Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 223 trên 548
Tập chạy máy trong phòng gym đóng kín không có hệ thống cấp khí tươi tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe lớn khi nồng độ CO2 dễ vượt ngưỡng 1000 ppm và bụi mịn tích tụ liên tục. Môi trường ngột ngạt này làm giảm sút hiệu suất vận động, gây đau đầu và kích ứng hệ hô hấp của người tập.
Sương mù thông thường chỉ là hơi nước ngưng tụ vô hại, trong khi sương mù quang hóa là hỗn hợp ô nhiễm độc hại gồm ozone mặt đất và bụi mịn thứ cấp hình thành từ khí thải giao thông dưới tác động của ánh nắng, có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho tim mạch và phổi.
Uống trà ngũ vị tử buổi tối có thể hỗ trợ giấc ngủ nhờ khả năng xoa dịu trục căng thẳng HPA, tăng biểu hiện thụ thể melatonin và cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh GABA, Serotonin. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chủ yếu ở mức tiền lâm sàng, đòi hỏi dùng đúng liều lượng và thời điểm.
Kẽm và selen đóng vai trò thiết yếu giúp củng cố lớp biểu mô phế quản, duy trì các liên kết tế bào biểu mô và điều hòa phản ứng miễn dịch. Bổ sung hợp lý hai vi chất này hỗ trợ giảm thiểu tổn thương niêm mạc, kiểm soát phản ứng viêm quá mức và hỗ trợ rút ngắn thời gian nhiễm khuẩn hô hấp trong mùa nồm ẩm.
Nhiều người tin uống nước sắc ngọc giá giúp da ẩm mượt từ bên trong. Dù thân rễ ngọc giá chứa các hợp chất flavonoid và polysaccharide có hoạt tính chống oxy hóa mạnh trong phòng thí nghiệm, hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh thảo dược này giúp tăng độ ẩm hay trẻ hóa làn da trực tiếp trên người.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất và polysaccharide từ rễ ngọc giá có khả năng giảm cholesterol toàn phần, hạ triglyceride và điều hòa chuyển hóa chất béo. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ chế độ ăn uống, không thể thay thế phác đồ điều trị mỡ máu y khoa.
Trong những ngày ô nhiễm không khí nặng, việc đóng kín cửa liên tục khiến khí CO2 tích tụ gây mệt mỏi, nhưng mở cửa tự tiện lại rước bụi mịn vào nhà. Giải pháp khoa học là áp dụng quy tắc thông gió ngắt quãng vào khung giờ ô nhiễm thấp kết hợp lọc khí chủ động.
Bụi mịn và hóa chất độc hại bám trên da gây stress oxy hóa, phá vỡ hàng rào biểu bì và kích hoạt phản ứng viêm tầng sâu, khiến bệnh chàm cùng vảy nến dễ dàng bùng phát dữ dội hơn.
Ăn tỏi giúp cung cấp allicin và các hợp chất lưu huỳnh có tác dụng chống viêm, kháng khuẩn và bảo vệ niêm mạc hô hấp trước stress oxy hóa. Tuy nhiên, tỏi không thể lọc sạch bụi mịn trong phổi hay thay thế khẩu trang chuyên dụng khi không khí ô nhiễm.
Người đeo kính áp tròng có nguy cơ khô mắt và kích ứng cao hơn trong những ngày sương mù ô nhiễm do bụi mịn và hóa chất dễ tích tụ dưới kính, làm mất cân bằng màng phim nước mắt và gây tổn hại biểu mô giác mạc.
Khác với bụi cát tự nhiên vốn trơ về mặt sinh học, hạt mồ hóng diesel chứa lõi carbon đen hấp phụ kim loại chuyển tiếp và hợp chất hữu cơ độc hại, tạo ra các gốc tự do gây viêm phổi dữ dội, phá hủy tế bào miễn dịch và làm tổn thương đường thở sâu sắc.
Nhiều nghiên cứu quy mô lớn cho thấy việc tuân thủ chế độ ăn Địa Trung Hải giàu chất chống oxy hóa có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch liên quan đến phơi nhiễm bụi mịn PM2.5 và khí NO2 kéo dài.
Khi lội nước ngập bẩn có vết thương hở, bạn cần rửa sạch ngay dưới vòi nước chảy với xà phòng dịu nhẹ, sát trùng bằng dung dịch y tế chuyên dụng và băng vô khuẩn; tuyệt đối không tự đắp thuốc để tránh biến chứng nhiễm trùng hoại tử phải cắt lọc mô.
Ngải thơm từ lâu được dùng làm gia vị khơi gợi cảm giác ngon miệng nhờ hương thơm tinh dầu tự nhiên. Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học, việc kiểm soát cơn đói phụ thuộc vào sự cân bằng phức tạp giữa hai hormone ghrelin và leptin, và hiện chưa có bằng chứng khẳng định ngải thơm có thể trực tiếp làm thay đổi các hormone này.
Uống trà ngọc giá hằng ngày không thể thay thế thuốc chữa tiểu đường, nhưng các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất polysaccharide trong thảo dược này có tiềm năng hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin, giảm stress oxy hóa và điều hòa đường huyết lúc đói khi dùng đúng cách.
Bật máy hút ẩm liên tục trong phòng ngủ kéo độ ẩm xuống quá thấp, gây mất nước ở niêm mạc mũi họng và làm tổn thương hàng rào biểu bì da. Duy trì độ ẩm phòng cân bằng và không lạm dụng thiết bị qua đêm giúp bảo vệ đường hô hấp và tránh khô nứt da.
Các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng hoạt chất sulforaphane trong bông cải xanh và mầm bông cải xanh có khả năng kích hoạt enzyme giải độc, giúp tăng tốc độ bài tiết các chất ô nhiễm hít phải như benzen và acrolein qua nước tiểu, đồng thời làm giảm phản ứng viêm tại niêm mạc hô hấp.
Ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn PM2.5, PM10 và khí độc, có liên hệ mật thiết với việc làm giảm mật độ, số lượng và khả năng di động của tinh trùng. Tác động này chủ yếu bắt nguồn từ tình trạng stress oxy hóa và đứt gãy DNA tế bào sinh sản.
Phụ nữ mang thai được khuyên hạn chế dùng ngải thơm liều cao hoặc tinh dầu cô đặc do nguy cơ kích thích co bóp tử cung và lo ngại về các hợp chất như estragole. Tuy nhiên, việc dùng một lượng nhỏ ngải thơm làm gia vị trong nấu nướng hằng ngày vẫn hoàn toàn an toàn.
Máy lọc không khí màng HEPA giúp giảm đáng kể bụi mịn PM2.5 và dị nguyên trong phòng ngủ, hỗ trợ giảm nhu cầu dùng thuốc và cải thiện triệu chứng viêm mũi dị ứng. Tuy nhiên, thiết bị không thể thay thế thuốc điều trị hay các biện pháp vệ sinh môi trường sống tiêu chuẩn.
