Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.832 bài, trang 11 trên 242
Các bằng chứng lâm sàng cho thấy việc thay thế carbohydrate bằng hạt điều ở mức hợp lý (khoảng 30g mỗi ngày) giúp giảm nhẹ LDL-cholesterol, cải thiện tỷ số xơ vữa và hỗ trợ tăng cholesterol tốt HDL. Tuy nhiên, hạt điều không thay thế được thuốc hạ mỡ máu và cần dùng dạng rang sấy mộc, không tẩm muối đường.
Hiện chưa có nghiên cứu chứng minh bông điên điển tương tác với thuốc hạ đường huyết. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo thảo dược tự nhiên có thể gây hiệu ứng cộng dồn hoặc hiệp đồng khi dùng chung với thuốc điều trị đái tháo đường, tiềm ẩn rủi ro tụt đường huyết quá mức nguy hiểm nếu người bệnh lạm dụng lượng lớn.
Đinh công đằng và ngưu tất tuy cùng xuất hiện trong các bài thuốc trị khớp nhưng sở hữu cơ chế khác biệt rõ rệt. Đinh công đằng tập trung ức chế phản ứng viêm và cảm thụ đau cấp tính qua trung gian PGE2, trong khi ngưu tất lại phát huy thế mạnh bảo tồn sụn khớp, điều hòa miễn dịch và kích thích tạo xương.
Ích trí nhân thể hiện nhiều tiềm năng giảm tổn thương thần kinh và cải thiện nhận thức trong các nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới chỉ được thực hiện trên chuột và mô hình tế bào, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị.
Các nghiên cứu ống nghiệm và trên chuột ghi nhận chiết xuất thảo mộc có tiềm năng ức chế enzym alpha-glucosidase, giúp làm chậm hấp thu đường. Tuy nhiên, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược thay thế thuốc điều trị đái tháo đường theo chỉ định y khoa.
Nhiều nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong đinh hương có khả năng ức chế vi khuẩn HP mạnh mẽ trong phòng thí nghiệm. Dù vậy, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh đinh hương diệt được HP trên người, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy đinh hương chứa hoạt chất eugenol có khả năng kháng viêm và ức chế vi khuẩn Helicobacter pylori. Dù vậy, dữ liệu lâm sàng trên người còn rất ít, người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược này để thay thế thuốc điều trị loét dạ dày.
Uống đan sâm không giúp "bổ máu" hay kích thích tăng sinh hồng cầu như nhiều lời truyền miệng. Vị thuốc này có bản chất là hoạt huyết, chống huyết khối và hỗ trợ dòng máu lưu thông trơn tru. Hiểu nhầm giữa bổ máu và hoạt huyết có thể dẫn đến việc điều trị sai lệch và tăng nguy cơ biến chứng xuất huyết.
Đinh công là vị thuốc thường dùng trong điều trị đau nhức xương khớp và viêm khớp dạng thấp. Tuy nhiên, dược liệu này có thể gây tăng men gan, tăng nitơ urê máu và gây độc nghiêm trọng nếu dùng sai đường đưa thuốc. Người bệnh cần nắm rõ dạng bào chế, chỉ dùng đường uống với lượng vừa phải dưới sự giám sát của bác sĩ.
Rễ khí sinh của cây đa lá tròn chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa tự nhiên và cho thấy tiềm năng điều hòa miễn dịch trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng mới dừng lại ở ống nghiệm và động vật, người dân không nên tự ý dùng để trị bệnh.
Đan sâm chứa các hoạt chất giá trị như salvianolic acid B và tanshinone IIA, có tác dụng cải thiện tuần hoàn mạch vành, giảm tổn thương cơ tim và chống oxy hóa. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng vẫn còn giới hạn; dược liệu này chỉ mang tính hỗ trợ và không thể thay thế thuốc điều trị tim mạch chính thống.
Uống nước lá đa lông trị đau khớp là kinh nghiệm dân gian truyền miệng chưa có nghiên cứu khoa học kiểm chứng trên người. Dù một số hoạt chất chiết xuất từ quả đa lông và các loài họ hàng cho thấy tiềm năng chống viêm trong phòng thí nghiệm, người bệnh không nên tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị.
Hạt ý dĩ giàu chất xơ và polysaccharide, được nghiên cứu trên động vật cho thấy khả năng hỗ trợ cải thiện chuyển hóa đường, lipid và giảm HbA1c. Dù vậy, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng ngẫu nhiên trên người khẳng định tác dụng này. Người bệnh tiểu đường chỉ nên dùng ý dĩ như nguồn ngũ cốc hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất từ rễ và quả cây đa đa chứa nhiều hoạt chất limonoid có khả năng ức chế mạnh mẽ phản ứng viêm trên tế bào đại thực bào. Tuy nhiên, bằng chứng mới chỉ dừng lại ở cấp độ ống nghiệm, chưa có thử nghiệm trên động vật hay người để ứng dụng chữa bệnh.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất quả đa lá tròn có khả năng giảm men gan và ức chế peroxy hóa lipid trên mô gan dê và chuột cống. Tuy nhiên, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận hiệu quả điều trị thực tế.
Đan bì chứa các hoạt chất như paeonol thể hiện tiềm năng hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin và kìm hãm hấp thu đường trong các nghiên cứu tế bào và động vật. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người bệnh đái tháo đường, do đó người bệnh tuyệt đối không được dùng dược liệu này để thay thế thuốc điều trị.
Chất oleocanthal trong dầu ô liu nguyên chất có khả năng ức chế các enzyme gây viêm tương tự thuốc ibuprofen. Tuy nhiên, hàm lượng hấp thu thực tế từ bữa ăn hàng ngày chỉ mang lại tác dụng hỗ trợ kháng viêm mạn tính lâu dài, không thể thay thế thuốc giảm đau điều trị.
Ý dĩ từ lâu được xem là vị thuốc quý, nhưng các bằng chứng về khả năng hạ triglycerid và LDL-cholesterol hiện mới chỉ ghi nhận trên động vật thí nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người. Người bệnh mỡ máu cao không nên tự ý dùng ý dĩ thay thế thuốc điều trị.
Chiết xuất cây ô môi cho thấy khả năng hạ đường huyết tương đương thuốc điều trị trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên chuột. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay mới chỉ dừng lại ở mô hình động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc.
Chiết xuất từ ô dược và hoạt chất linderane bước đầu cho thấy tiềm năng chống oxy hóa, hỗ trợ hạ men gan và kháng viêm trên các mô hình tế bào thực nghiệm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận tác dụng điều trị bệnh gan.
