Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.663 bài, trang 53 trên 234
Nghiên cứu hạ acid uric thông qua ức chế men xanthine oxidase từ hoạt chất tự nhiên hiện mới dừng lại ở ống nghiệm và mô hình chuột thực nghiệm. Chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh uống nước ké hoa vàng trị khỏi bệnh gút trên người, người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc điều trị.
Kinh nghiệm dùng kinh giới núi giải cảm không phải là đồn thổi vô căn cứ. Các nghiên cứu hiện đại ghi nhận chiết xuất từ loại thảo mộc này có khả năng ức chế các enzym gây sốt, giảm chất trung gian gây viêm và kháng khuẩn, hỗ trợ làm dịu triệu chứng cảm cúm an toàn khi dùng đúng cách.
Ăn 2 quả kiwi trước khi ngủ 1 giờ cho thấy tiềm năng rút ngắn thời gian vào giấc và tăng thời lượng ngủ trong một số nghiên cứu quy mô nhỏ. Dù vậy, dữ liệu hiện tại còn hạn chế về cỡ mẫu, thậm chí có ghi nhận trái chiều, nên kiwi không thể thay thế điều trị y khoa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy ké hoa vàng giàu hợp chất phenolic có hoạt tính chống oxy hóa và dọn gốc tự do mạnh mẽ. Tuy nhiên, bằng chứng bảo vệ gan trực tiếp mới dừng ở mức thử nghiệm hóa học và tiền lâm sàng, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Kiều mạch đắng có khả năng hỗ trợ làm chậm hấp thu carbohydrate và giảm mức tăng đường huyết sau ăn nhờ chứa chất xơ hòa tan, D-chiro-inositol và các hợp chất flavonoid. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người hiện nay chủ yếu là các thử nghiệm ngắn hạn, chưa thể khẳng định tác dụng thay thế thuốc điều trị đái tháo đường.
Nước sắc kinh giới đất thường được truyền miệng để trị viêm da nhờ đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, nhưng chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả này. Ngược lại, hàm lượng tinh dầu đậm đặc trong nước sắc có thể phá vỡ hàng rào bảo vệ da, gây viêm da tiếp xúc kích ứng và khiến tổn thương viêm trầm trọng hơn.
Kèo nèo là loại rau thủy sinh quen thuộc nhưng có đặc tính sinh học hấp thụ và tích lũy mạnh các kim loại nặng như chì, cadimi và thủy ngân từ bùn nước ô nhiễm. Việc thu hái từ nguồn nước tù đọng hay mương rãnh thải tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc mạn tính và nhiễm ký sinh trùng nếu không được lựa chọn kỹ.
Nhiều lời đồn thổi cho rằng kim tuyến thảo là thần dược mát gan, hạ men gan cấp tốc. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này chưa từng được chứng minh lâm sàng về khả năng trị bệnh gan; các hoạt tính chống oxy hóa trong ống nghiệm không tương đương với thuốc điều trị thực tế.
Kinh giới dại chứa dồi dào các hoạt chất flavonoid quý, tiêu biểu là homoplantaginin và hispidulin. Các hợp chất tự nhiên này mang lại tiềm năng chống oxy hóa và kháng viêm mạnh thông qua việc kích hoạt cơ chế Nrf2/HO-1 trên thực nghiệm. Tuy nhiên, sinh khả dụng đường uống của hoạt chất còn hạn chế, đòi hỏi sử dụng chừng mực và thận trọng.
Kim ngân hoa là thảo dược giải nhiệt quen thuộc, nhưng đặc tính hàn và khả năng điều hòa miễn dịch của nó không phù hợp cho tất cả. Bốn nhóm người gồm tỳ vị hư hàn, mắc bệnh tự miễn, rối loạn đông máu và cơ địa suy nhược cần hết sức cẩn trọng để tránh rối loạn tiêu hóa hay các biến chứng sức khỏe ngoài ý muốn.
Kim thất tai cùng các loài thuộc chi Gynura vốn quen thuộc trong dân gian như một vị thuốc và món rau ăn, nhưng các nghiên cứu khoa học cảnh báo nhóm thực vật này chứa alkaloid pyrrolizidine. Hợp chất tự nhiên này tiềm ẩn nguy cơ gây tổn thương gan không thể phục hồi và hội chứng tắc xoang gan nguy hiểm.
Người bệnh tiểu đường hoàn toàn có thể ăn kiwi nhờ chỉ số đường huyết thấp và lượng nước dồi dào. Nhờ cấu trúc chất xơ đặc biệt làm chậm quá trình hấp thu đường glucose trong ruột, loại quả này giúp ổn định đường huyết sau bữa ăn khi sử dụng với liều lượng hợp lý.
Nấu nước lá kim quýt xông cảm giúp làm loãng đờm và thông mũi nhờ hơi nước ấm mang theo tinh dầu giàu beta-pinene. Tuy nhiên, liệu pháp dân gian này tiềm ẩn nguy cơ phỏng da, kích ứng đường thở và dị ứng do các hợp chất coumarin nếu lạm dụng hoặc thực hiện sai cách.
Nhiều người lạm dụng nước sắc cây kim vàng để thanh nhiệt, trị viêm mà không biết rằng các hoạt chất trong thảo dược này có thể can thiệp mạnh mẽ vào hệ enzyme chuyển hóa gan, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương gan và tương tác bất lợi nếu uống kéo dài.
Kinh giới lá rách (Schizonepeta tenuifolia) thường được dùng trong dân gian nhằm xoa dịu cơn ngứa do chàm (viêm da cơ địa). Các bằng chứng tiền lâm sàng bước đầu cho thấy loại thảo dược này có khả năng ức chế phản ứng viêm và các cytokine gây ngứa, nhưng dữ liệu hiện chỉ giới hạn trên mô hình động vật và tế bào.
Kim thất tai thể hiện khả năng giãn mạch, ức chế men chuyển và cải thiện tổn thương thận trên mô hình chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, giới khoa học chưa ghi nhận thử nghiệm lâm sàng trên người. Người bệnh tuyệt đối không bỏ thuốc điều trị để dùng thảo dược.
Nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất lá kinh giới có khả năng ức chế tế bào mast giải phóng histamine và cytokine gây viêm trên mô hình thí nghiệm. Dù vậy, dữ liệu hiện tại mới chỉ ghi nhận trên tế bào và chuột, chưa thể thay thế thuốc điều trị viêm da lâm sàng.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất từ thực vật thuộc chi Khổ sâm có khả năng ức chế vi khuẩn HP và giảm diện tích loét dạ dày trên chuột. Dẫu vậy, thảo mộc này chưa trải qua thử nghiệm lâm sàng đầy đủ trên người, do đó người bệnh tuyệt đối không dùng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Kim tiền thảo nổi tiếng với tác dụng lợi mật và hỗ trợ hệ bài tiết, song quan niệm thảo dược này có thể tự làm tan biến sỏi mật kích thước lớn đã vôi hóa là sai lầm nguy hại. Bằng chứng khoa học xác nhận kim tiền thảo chỉ có tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa bùn sỏi mật và ức chế hình thành sỏi mới.
Chiết xuất từ cây kim phượng cho thấy tiềm năng kháng viêm thực tế thông qua việc giảm mô hạt và ức chế các chất trung gian gây viêm trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, dữ liệu hiện tại mới dừng ở mô hình động vật và tế bào; người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
