Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 115 trên 242
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy bìm bìm dại chứa nhiều hợp chất tự nhiên có khả năng kháng viêm, giảm tổn thương gan và bảo vệ niêm mạc tiêu hóa. Tuy nhiên, do nhựa rễ có tính xổ rất mạnh và thiếu thử nghiệm trên người, người dân tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Bình vôi hoa đầu chứa alkaloid chính cepharanthine có tác dụng chống viêm và điều hòa miễn dịch suốt hơn 70 năm qua, nhưng không có bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả an thần hay trị mất ngủ như các loài bình vôi chứa rotundin thông thường.
Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận một số hoạt chất từ cây báo xuân hoa có khả năng ức chế tế bào ung thư gan và tiền liệt tuyến. Tuy nhiên, thảo dược này chưa từng được thử nghiệm trên người, người bệnh tuyệt đối không dùng thay thế phác đồ điều trị.
Dầu hạt bí ngô được nhiều người truyền tai như giải pháp tự nhiên trị rụng tóc nội tiết tố thay thế thuốc kê đơn. Các thử nghiệm lâm sàng đối chứng ghi nhận hiệu quả kích thích mọc tóc thực tế ở cả nam lẫn nữ, song bằng chứng khoa học hiện nay vẫn còn khiêm tốn và chưa đủ để khẳng định thay thế hoàn toàn thuốc điều trị tiêu chuẩn.
Uống trà bìm bịp chung với thuốc tây có thể gây tương tác men gan CYP450, làm thay đổi nồng độ thuốc điều trị mạn tính trong máu. Người bệnh cần hiểu rõ cơ chế chuyển hóa, thận trọng khi kết hợp và luôn uống thuốc cách xa thời điểm dùng trà thảo mộc để bảo đảm an toàn.
Củ bình vôi chứa hoạt chất an thần mạnh nhưng có thể gây biến đổi chức năng gan, hệ thần kinh và gây độc phôi thai. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người suy gan và người điều khiển phương tiện là 4 nhóm đối tượng tuyệt đối không nên tự ý dùng để tránh biến chứng nguy hiểm.
Cỏ bình cu chứa hoạt tính chống viêm và chống oxy hóa, giúp giảm tổn thương men gan trên mô hình chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, thảo dược này hoàn toàn thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thế thuốc điều trị bệnh gan.
Chiết xuất cây bìm bịp chứa nhiều hoạt chất giúp ức chế các chất trung gian gây viêm như TNF-alpha, COX-2 và NO trong các nghiên cứu tế bào và động vật. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có dữ liệu thử nghiệm lâm sàng trên người bệnh, do đó bìm bịp không thể thay thế phác đồ điều trị viêm khớp chuẩn y khoa.
Nhiều loài trong họ Bìm bìm chứa các alkaloid ergoline nguy hiểm do nấm cộng sinh sản sinh ra, có thể gây ảo giác và tổn thương thần kinh nặng nếu dùng nhầm. Nhận biết đúng và cẩn trọng khi dùng thảo dược quanh nhà là điều kiện tiên quyết để phòng ngừa ngộ độc.
Bèo cái mới chỉ được ghi nhận có đặc tính hạ đường huyết trong các khảo sát dược lý ban đầu, chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả trên người. Bệnh nhân đái tháo đường tuyệt đối không tự ý dùng bèo cái thay thế thuốc điều trị để tránh biến chứng nguy hiểm.
Uống bán biên kỳ chung với thuốc tây có thể gây nguy cơ cạnh tranh enzyme CYP450 tại gan. Tương tác dược động học này làm thay đổi nồng độ thuốc điều trị nền trong máu, dẫn đến giảm hiệu quả chữa bệnh hoặc gia tăng độc tính nghiêm trọng cho cơ thể.
Bá tử nhân và Toan táo nhân đều là hai vị thuốc an thần trứ danh nhưng khác biệt về bản chất. Toan táo nhân giàu saponin đặc hiệu giúp giảm căng thẳng và điều hòa miễn dịch, trong khi Bá tử nhân dồi dào chất béo lành mạnh giúp định tâm, an thần và nhuận tràng thông tiện.
Báo xuân hoa chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học mạnh nhưng dữ liệu an toàn lâm sàng còn hạn chế. Người dùng cần cẩn trọng về liều lượng khi sắc uống, không tự ý dùng thay thế thuốc điều trị khi chưa có chỉ định chuyên môn.
Podophyllotoxin trong cây bát giác liên có hoạt tính kháng u mạnh nhưng sở hữu độc tính tế bào rất cao và cửa sổ điều trị hẹp. Việc tự ý sử dụng dược liệu thô qua đường uống dễ gây tổn thương nghiêm trọng đến gan, thận, tim mạch và hệ hô hấp.
Chiết xuất lá bánh hỏi (*Epaltes divaricata*) thể hiện hoạt tính kháng khuẩn rõ rệt trong ống nghiệm trước nhiều chủng vi khuẩn Gram âm và Gram dương. Tuy nhiên, bằng chứng hiện mới dừng lại ở mức thử nghiệm phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa có liều dùng uống an toàn hay khuyến cáo điều trị cho người.
Phụ nữ ốm nghén tuyệt đối không nên dùng bán hạ bắc để giảm buồn nôn. Nghiên cứu thực vật học ghi nhận bán hạ bắc (*Pinellia ternata*) có đặc tính gây chấm dứt thai kỳ sớm. Nôn nghén thai kỳ cần được đánh giá y khoa chuẩn xác và điều trị bằng các biện pháp được chứng minh an toàn.
Bán chi liên cho thấy hoạt tính ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm và bước đầu được thử nghiệm pha 1 (BZL101) trên bệnh nhân ung thư vú. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng hiện tại chưa đủ để chứng minh khả năng trị khỏi ung thư; người bệnh tuyệt đối không tự ý uống thay thế thuốc điều trị chính thống.
Bèo hoa dâu (*Azolla pinnata*) chưa từng được khoa học chứng minh có tác dụng hạ đường huyết trên người. Lời đồn xuất phát từ nhầm lẫn danh pháp với các loài cây khác; nghiên cứu trên bèo hoa dâu chỉ ghi nhận đặc tính chống oxy hóa, kháng viêm ở chuột và không thể thay thế thuốc điều trị.
Các indole alkaloid chiết xuất từ cây bánh hỏi (nhài tây) thể hiện khả năng ức chế enzym acetylcholinesterase mạnh mẽ trong phòng thí nghiệm, mở ra tiềm năng điều trị Alzheimer. Tuy nhiên, bằng chứng mới chỉ ở mức in vitro và việc tự ý dùng dược liệu thô tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thần kinh cùng độc tính tế bào rất cao.
Bách hợp chứa một số saponin và hợp chất steroid có triển vọng an thần, kéo dài giấc ngủ trên mô hình động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người hiện vẫn còn rất hạn chế, người bệnh không nên tự ý dùng bách hợp thay thế thuốc điều trị chuyên khoa.
