mâm xôi chứa các hợp chất flavonoid tự nhiên có khả năng ức chế trực tiếp enzyme xanthine oxidase – tác nhân chính tổng hợp axit uric trong cơ thể. Nhờ cơ chế kép vừa giảm sản sinh vừa hỗ trợ thận bài tiết, thảo dược này mở ra tiềm năng hỗ trợ cải thiện cho người bị tăng axit uric máu.
Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy uống trà cúc La Mã ngay sau bữa ăn giúp giảm đáng kể chỉ số HbA1c, giảm kháng insulin và cải thiện mỡ máu ở người bệnh đái tháo đường type 2. Tuy nhiên, người bệnh cần dùng đúng liều lượng và coi đây là liệu pháp hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Giảm 5kg cân nặng giúp hạ trung bình khoảng 3,7 mmHg huyết áp tâm thu và 2,6 mmHg huyết áp tâm trương, thậm chí có thể đưa chỉ số này về mức bình thường ở người mới bị tăng huyết áp nhẹ. Hiệu quả này bắt đầu xuất hiện rõ rệt chỉ sau 2-3 tuần điều chỉnh lối sống.
Các nghiên cứu y học quy mô lớn gần đây chỉ ra rằng uống thuốc huyết áp buổi sáng hay buổi tối đều mang lại hiệu quả bảo vệ tim mạch tương đương nhau. Người bệnh không nên tự ý đổi giờ uống thuốc, mà cần ưu tiên duy trì khung giờ thuận tiện nhất để đảm bảo uống đều đặn mỗi ngày.
Chỉ số triglyceride tăng cao kết hợp cùng HDL-cholesterol giảm thấp tạo nên tỷ lệ TG/HDL-C bất thường, là dấu ấn sinh học cảnh báo sớm tình trạng kháng insulin và nguy cơ tiến triển thành tiền tiểu đường tiềm ẩn, ngay cả ở những người có mức đường huyết đói và cân nặng hoàn toàn bình thường.
Nhiều bằng chứng y khoa khẳng định tiền tiểu đường không hề vô hại mà có thể âm thầm gây tổn thương thận và thần kinh ngay từ giai đoạn rối loạn dung nạp glucose, với tỷ lệ biến chứng vi mạch lên tới 6.9%, đòi hỏi người bệnh phải chủ động tầm soát và can thiệp sớm.
Các nghiên cứu khoa học xác nhận hoạt chất sesquiterpene lactones phân lập từ cây cóc mẵn sở hữu hoạt tính kháng viêm mạnh mẽ ở cấp độ tế bào. Hoạt chất này giúp ức chế nhiều chất trung gian gây viêm then chốt với nồng độ rất nhỏ, mở ra triển vọng lớn cho y học nhưng vẫn cần kiểm chứng lâm sàng trên người.
Hạt óc chó chứa nhiều hợp chất phenolic và flavonoid có hoạt tính chống oxy hóa mạnh, đồng thời dịch chiết từ quả đã được ghi nhận có tiềm năng bảo vệ thần kinh. Tuy nhiên, ăn hạt óc chó đơn thuần không thể đảo ngược hay ngăn chặn hoàn toàn suy giảm trí nhớ do lão hóa.
Nhai lá bỏng trị đau họng, viêm amidan là mẹo dân gian quen thuộc của nhiều gia đình. Các nghiên cứu hiện đại xác nhận thảo dược này chứa hoạt chất kháng khuẩn và kháng viêm mạnh trong ống nghiệm, nhưng chưa có thử nghiệm trên người và tiềm ẩn độc tính tế bào nếu dùng sai cách.
Chỉ số HbA1c từ 5.7% đến 6.4% là dấu hiệu cảnh báo tiền tiểu đường, cho thấy cơ thể bắt đầu rối loạn chuyển hóa đường mạn tính. Mức tăng này làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu, xơ vữa động mạch và tăng huyết áp ngay cả khi đường huyết lúc đói vẫn bình thường.
Chiết xuất lá bỏng không làm tăng men gan mà có tiềm năng bảo vệ gan và giảm các chỉ số men gan trong các thử nghiệm thực nghiệm. Tuy nhiên, thảo dược này chưa đủ bằng chứng lâm sàng để xem là phương pháp thải độc, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ độc tế bào nếu dùng liều cao kéo dài.
Giảm từ 10 đến 15 kg (hoặc 10-15% trọng lượng cơ thể) giúp rút lượng mỡ dư thừa tích tụ tại gan và tuyến tụy, từ đó khôi phục chức năng tiết insulin của tế bào beta. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy mức giảm cân này giúp gần một nửa người bệnh tiểu đường type 2 đạt trạng thái thuyên giảm hoàn toàn mà không cần dùng thuốc.
Sauchinone trong cây hàm ếch bảo vệ tế bào chống stress oxy hóa bằng cách phục hồi chức năng chuỗi vận chuyển điện tử ty thể, kích hoạt trục enzym phòng thủ Nrf2/HO-1, duy trì nồng độ các chất chống oxy hóa nội sinh và ngăn chặn quá trình tích tụ các chất trung gian gây độc tế bào.
Chiết xuất cây cứt lợn ghi nhận khả năng giảm tổn thương niêm mạc dạ dày và chống co thắt trong các mô hình thí nghiệm trên chuột, nhưng chưa có thử nghiệm trên người. Đáng chú ý, loài cây này chứa độc tố có thể gây hoại tử tế bào gan và tổn thương thận nếu dùng dài ngày.
Thưởng thức sushi, sashimi tại nhà hàng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm ấu trùng giun Anisakis nếu cá chưa được cấp đông đúng chuẩn. Ký sinh trùng này chỉ bị tiêu diệt khi cấp đông sâu từ -20 độ C trở xuống trong ít nhất 24 giờ hoặc nấu chín trên 60 độ C, nhưng xác giun vẫn có thể gây dị ứng.
Chiết xuất rễ cát cánh cho thấy tiềm năng cải thiện độ nhạy insulin và giảm đường huyết trên động vật thí nghiệm nhờ kích hoạt thụ thể PPAR-gamma và con đường AMPK. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người khẳng định tác dụng này, người bệnh tiểu đường không được tự ý dùng thay thế thuốc kê đơn.
Khi nướng than hoa ở nhiệt độ cao, mỡ và đạm bị nhiệt phân tạo ra các amin dị vòng (HCA) và hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) bám vào muội đen. Việc tiêu thụ thường xuyên phần cháy xém này có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư.
