Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.517 bài, trang 117 trên 176
Rụng tóc sau 3 tháng ăn thực dưỡng giảm cân thường do telogen effluvium, tình trạng sợi tóc bị đẩy sớm sang giai đoạn nghỉ ngơi vì cơ thể căng thẳng chuyển hóa. Hiện tượng này xuất hiện khi khẩu phần ăn thiếu hụt nghiêm trọng năng lượng, protein, kẽm và sắt dự trữ, nhưng nang tóc không hề bị sẹo hóa vĩnh viễn.
Bột tảo xoắn Spirulina tự nhiên không thể thay thế nguồn iốt từ rong biển. Tảo xoắn là vi tảo sinh trưởng ở môi trường nước ngọt nên chứa rất ít iốt, trong khi các loại rong biển đại dương tích tụ lượng iốt rất cao từ nước biển, đáp ứng tốt nhu cầu vi chất nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ quá liều nếu lạm dụng.
Nhiều người tìm đến tương Miso và Natto lên men với kỳ vọng bổ sung canxi giúp ngừa loãng xương. Thực tế, đậu nành cung cấp lượng canxi tương đối cao, nhưng giá trị xương khớp vượt trội của Natto lại nằm ở hàm lượng vitamin K2 dồi dào giúp kích hoạt osteocalcin gắn canxi vào mô xương hiệu quả.
Bùng phát mụn mủ sau khi ăn rong biển không phải do hiện tượng "nóng trong" như dân gian lầm tưởng, mà bắt nguồn từ nồng độ iốt máu tăng vọt. Lượng iốt dư thừa đào thải qua tuyến bã nhờn kích hoạt phản ứng viêm vô khuẩn, gây sẩn mủ nang lông cấp tính.
Nước tương tamari ngâm kombu cung cấp iốt tự nhiên dồi dào từ rong biển nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ nạp quá nhiều muối natri. Lạm dụng loại gia vị này để bù đắp vi chất có thể gây tăng huyết áp và rối loạn tuyến giáp, đòi hỏi người dùng phải kiểm soát chặt chẽ lượng dùng mỗi ngày.
Uống sữa đậu nành tự nấu không thể thay thế đủ canxi từ sữa bò do hàm lượng tự nhiên thấp và chứa chất cản trở hấp thu phytate. Người dùng chỉ nhận được lượng canxi tương đương khi sử dụng sữa đậu nành công nghiệp tăng cường canxi cacbonat và phải lắc thật đều trước khi uống để tránh lắng cặn.
Muối mè cung cấp chất béo chưa bão hòa và chất chống oxy hóa quý từ hạt mè, nhưng tỷ lệ muối cao lại là mối nguy hại lớn. Với người đái tháo đường, lượng natri dư thừa dễ gây tăng áp lực cầu thận, làm tổn thương ống thận và cản trở tác dụng của thuốc điều trị.
Natto là món đậu nành lên men giàu enzyme nattokinase và hoạt chất sinh học, mang lại tiềm năng hỗ trợ làm tan huyết khối, cải thiện mỡ máu và hạn chế dày thành mạch. Dù rất tốt cho tim mạch và bệnh tiểu đường, món ăn này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế thuốc điều trị.
Nhiều người mắc bệnh đái tháo đường lo ngại vị mặn cùng lượng muối trong súp miso có thể làm tăng huyết áp và tổn thương mạch máu. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy natri trong miso không làm tăng huyết áp như muối ăn thông thường nhờ cơ chế điều hòa thần kinh giao cảm và lượng kali dồi dào.
Ăn mặn từ muối mè trong thực dưỡng thúc đẩy thận tăng bài xuất natri kéo theo đào thải canxi qua nước tiểu, khiến cơ thể huy động canxi từ xương và làm tăng nguy cơ loãng xương âm thầm.
Umeboshi chứa lượng muối cô đặc cực lớn, gây quá tải nghiêm trọng cho quả thận chưa hoàn thiện của trẻ nhỏ. Nạp nhiều natri làm tăng nguy cơ suy thận cấp, rối loạn điện giải và thúc đẩy bệnh lý tăng huyết áp sớm, đặc biệt ở trẻ sinh non hoặc thừa cân.
Rong biển và thực phẩm lên men không thể thay thế nguồn B12 chuẩn cho người ăn thực dưỡng. Dù một số loại như lá nori chứa B12 thật, nhiều sản phẩm lên men và tảo spirulina chủ yếu chứa đồng đẳng giả bất hoạt, không có giá trị sinh học và cản trở cơ thể hấp thu.
Rau họ cải chứa các hợp chất sinh bướu goitrogen có thể cản trở nang giáp hấp thu i-ốt. Tuy nhiên, rủi ro chỉ xảy ra khi ăn sống lượng lớn trong tình trạng thiếu hụt i-ốt; việc nấu chín và ăn uống cân bằng vẫn hoàn toàn an toàn cho tuyến giáp.
Nhiều mẹ bầu ăn mặn với tương miso, mơ muối để "dương hóa" theo thực dưỡng mà không biết rằng tiêu thụ natri cao làm tăng mạnh nguy cơ cao huyết áp thai kỳ và tiền sản giật, gây nguy hiểm cho tính mạng mẹ và bé.
Nhiều người áp dụng thực dưỡng kiêng muối để giảm phù chân, nhưng khoa học cho thấy quan niệm này thiếu căn cứ. Phù chân bắt nguồn từ áp lực tĩnh mạch, mất cân bằng tỷ lệ natri - kali hoặc thiếu hụt đạm. Việc tự ý ăn kiêng hà khắc không giúp hết phù mà còn có thể gây hại sức khỏe.
Nấu cơm bằng nồi áp suất làm giảm nhiệt độ hồ hóa và giúp tinh bột trương nở tối đa nhờ tác động của nhiệt và hơi kín. Tuy nhiên, việc bổ sung muối biển không phải yếu tố quyết định độ dẻo mà còn làm tăng lượng natri tiêu thụ hàng ngày.
Cắt giảm đường tinh luyện giúp hạ acid uric máu nhờ ngăn fructose thúc đẩy thoái giáng năng lượng ATP thành acid uric tại gan. Nghiên cứu xác nhận đồ uống ngọt làm tăng rõ rệt nồng độ acid uric và nguy cơ mắc bệnh gút, đặc biệt ở nam giới và qua các dạng đường lỏng hấp thu nhanh.
Muối biển địa phương thường được quảng bá giàu vi khoáng, nhưng bản chất vẫn chứa 90-99% natri clorua. Lượng khoáng chất ít ỏi không thể bù trừ tác hại tăng huyết áp do ăn thừa natri. Người tiêu dùng cần thận trọng, kiểm soát dưới 5 gam muối mỗi ngày thay vì chủ quan dùng nhiều.
Dầu mè ép lạnh vượt trội dầu mè tinh luyện nhờ giữ trọn vẹn hợp chất lignan quý như sesamin, sesamolin và sở hữu hương thơm cỏ cây tươi mát. Tuy nhiên, dầu ép lạnh chứa nhiều axit béo chưa bão hòa dễ bị oxy hóa ở nhiệt độ cao, thích hợp ăn trực tiếp thay vì đun nấu lửa lớn.
Thực dưỡng nguyên bản từ vùng ôn đới Nhật Bản thường dựa vào ngũ cốc lứt và rau củ khô, dễ gây thiếu chất nếu áp dụng rập khuôn tại Việt Nam. Hiểu đúng bản chất linh hoạt của phương pháp này giúp người dùng tận dụng nguồn rau củ nhiệt đới phong phú, cân bằng dinh dưỡng mà vẫn bảo vệ tim mạch hiệu quả.
