Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
3.514 bài, trang 22 trên 176
Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy thương truật và hoạt chất atractylodin có khả năng kích thích nhu động ruột, tăng tốc độ làm rỗng dạ dày và giảm viêm. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay mới chỉ ghi nhận trên động vật thí nghiệm, đòi hỏi người dùng cần thận trọng và không tự ý lạm dụng thay cho điều trị y khoa.
Thương truật chứa nhiều hoạt chất sinh học như atractylodin có khả năng ức chế các chất gây viêm TNF-alpha, IL-6 và IL-1beta trên mô hình động vật và tế bào thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả giảm đau khớp, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Chiết xuất thông lá hán, đặc biệt là nhóm diterpenoid, cho thấy khả năng ức chế các chất trung gian gây viêm mạnh mẽ. Dẫu vậy, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ mới dừng lại ở mức thử nghiệm trên tế bào trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả và độ an toàn trên người.
Nhiều người kỳ vọng chiết xuất vỏ thông ba lá Việt Nam có thể thay thế Pycnogenol trong chống viêm. Dù các loài thông đều giàu proanthocyanidin chống oxy hóa, hiện chưa có nghiên cứu so sánh đối đầu trực tiếp giữa thông ba lá (*Pinus kesiya*) và chế phẩm thông biển Pháp thương mại; người dùng không nên tự ý đun sắc vỏ thông tự nhiên.
Thùy bồn thảo ghi nhận tiềm năng hạ men gan ALT và AST thông qua cơ chế chống viêm và chống oxy hóa. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay mới dừng lại ở mô hình động vật và tế bào trong phòng thí nghiệm, chưa đủ cơ sở lâm sàng vững chắc để thay thế các phương pháp điều trị y khoa.
Nhiều người tin rằng tinh dầu thông đỏ giúp làm sạch mạch máu và hạ mỡ máu nhanh chóng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay rất hạn chế, chủ yếu mới thử nghiệm trên động vật hoặc tế bào. Thử nghiệm lâm sàng trên người có quy mô quá nhỏ và chưa đủ dữ liệu xác thực hiệu quả hạ mỡ máu.
Thông ba lá (*Pinus kesiya*) và thông đỏ (*Taxus wallichiana*) là hai loài thực vật hoàn toàn khác biệt về mặt sinh học. Sự nhầm lẫn giữa hai loài này đặc biệt nguy hiểm bởi thông đỏ chứa độc tố taxine hủy hoại nhịp tim, trong khi các hoạt tính sinh học của thông ba lá mới dừng lại ở mức thử nghiệm phòng thí nghiệm.
Tin đồn phấn thông ba lá kích thích tăng testosterone nam giới hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng xác thực trên người. Các dữ liệu khoa học hiện hành chỉ dừng ở mức thử nghiệm mô hình tế bào hoặc động vật gặm nhấm, người dùng không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Các dẫn xuất triterpene saponin chiết xuất từ thông thảo (Tetrapanax papyriferus) đã được chứng minh có hoạt tính kháng viêm rõ rệt trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Hợp chất từ dược liệu này giúp ức chế sản sinh oxit nitric (NO), giảm biểu hiện các cytokine gây viêm và giảm phù nề thực nghiệm tương đương một số thuốc chống viêm.
Anabasine trong cây thôi chanh là một alkaloid có hoạt tính sinh học mạnh, tác động trực tiếp lên các thụ thể nicotinic thần kinh cơ. Khi đi vào cơ thể với lượng vượt ngưỡng, hoạt chất này làm rối loạn dẫn truyền tín hiệu giữa dây thần kinh và cơ vân, dẫn đến nguy cơ yếu cơ, liệt cơ hô hấp và đe dọa trực tiếp tính mạng người dùng.
Thài lài tím (*Tradescantia pallida*) và thài lài trắng (*Commelina communis*) là hai loài thực vật khác nhau về chi, cấu tạo hoa và thành phần hoạt chất. Nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy thài lài tím chứa nhiều polyphenol có tiềm năng ức chế enzyme đường huyết, nhưng hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng thay thế thuốc chữa bệnh.
Thóc lép động từ lâu được dân gian dùng đắp ngoài để giảm đau nhức xương khớp. Dù các nghiên cứu thực nghiệm bước đầu ghi nhận khả năng kháng viêm và chống oxy hóa của loài cây này, y học hiện nay vẫn hoàn toàn thiếu bằng chứng lâm sàng về hiệu quả điều trị cũng như độ an toàn của dạng thuốc uống trên người bệnh khớp.
Thóc lép động (cây múa) chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa, flavonoid và phytosterol có tiềm năng chống viêm, bảo vệ dạ dày và hỗ trợ hạ đường huyết. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu khoa học hiện nay mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm trong ống nghiệm và trên mô hình chuột, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh khả năng chữa khỏi bệnh trên người.
Cây thóc lép có đuôi (*Desmodium caudatum*) cho thấy tiềm năng ức chế mạnh enzyme alpha-glucosidase và hạ đường huyết trên mô hình tế bào và chuột thí nghiệm. Tuy nhiên, đến nay chưa hề có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên cơ thể người, bệnh nhân tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc.
Nhiều mẹ bỉm sữa truyền tai nhau uống trà hạt thì là để kích thích tăng tiết sữa. Tuy nhiên, các dữ liệu nghiên cứu khoa học hiện nay chưa có bằng chứng nào xác nhận loại thảo dược này giúp tăng prolactin hay thể tích sữa, việc tự ý dùng liều cao thậm chí còn tiềm ẩn rủi ro sinh học.
Quả thích lê chứa hàm lượng vitamin C và chất chống oxy hóa dồi dào, nhưng các nghiên cứu hiện nay chưa đưa ra liều lượng gram cụ thể mỗi ngày cho quả tươi hay bột khô. Người dùng chỉ nên tiêu thụ lượng vừa phải để tránh quá tải tiêu hóa và cần tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất lá thài lài tím có khả năng hạ đường huyết trên chuột thông qua ức chế enzyme tiêu hóa tinh bột. Dù vậy, y học hiện nay hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, bệnh nhân tuyệt đối không dùng thay thế phác đồ điều trị.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước hạt thì là giúp xoa dịu cơn đau bụng kinh nhanh chóng. Các đánh giá y khoa ghi nhận thảo dược họ Hoa tán có tiềm năng giảm đau, nhưng dữ liệu lâm sàng đối đầu trực tiếp giữa hạt thì là và mefenamic acid vẫn còn hạn chế, cần thêm nghiên cứu để khẳng định.
Thài lài lông (*Commelina benghalensis*) và rau trai thường (*Commelina diffusa*) cùng thuộc chi Thài lài nhưng khác biệt rõ rệt về hình thái vi thể, thành phần hóa học và đặc tính sinh học. Trong khi thài lài lông phủ dày lông tơ và chứa các triterpene đặc trưng, rau trai thường thân nhẵn hơn và cho thấy hoạt tính chống oxy hóa, kháng nấm trong ống nghiệm.
Các alkaloid trong cây thuốc thượng như vietnamine A hay limacusine thể hiện tiềm năng kháng viêm và kháng khuẩn rõ rệt trong ống nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chỉ dừng lại ở thử nghiệm tế bào và mô hình máy tính, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để bảo chứng hiệu quả và an toàn.
