Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.671 bài, trang 141 trên 234
Các nghiên cứu thực nghiệm bước đầu cho thấy chiết xuất đại hồi có khả năng ức chế enzym tiêu hóa carbohydrate và chống oxy hóa bảo vệ mô tụy. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường chỉ nên sử dụng đại hồi như một gia vị ẩm thực bổ trợ, không thể dùng thay thế thuốc điều trị hạ đường huyết.
Người bệnh đái tháo đường vẫn có thể thưởng thức bánh chưng ngày Tết nếu biết cách kiểm soát khẩu phần nghiêm ngặt, ăn đúng thứ tự và không rán giòn. Việc nắm vững cách tiêu thụ tinh bột nếp sẽ giúp bạn tận hưởng trọn vẹn không khí sum vầy mà không lo đường huyết sau ăn tăng vọt.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất đảng sâm bắc giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày bị viêm loét nhờ cơ chế giảm tiết axit dịch vị, chống oxy hóa, kích thích yếu tố bảo vệ prostaglandin E2 và kiểm soát phản ứng viêm. Dược liệu này còn hỗ trợ phục hồi cấu trúc tuyến tiêu hóa và cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
Uống trà hoa hồi trước khi ngủ giúp làm ấm cơ thể và giảm cảm giác khó tiêu nhờ tác dụng chống co thắt, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy tinh dầu hồi không có hoạt tính an thần trực tiếp hay điều hòa mạnh thụ thể GABA để trị dứt điểm mất ngủ.
Người mỡ máu cao nên ưu tiên thịt gia cầm nạc bỏ da và cá thay vì thịt đỏ trên mâm cỗ Tết. Thịt gia cầm cung cấp ít chất béo bão hòa hơn thịt gia súc, song người bệnh vẫn cần ăn điều độ và chế biến thanh đạm để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Chảo chống dính xước lòng giải phóng hàng nghìn hạt vi nhựa PTFE vào thức ăn, có thể gây viêm và tổn thương DNA tế bào ruột ở cấp độ hiển vi dù không gây ngộ độc cấp tính. Nhiệt độ cao còn phát tán khí độc chứa hợp chất PFAS như PFOA gây hại hô hấp.
Rang hạt dinh dưỡng quá cháy làm biến tính protein, cản trở enzyme tiêu hóa và phá vỡ cấu trúc các acid béo không no có lợi. Nhiệt độ quá cao còn thúc đẩy phản ứng Maillard quá mức, làm phát sinh các chất oxy hóa độc hại, chất béo chuyển hóa và hợp chất glycat hóa không tốt cho sức khỏe.
Hít tinh dầu đàn hương trắng không giúp tăng cường tỉnh táo như nhiều người lầm tưởng, mà ngược lại mang đặc tính an thần, giúp hạ huyết áp tâm thu và giảm hormone căng thẳng, hỗ trợ cơ thể phục hồi sau áp lực.
Bọc giấy bạc khi nướng thức ăn có làm thôi nhiễm nhôm vào thực phẩm, đặc biệt ở nhiệt độ cao và khi kết hợp với gia vị mặn hoặc có tính axit. Dù chưa có bằng chứng gây ung thư trực tiếp, lượng nhôm này có thể tăng vọt và tiềm ẩn rủi ro cho trẻ nhỏ và người có bệnh nền.
Tuyệt đối không cho trẻ sơ sinh uống nước hãm hoa hồi. Thói quen dân gian này tiềm ẩn nguy hiểm lớn do nguy cơ nhiễm độc tố thần kinh, khiến trẻ co giật, nôn mửa, tổn thương não và thậm chí suy gan cấp tính.
Nồi chiên không dầu giúp giảm đáng kể lượng chất béo bão hòa, nhưng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ hình thành acrylamide cùng các độc chất nhiệt sinh. Hàm lượng các chất này phụ thuộc chặt chẽ vào loại thực phẩm, nhiệt độ, thời gian chế biến và cách sơ chế nguyên liệu trước khi nấu.
Hâm nóng rau xanh nhiều lần không chỉ phá hủy lượng vitamin C nhạy cảm mà còn kích hoạt vi khuẩn chuyển hóa nitrat thành nitrit độc hại. Tích tụ nitrit làm tăng nguy cơ methemoglobin huyết và hình thành hợp chất nitrosamin, do đó người nội trợ cần nắm rõ thời gian lưu trữ an toàn cho từng món ăn.
Đun nấu mật ong hoặc các loại đường giàu fructose ở nhiệt độ cao thực sự thúc đẩy sự hình thành hydroxymethylfurfural (HMF) qua phản ứng Maillard và caramel hóa. Dù HMF được ghi nhận có tiềm năng gây đột biến gen và độc tế bào, mức phát sinh khi nấu nướng thông thường ở nhiệt độ vừa phải vẫn nằm trong tầm kiểm soát an toàn.
Nấu cháo từ yến mạch nguyên hạt hoặc cán dẹt giúp hạ mỡ máu tốt hơn dạng xay mịn. Cấu trúc mô hạt nguyên vẹn bảo toàn chuỗi beta-glucan có trọng lượng phân tử cao, tạo độ nhớt dày đặc trong đường ruột để ngăn tái hấp thu axit mật và bẫy cholesterol hiệu quả.
Đậu cô ve nấu chưa chín kỹ hoàn toàn có thể gây viêm dạ dày ruột cấp tính do tích tụ phytohaemagglutinin và saponin chưa bị vô hiệu hóa. Để loại bỏ hoàn toàn độc tính kích ứng đường ruột nguy hiểm này, các chuyên gia khuyến cáo cần đun sôi đậu ở nhiệt độ trên 100 độ C trong ít nhất 10 phút.
Ăn nhiều đường trắng làm tăng lượng đường khử trong cơ thể, thúc đẩy phản ứng glycation gắn kết bất thường vào sợi collagen và elastin. Quá trình này tạo ra các hợp chất AGEs độc hại, làm đứt gãy cấu trúc nâng đỡ da, khiến da nhanh chóng chùng nhão, xỉn màu và xuất hiện nếp nhăn sớm.
Các nghiên cứu thực nghiệm chỉ ra rằng chiết xuất từ cây đông hầu trắng có khả năng ức chế vi khuẩn đường ruột gram âm *Escherichia coli* và vi khuẩn gram dương *Staphylococcus aureus*. Dược liệu này mở ra nhiều triển vọng trong việc hỗ trợ kiểm soát tác nhân gây tiêu chảy, gia tăng hiệu quả kháng sinh và giảm thiểu tình trạng viêm nhiễm đường tiêu hóa.
Rau bina nấu chín bằng phương pháp luộc và đổ bỏ nước có thể loại bỏ 30-87% lượng oxalat hòa tan, thủ phạm chính làm tăng nguy cơ sỏi thận canxi oxalat. Nắm vững kỹ thuật chần nước sôi và kết hợp thực phẩm giàu canxi sẽ giúp người nội trợ khử bớt axit oxalic hiệu quả.
Ướp thịt cùng giấm hoặc nước cốt chanh kết hợp thảo mộc tự nhiên giúp giảm mạnh các amin dị vòng gây ung thư khi nướng. Môi trường acid cùng các chất chống oxy hóa có tác dụng dọn gốc tự do và kìm hãm phản ứng oxy hóa chất béo ở nhiệt độ cao, giúp bảo vệ an toàn cho sức khỏe gia đình.
Xông tinh dầu đàn hương trắng thực sự giúp giảm lo âu và cải thiện giấc ngủ nhờ hoạt chất alpha-santalol có tác dụng an thần hệ thần kinh trung ương. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp thư giãn hỗ trợ, hiệu quả phụ thuộc vào độ nguyên chất của tinh dầu và không thay thế được điều trị y khoa.
