Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.517 bài, trang 106 trên 176
Nước ép lê và măng tây được nhiều người tin dùng như giải pháp giải say bia rượu cấp tốc. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay cho thấy chúng chỉ mới thể hiện tiềm năng thúc đẩy enzym chuyển hóa cồn trong phòng thí nghiệm; các bằng chứng lâm sàng trên người vẫn rất hạn chế và có chất lượng bằng chứng rất thấp.
Trà atiso chứa cynarin giúp kích thích tiết dịch mật hỗ trợ tiêu hóa chất béo và bảo vệ tế bào gan trước hiện tượng stress oxy hóa. Tuy nhiên, thảo dược này hoàn toàn không có khả năng thải độc hay giải rượu bia tức thì, người tiêu dùng cần hiểu đúng để tránh lạm dụng.
Kiểm soát lượng dịch nạp từ 1,5 đến 2 lít mỗi ngày không còn là quy định bắt buộc cho mọi người bệnh suy tim. Biện pháp này hiện được cá thể hóa, chủ yếu dành cho các trường hợp ứ dịch nặng trơ với điều trị hoặc có hạ natri máu để giảm tải cho tâm thất mà không làm giảm chất lượng sống.
Ăn sống các loại rau thủy sinh như rau muống nước, rau ngổ hay xà lách xoong tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm sán lá gan lớn. Nang ấu trùng từ phân trâu, bò phát tán qua nguồn nước và bám chặt vào thân rau, khi vào cơ thể sẽ phá hủy nhu mô gan, gây viêm tắc đường mật nghiêm trọng.
Cà phê chứa caffeine gây suy giảm độ nhạy insulin và giảm dung nạp glucose trong ngắn hạn do kích hoạt giải phóng hormone adrenaline và phong tỏa thụ thể adenosine. Tuy nhiên, phản ứng này chỉ mang tính tạm thời, có xu hướng thích nghi sau vài tuần và không làm mất đi lợi ích bảo vệ chuyển hóa trong dài hạn.
Cà phê nấm đang được quảng bá rầm rộ với công dụng tăng cường trí nhớ và bảo vệ não bộ. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện nay chỉ dừng lại ở nghiên cứu riêng lẻ trên tế bào, động vật hoặc khảo sát dịch tễ, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả phối hợp của loại đồ uống này.
Uống theo cảm giác khát giúp vận động viên marathon phòng ngừa hiệu quả tình trạng hạ natri máu nguy hiểm, nhưng độ nhạy cơn khát bị suy giảm khi vận động có thể khiến cơ thể mất nước quá 2% trọng lượng, làm suy giảm sức bền; do đó người chạy cần kết hợp linh hoạt giữa lắng nghe cơ thể và định mức an toàn.
Khi trẻ sốt cao, cơ thể mất nhiều nước và điện giải vô hình qua mồ hôi và hơi thở dốc. Phụ huynh không nên chỉ cho trẻ uống thuần nước lọc vì dễ gây hạ natri máu do hòa loãng, mà cần ưu tiên bù bằng các dung dịch điện giải pha đúng tỷ lệ để phục hồi cân bằng nội môi.
Nước giàu hydro được nghiên cứu với tiềm năng giảm stress oxy hóa và hỗ trợ chuyển hóa, tim mạch. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức sơ bộ với cỡ mẫu thử nghiệm nhỏ và thời gian theo dõi ngắn, chưa thể xem là giải pháp thay thế điều trị y khoa.
Bù dịch khi bị tiêu chảy cấp bắt buộc phải dùng dung dịch Oresol thay vì chỉ uống nước lọc. Nước lọc thiếu natri và glucose đồng vận chuyển qua niêm mạc ruột nên không thể giữ nước, khiến cơ thể tiếp tục mất nước và điện giải nghiêm trọng.
Nước dừa tươi là thức uống tự nhiên giúp giải khát và phục hồi sau tập luyện vừa phải, nhưng không thể thay thế hoàn toàn oresol chuẩn cho người đổ nhiều mồ hôi do chứa hàm lượng natri thấp dù rất giàu kali.
Tỷ lệ Omega-6/Omega-3 trong khẩu phần ăn hiện nay bị kéo lệch lên tới 15:1 hoặc 20:1, thúc đẩy tiến trình viêm và làm tăng nguy cơ tử vong sớm do tim mạch. Khoa học khuyến nghị mức tối ưu nên là 4:1 đến 5:1 hoặc tiệm cận 2,3:1 nhằm bảo vệ thành mạch và tối ưu hóa sức khỏe toàn diện.
Uống quá nhiều nước vượt quá ngưỡng lọc của thận—khoảng 0,8 đến 1 lít mỗi giờ—sẽ làm loãng nồng độ natri máu, gây ngộ độc nước và dẫn đến phù não đe dọa tính mạng. Bổ sung nước đúng cách đòi hỏi sự cân bằng dựa trên cường độ vận động và lắng nghe cơ thể.
Rau má chứa một số triterpenoid có hoạt tính sinh học trong phòng thí nghiệm, nhưng hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng lớn nào chứng minh tác dụng bảo vệ gan ở người. Việc lạm dụng chiết xuất rau má dài ngày thậm chí từng ghi nhận nguy cơ gây viêm gan nhiễm độc.
Các bằng chứng khoa học hiện tại cho thấy dầu cọ không làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch hay xơ vữa động mạch như định kiến lâu nay. Dù chứa nhiều acid palmitic, dầu cọ còn cung cấp các chất chống oxy hóa mạnh giúp kiểm soát mỡ máu khi dùng trong chế độ ăn cân bằng.
Nước ép lựu giàu polyphenol có thể hỗ trợ giảm huyết áp tâm thu và tâm trương trong ngắn hạn theo các phân tích gộp. Tuy nhiên, do các nghiên cứu lâm sàng hiện nay đa phần có cỡ mẫu nhỏ lẻ và độ không đồng nhất cao, người dùng chỉ nên xem đây là biện pháp hỗ trợ chế độ ăn, không thể thay thế thuốc điều trị.
Nam việt quất chứa hợp chất proanthocyanidins giúp ức chế vi khuẩn *E. coli* bám dính niêm mạc bàng quang, hỗ trợ giảm nguy cơ tái phát viêm đường tiết niệu ở phụ nữ và người đặt ống thông. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học khẳng định loại quả này không có tác dụng điều trị ổ nhiễm trùng cấp tính.
Nước dừa giàu kali nhưng nghèo natri và carbohydrate nên chưa thể thay thế hoàn toàn dung dịch điện giải chuyên dụng khi tập luyện cường độ cao. Thức uống này phù hợp cho vận động nhẹ; nếu tập nặng ra nhiều mồ hôi, người tập cần bổ sung thêm muối khoáng để tránh đầy bụng và đảm bảo bù nước tối ưu.
Các thử nghiệm lâm sàng can thiệp khẳng định tiêu thụ đạm đậu nành và isoflavone không làm giảm mật độ hay độ di động của tinh trùng ở nam giới khỏe mạnh. Nỗi lo đậu nành gây suy giảm chất lượng tinh dịch là không có cơ sở khoa học xác đáng.
Hạt hướng dương chứa lượng vitamin E tự nhiên vượt trội (37,8 mg/100 g), hỗ trợ chống oxy hóa và bảo vệ tim mạch hiệu quả. Tuy nhiên, thói quen ăn hạt rang muối đóng gói sẵn dễ khiến cơ thể dư thừa natri, làm tăng nguy cơ huyết áp, đòi hỏi người dùng phải chọn lựa và kiểm soát khẩu phần hợp lý.
