Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.663 bài, trang 55 trên 234
Người tiểu đường hoàn toàn có thể ăn khoai môn nhờ chỉ số đường huyết ở mức trung bình và giàu chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, do chứa hàm lượng tinh bột cao, người bệnh cần kiểm soát lượng ăn vừa phải, ưu tiên hấp luộc và thay thế một phần cơm trắng thay vì ăn thêm ngoài khẩu phần.
Ăn khoai lang bị trướng bụng, đầy hơi là nỗi ám ảnh thường gặp ở người có hội chứng ruột kích thích. Hiện tượng này xuất phát từ hàm lượng đường rượu mannitol tự nhiên trong củ khoai lang, làm tăng hút nước và thúc đẩy quá trình lên men sinh khí mạnh mẽ tại đại tràng của người có đường ruột nhạy cảm.
Người bị bệnh gút nên hạn chế ăn thịt kangaroo vì đây là loại thịt đỏ chứa hàm lượng purin đáng kể. Khi vào cơ thể, purin từ thịt sẽ chuyển hóa thành axit uric, làm tăng nguy cơ kích hoạt các cơn đau gút cấp tính. Bệnh nhân cần kiểm soát chặt chẽ lượng tiêu thụ và cân bằng dinh dưỡng hằng ngày.
Uống nước hồng đằng không thể thay thế kháng sinh điều trị nhiễm trùng. Các nghiên cứu hiện nay cho thấy dược liệu này chỉ có hoạt tính kháng khuẩn trong ống nghiệm và điều hòa vi sinh vật trên động vật thí nghiệm, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả diệt khuẩn thay thế thuốc tiêu chuẩn trên người.
Chiết xuất kava (Piper methysticum) có thể hỗ trợ giảm nhẹ các triệu chứng căng thẳng, lo âu ngắn hạn ở mức độ nhẹ đến vừa. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng chỉ ra thảo dược này không có hiệu quả trên người mắc chứng rối loạn lo âu lan tỏa nặng, đồng thời tiềm ẩn rủi ro độc tính trên gan khi dùng kéo dài.
Khiếm thực chứa nhiều hoạt chất sinh học và chất chống oxy hóa có tiềm năng hỗ trợ chuyển hóa đường và bảo vệ tuyến tụy. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay chủ yếu đến từ nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người bệnh tuyệt đối không dùng thay thế thuốc điều trị.
Chiết xuất từ keo nước hoa (*Vachellia farnesiana*) thể hiện hoạt tính kháng khuẩn rõ rệt trong ống nghiệm với vòng ức chế đạt 19 mm. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả trị bệnh răng miệng, người dân không nên tự ý dùng vỏ cây để chữa bệnh.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận nhóm triterpenoid và các hoạt chất trong chi keo có khả năng ức chế phản ứng viêm và giảm phù nề trên động vật. Tuy nhiên, dữ liệu thử nghiệm trên người còn rất hạn chế, người bệnh không nên tự ý dùng chiết xuất này để thay thế thuốc điều trị y khoa.
Tinh dầu hoa keo nước hoa được ưa chuộng nhờ mùi hương ngọt ngào, nhưng các hoạt chất tạo hương tự nhiên bên trong có thể là tác nhân gây viêm da tiếp xúc dị ứng. Để tránh ngứa ngáy và tổn thương da, người dùng cần hiểu rõ thành phần, luôn pha loãng và thực hiện thử phản ứng áp da trước khi thoa lên diện rộng.
Nhiều người truyền tai nhau cách dùng nước súc miệng từ quả kha tử để phòng sâu răng. Các nghiên cứu cho thấy dịch chiết kha tử có thể ức chế vi khuẩn *Streptococcus mutans* và nâng pH nước bọt trong thời gian ngắn, nhưng phương pháp này chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế việc chải răng hay điều trị nha khoa.
Việc tự ý dùng hợp hoan bì trước phẫu thuật tiềm ẩn nguy cơ làm chậm nhịp tim hoặc kéo dài tác dụng thuốc mê do đặc tính an thần cộng hưởng. Hiện thiếu nghiên cứu lâm sàng khẳng định độ an toàn của dược liệu này trong gây mê, do đó người bệnh cần ngừng dùng và thông báo sớm cho bác sĩ.
Hợp hoan bì từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền để giảm âu lo và hỗ trợ giấc ngủ. Các nghiên cứu tiền lâm sàng gần đây xác nhận thảo dược này tác động tích cực lên hệ dẫn truyền thần kinh GABA và serotonin, nhưng bằng chứng thử nghiệm lâm sàng trên người vẫn cần được nghiên cứu thêm trước khi khẳng định hiệu quả điều trị.
Cây lưỡi hổ sở hữu cơ chế quang hợp CAM có thể hấp thụ khí cacbonic và nhả oxy vào ban đêm, nhưng lượng oxy sinh ra trong thực tế rất nhỏ. Việc đặt cây giúp không gian thư thái và hỗ trợ lọc bớt tạp chất, chứ không thể thay thế máy trợ khí hay trị dứt điểm mất ngủ.
Cây hồng mai chứa hoạt chất coumarin tự nhiên cùng nhiều hợp chất có độc tính sinh học cao. Việc tự ý đun sắc thân, lá hồng mai để uống kéo dài tiềm ẩn nguy cơ tích tụ độc chất, gây tổn thương tế bào gan, viêm gan và thậm chí dẫn đến suy gan cấp nguy hiểm tính mạng.
Cây lưỡi hổ chứa các hợp chất saponin tự nhiên có thể gây kích ứng niêm mạc và rối loạn đường tiêu hóa ở chó mèo khi cắn phải lá. Việc hiểu rõ rủi ro độc tính từ saponin, nhận diện sớm triệu chứng và chủ động cách ly chậu cây khỏi tầm với của thú cưng là biện pháp cần thiết giúp bảo vệ an toàn cho vật nuôi.
Các loại cao nấu trôi nổi, không rõ nguồn gốc tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc kim loại nặng nghiêm trọng như chì, thủy ngân và asen do quá trình chế biến thủ công nhiễm bẩn hoặc cố tình pha trộn tạp chất, có thể gây tổn thương gan, suy thận và suy đa tạng nguy hiểm.
Người có cơ địa viêm da dị ứng, chàm cần mang găng bảo hộ khi cắt tỉa cây lưỡi hổ. Nhựa của loài cây này chứa tinh thể canxi oxalat hình kim sắc nhọn, dễ găm vào biểu bì gây viêm da tiếp xúc kích ứng, bỏng rát và làm bùng phát các đợt chàm nghiêm trọng.
Hồng đá hay các loại quả thuộc chi hồng nói chung hoàn toàn có nguy cơ tạo khối bã thức ăn cứng chắc trong dạ dày nếu ăn quá nhiều hoặc dùng khi còn vị chát. Lượng tannin đậm đặc trong quả chưa chín sẽ kết tủa cùng axit dịch vị và chất xơ, tạo khối bã gây loét dạ dày, tắc ruột hoặc thủng đường tiêu hóa.
Hồng hoa là dược liệu hoạt huyết quen thuộc nhưng tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết và tổn thương tạng nghiêm trọng. Người rối loạn đông máu, phụ nữ mang thai, người chuẩn bị phẫu thuật và người có bệnh lý sinh sản, thận cần thận trọng trước các lời mách bảo truyền miệng.
Dầu hạt hồng hoa giàu acid béo linoleic có bằng chứng lâm sàng giúp hỗ trợ hạ nồng độ cholesterol toàn phần và cholesterol "xấu" (LDL-C) trong máu. Tuy nhiên, hiệu quả này đạt được tốt nhất khi dùng thay thế chất béo bão hòa và cần sử dụng chừng mực do dầu chứa lượng lớn omega-6.
