Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 158 trên 242
Chiết xuất vỏ thân cây điều giúp giảm tiêu chảy nhờ chứa hàm lượng cao tannin làm săn se niêm mạc ruột và giảm tính thấm tế bào. Dược liệu này còn giúp kháng khuẩn đường ruột, làm dịu ổ viêm và ức chế nhu động ruột quá mức. Tuy nhiên, việc dùng quá liều có thể gây hại cho gan.
Đan sâm chứa các hoạt chất giúp điều hòa lipid máu, ức chế viêm, hỗ trợ bảo vệ tế bào cơ tim và kích thích vi tuần hoàn nuôi dưỡng tim. Dù không thể làm tan biến hoàn toàn mảng xơ vữa đã xơ hóa, dược liệu này đóng vai trò hỗ trợ tích cực trong việc làm chậm tiến triển bệnh mạch vành.
Rửa thịt sống trước khi cất tủ lạnh là thói quen của nhiều gia đình nhưng thực tế làm tăng nguy cơ ngộ độc. Dòng nước khiến vi khuẩn nguy hiểm bắn tung tóe ra khắp gian bếp, trong khi độ ẩm tồn dư tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển nhanh chóng trong tủ lạnh.
Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng trên người chứng minh lá điều giúp hạ mỡ máu; các thử nghiệm mới dừng ở mô hình động vật đối với vỏ thân điều hoặc loài cùng họ, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc.
Nhiều gia đình thường có thói quen cấp đông lại phần thịt thừa sau khi đã rã đông, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy hành động này làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng dinh dưỡng, phá vỡ cấu trúc sợi cơ và tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi, gây nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu không được xử lý đúng cách.
Hạt điều chứa hàm lượng chất béo cao nhưng chủ yếu là chất béo không bão hòa đơn tốt cho tim mạch. Các bằng chứng khoa học cho thấy sử dụng khoảng 30 g hạt điều mỗi ngày trong chế độ ăn kiểm soát năng lượng không gây tăng cân, hỗ trợ giảm mỡ và kiểm soát cơn thèm ăn hiệu quả.
Rã đông thịt bằng ngăn mát tủ lạnh an toàn hơn nhiều so với ngâm nước ấm. Nhiệt độ thấp trong tủ mát (khoảng 4 độ C) ức chế vi khuẩn sinh sôi và giảm hao hụt dinh dưỡng, trong khi nước ấm hay nhiệt độ phòng tạo điều kiện lý tưởng cho vi sinh vật bùng phát trên dịch rỉ giàu đạm của thịt.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất trong đan sâm có khả năng kích hoạt phân giải lipid, ức chế tổng hợp mỡ mới và dập tắt các phản ứng viêm tại tế bào gan. Tuy nhiên, dược liệu này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế việc điều chỉnh lối sống hay phác đồ điều trị y khoa.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất đinh lăng chứa các hợp chất hoạt tính có khả năng bảo vệ tế bào thần kinh, chống oxy hóa và ức chế enzym acetylcholinesterase. Tuy nhiên, bằng chứng mới chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và động vật, người cao tuổi không nên dùng thay thế thuốc điều trị.
Cơm nấu chín để trong tủ lạnh rồi hâm nóng lại thực sự có thể hỗ trợ làm chậm mức tăng đường huyết sau bữa ăn nhờ sự gia tăng tinh bột kháng. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc rất lớn vào loại gạo, thời gian lưu trữ và hoàn toàn không thể thay thế phác đồ điều trị bệnh tiểu đường.
Lá đinh lăng chứa các hợp chất như saponin, polyphenol và flavonoid giúp bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ an thần theo kinh nghiệm dân gian. Dù vậy, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng chứng minh loại lá này có thể điều trị dứt điểm mất ngủ kinh niên, người bệnh không nên tự ý thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Cháo ý dĩ là món ăn thanh đạm, ít purin và an toàn cho người bệnh gút, nhưng không thể giúp giảm nhanh axit uric hay thay thế thuốc điều trị. Hiện chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận việc ăn cháo ý dĩ có thể ức chế mạnh enzyme tổng hợp axit uric như các hoạt chất chiết xuất.
Người bệnh nên ngừng uống đan sâm ít nhất 7 đến 14 ngày trước khi phẫu thuật để tránh nguy cơ xuất huyết khó cầm do ức chế tiểu cầu. Thảo dược tự nhiên vẫn chứa hoạt chất tác động lên đông máu, do đó việc khai báo đầy đủ với bác sĩ trước mổ là điều kiện bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn tính mạng.
Ăn hạt ý dĩ có thể hỗ trợ điều hòa lipid máu và nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột có lợi cho việc kiểm soát thể trọng. Tuy nhiên, việc ăn hạt này thay thế hoàn toàn bữa tối không phải phương pháp giảm mỡ thần tốc và tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng nếu áp dụng sai cách.
Men vi sinh nên được bổ sung ngay trong 24 giờ đầu khi dùng kháng sinh và duy trì tiếp 5 ngày sau khi hết thuốc, thay vì đợi kết thúc đợt điều trị mới uống; cần uống cách kháng sinh 2-3 giờ để bảo toàn lợi khuẩn.
Thay một phần cơm trắng bằng hạt ý dĩ giúp làm chậm hấp thu đường, hỗ trợ ổn định đường huyết sau ăn và tăng cholesterol tốt HDL. Tuy nhiên, ý dĩ không phải thần dược thay thế thuốc điều trị, người bệnh cần kiểm soát lượng ăn và chế biến đúng cách.
Berberine sở hữu cơ chế hạ đường huyết và kích hoạt chuyển hóa tương đồng metformin, nhưng các chuyên gia khẳng định hoạt chất này chưa thể thay thế thuốc điều trị chuẩn. Dù bằng chứng lâm sàng ghi nhận tiềm năng giảm đường huyết và lipid máu khả quan, rào cản về quy mô nghiên cứu và độ an toàn dài hạn vẫn khiến metformin giữ vững vị trí hàng đầu.
Dầu ô liu, đặc biệt là loại nguyên chất giàu polyphenol và acid oleic, không chỉ hỗ trợ điều chỉnh nồng độ cholesterol mà còn trực tiếp ngăn chặn quá trình peroxy hóa lipid của hạt LDL. Nhờ giảm thiểu sự biến đổi thành LDL oxy hóa và ức chế hình thành tế bào bọt, dầu ô liu giúp bảo vệ thành mạch và ngăn ngừa mảng xơ vữa tiến triển.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng xác nhận chiết xuất Ashwagandha (nhân sâm Ấn Độ) có khả năng làm giảm hormone cortisol và cải thiện lo âu thông qua điều hòa trục nội tiết thần kinh. Tuy nhiên, người dùng cần thận trọng về liều lượng và nguy cơ tác dụng phụ hiếm gặp.
Ô rô cạn được khoa học chứng minh chứa nhiều hoạt chất quý như flavonoid, cirsimaritin và silibinin giúp chống oxy hóa, hạ men gan và ức chế tích tụ mỡ trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Dù vậy, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa hay thần thánh hóa thành thuốc giải độc rượu bia.
