Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
576 bài, trang 25 trên 29
Chế độ ăn chay hoặc thuần chay vẫn có thể đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh nếu mẹ bầu được đánh giá dinh dưỡng sớm và bổ sung vi chất đúng cách. Để tránh biến chứng thiếu máu hay tổn thương thần kinh ở trẻ, thai phụ bắt buộc phải bổ sung vitamin B12 và biết cách tối ưu hấp thu sắt từ thực vật.
Cắt giảm hoàn toàn tinh bột trong chế độ ăn Keto khiến não bộ mất đi nguồn năng lượng glucose quen thuộc, dẫn đến giai đoạn lờ đờ và kém tập trung ban đầu. Tuy nhiên, khi cơ thể thích nghi và chuyển sang sử dụng thể ketone, khả năng tập trung và hiệu suất thần kinh có thể được cải thiện rõ rệt.
Nhiều người cảm thấy đầu óc tỉnh táo và tập trung hơn khi nhịn ăn gián đoạn. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy hiệu ứng này trên người chủ yếu đến từ việc giảm mỡ thừa và cải thiện độ nhạy insulin, trong khi tác động trực tiếp của nhịn ăn lên yếu tố nuôi dưỡng thần kinh BDNF vẫn còn nhiều tranh cãi.
Chế độ ăn MIND kết hợp giữa Địa Trung Hải và DASH giúp làm chậm quá trình suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi nhờ tập trung vào thực vật và chất béo lành mạnh. Mô hình này giúp tăng cường sức bật nhận thức, bảo vệ tế bào não độc lập với các tổn thương bệnh học thoái hóa thần kinh.
Nhịn ăn gián đoạn tác động hai chiều đến tâm trạng: vừa kích hoạt các protein bảo vệ não bộ giúp cải thiện triệu chứng cảm xúc ở người trầm cảm nặng, vừa kích thích hormone căng thẳng gây mệt mỏi thể chất ở người khỏe mạnh. Hiểu rõ cơ chế sinh học này giúp bạn điều chỉnh chế độ ăn an toàn, tránh rơi vào trạng thái uể oải, cáu kỉnh.
Nhiều phụ nữ lo ngại việc nhịn ăn gián đoạn sẽ làm tăng hormone căng thẳng cortisol, gây rối loạn nội tiết và tích mỡ bụng. Các nghiên cứu khoa học cho thấy cơ thể nữ giới có phản ứng nội tiết rất đặc thù khi nhịn đói, đòi hỏi sự điều chỉnh chế độ ăn và sinh hoạt phù hợp để bảo vệ sức khỏe.
Chế độ ăn Địa Trung Hải giúp giảm nguy cơ rối loạn lo âu và trầm cảm nhờ khả năng chống viêm hệ thống, chống oxy hóa và điều hòa trục não - ruột. Lợi ích này đến từ việc ưu tiên dầu ô liu, cá béo, quả óc chó, ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh và hạn chế thịt đỏ, đường tinh luyện.
Nghiên cứu khoa học cho thấy hương thơm từ tinh dầu hoa mộc có tác dụng làm dịu lo âu, hỗ trợ điều hòa hormone do căng thẳng và bảo vệ tế bào thần kinh. Tuy nhiên, khả năng tăng tập trung chủ yếu đến gián tiếp từ việc giải tỏa stress, chứ không phải kích thích não bộ trực tiếp.
Ăn duy nhất gạo lứt muối mè kéo dài theo chế độ thực dưỡng số 7 không giúp chữa bệnh mà đẩy cơ thể vào tình trạng suy dinh dưỡng nặng. Nghiên cứu cho thấy lối ăn cực đoan này gây thiếu hụt trầm trọng chất đạm, sắt, canxi, vitamin B12, vitamin D, dẫn đến teo cơ, thiếu máu và nguy cơ tăng huyết áp do thừa muối.
Nhịn ăn gián đoạn có thể hỗ trợ chuyển hóa nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ với người bị đau nửa đầu. Việc thiếu năng lượng cấp tính, hạ đường huyết và biến động nội tiết tố khi nhịn ăn là những yếu tố kích hoạt cơn đau tái phát thường gặp, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Nhịn ăn ngắt quãng hỗ trợ cải thiện chuyển hóa, kích hoạt cơ chế tự thực bào (autophagy) và hỗ trợ hạ các chỉ số viêm tại khớp gối. Tuy nhiên, đây là giải pháp bổ trợ lối sống chứ không thể thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị y khoa.
Hạt cỏ cà ri chứa chất xơ hòa tan có độ nhớt cao giúp làm chậm rỗng dạ dày, ổn định đường huyết sau ăn và giảm tiêu thụ chất béo. Tuy nhiên, chỉ uống nước ngâm loãng mà bỏ xác hạt sẽ không cung cấp đủ lượng chất xơ cần thiết để tạo cảm giác no và hỗ trợ giảm cân.
Nhịn ăn hoặc cắt giảm calo làm giảm hoạt động của trục hạ đồi - tuyến yên - tuyến giáp nhằm tiết kiệm năng lượng cho cơ thể. Thay vì tăng cao như trong bệnh suy giáp, chỉ số TSH khi nhịn ăn thường giảm xuống hoặc giữ nguyên đi kèm mức T3 thấp, nhưng sẽ phục hồi khi ăn uống bình thường trở lại.
Không dung nạp đường lactose khiến nhiều người phải cắt bỏ sữa bò và đối mặt với nguy cơ thiếu canxi, loãng xương. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy bạn vẫn có thể đảm bảo nguồn khoáng chất cho xương thông qua việc phân bổ hợp lý sữa đậu nành, thực phẩm tăng cường canxi, món ăn hỗn hợp và lợi khuẩn trong tuần.
Nhịn ăn gián đoạn giúp giảm mỡ bụng nhưng có thể làm giảm mật độ xương vùng hông và chân nếu ép khung giờ ăn quá hẹp ở cơ thể thiếu hụt nội tiết tố. Ngược lại, nhịn ăn điều độ 16-18 tiếng mỗi ngày kết hợp đủ dinh dưỡng giúp ổn định hormone và bảo vệ quá trình tái tạo xương.
Ăn thực dưỡng Ohsawa số 7 chỉ gồm gạo lứt và muối mè kéo dài tiềm ẩn nguy cơ gây loãng xương và suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn thiếu sữa, nghèo đạm, thiếu canxi, vitamin D và B12 kèm lượng chất xơ quá cao làm giảm hấp thu dưỡng chất và làm suy giảm mật độ xương.
Chế độ ăn Địa Trung Hải giàu polyphenol và axit béo omega-3 mang lại tác dụng chống viêm, hỗ trợ tăng cường hệ thống chống oxy hóa ở người viêm tuyến giáp mạn tính. Tuy nhiên, đây là giải pháp dinh dưỡng bổ trợ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị nội tiết từ bác sĩ.
Trước khi điều trị phóng xạ I-131, người bệnh cường giáp thường được hướng dẫn hạn chế i-ốt để tránh cản trở hấp thu phóng xạ. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy việc ăn kiêng quá khắt khe không làm tăng tỷ lệ khỏi bệnh, người bệnh chỉ cần giảm lượng i-ốt vừa phải trong thời gian ngắn theo chỉ định y khoa.
Mệt mỏi, buồn nôn sau đêm quá chén khiến nhiều người chọn cách ngủ bù và bỏ qua bữa sáng. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra rượu bia khóa chặt khả năng tự tạo đường của gan khi bụng đói, khiến việc nhịn ăn sáng làm đường huyết tụt dốc và cơ thể kiệt sức nặng nề hơn.
Sau đợt tiêu chảy cấp, cả việc ăn tẩm bổ nhiều dầu mỡ ngay lập tức lẫn kiêng khem chỉ ăn cháo trắng dài ngày đều làm chậm quá trình hồi phục của đường ruột. Thực hiện lộ trình chuyển đổi thực phẩm từ lỏng sang đặc trong 3 đến 5 ngày là cách an toàn giúp niêm mạc ruột tái tạo và tránh rối loạn tiêu hóa tái phát.
