Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
659 bài, trang 29 trên 33
Massage bụng theo chiều kim đồng hồ là phương pháp cơ học an toàn, giúp kích thích sóng nhu động ruột, rút ngắn thời gian vận chuyển chất thải qua đại tràng và tăng số lần đại tiện rõ rệt ở người bị táo bón. Tuy nhiên, kỹ thuật này cần được thực hiện kiên trì và phối hợp cùng chế độ dinh dưỡng hợp lý.
Người mắc hội chứng ruột kích thích thể táo bón hoàn toàn có thể dùng hạt chia mỗi ngày nhờ chất xơ hòa tan tạo nhầy giúp làm mềm phân và kích thích nhu động đại tràng. Tuy nhiên, người bệnh cần ngâm nở kỹ, bắt đầu từ lượng nhỏ và uống đủ nước để tránh nguy cơ đầy trướng bụng.
Nhịn ăn gián đoạn có thể gây táo bón ở một số người do tổng lượng thức ăn nạp vào giảm làm hụt thể tích khối phân. Bên cạnh đó, việc kéo dài thời gian nhịn đói và ăn không đủ chất dinh dưỡng sẽ làm thay đổi nhịp chuyển đổi vận động tự nhiên của ống tiêu hóa, khiến nhu động ruột chậm lại.
Nước ép mận và nước ép táo thường được dùng như giải pháp tự nhiên đầu tay giúp làm mềm phân ở trẻ sơ sinh bị táo bón. Tuy nhiên, hàm lượng đường sorbitol và tỉ lệ fructose cao trong các loại quả này có thể gây kém hấp thu, làm trẻ đầy bụng, quấy khóc nếu dùng không đúng cách.
Men tiêu hóa không có tác dụng điều trị táo bón vì chỉ giúp phân giải thức ăn ở ruột non chứ không tác động lên nhu động hay làm mềm phân tại đại tràng. Để xử lý táo bón hiệu quả, người bệnh cần phân biệt rõ men tiêu hóa với thuốc nhuận tràng và men vi sinh.
Uống một lượng nhỏ dầu olive vào buổi sáng có thể giúp nhuận tràng nhờ cơ chế chất béo bôi trơn niêm mạc ruột, làm mềm phân và kích thích tiêu hóa. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy chỉ cần khởi đầu với 4 mL mỗi ngày đã giúp cải thiện rõ rệt tình trạng táo bón, đầy hơi và đi tiêu khó.
Chất xơ inulin có thể gây đầy hơi và trung tiện khi dùng trị táo bón do vi khuẩn đại tràng lên men nhanh và sinh khí. Triệu chứng này phụ thuộc vào liều dùng và chiều dài chuỗi phân tử, hoàn toàn có thể giảm bớt nếu bắt đầu với liều thấp.
Tình trạng phân khô cứng, táo bón khi uống canxi cacbonat xảy ra do muối vô cơ khó tan đọng lại ở ruột. Để khắc phục, người dùng nên đổi sang canxi citrate, dạng canxi hữu cơ có độ tan cao và đã được thử nghiệm lâm sàng chứng minh giúp giảm rõ rệt tỷ lệ táo bón.
Uống bột sắn dây có thể đem lại cảm giác thanh nhiệt nhẹ nhàng, nhưng không thể trị dứt điểm táo bón. Dưới góc độ khoa học, sắn dây chỉ cung cấp tinh bột kháng hỗ trợ đường ruột ở mức độ nhất định, hoàn toàn không thể thay thế phác đồ y khoa đối với các trường hợp táo bón kéo dài hay mức độ nặng.
Cả chuối xanh và chuối chín đều hỗ trợ tiêu hóa nhưng khác nhau về cơ chế. Chuối xanh giàu tinh bột kháng hoạt động như chất xơ và prebiotic giúp cải thiện táo bón lẫn tiêu chảy, trong khi chuối chín giảm tinh bột, tăng lượng đường và thay đổi đặc tính chất xơ.
Không ít người dù đã uống nhiều nước lọc và ăn rau xanh vẫn gặp cảnh đi ngoài phân khô cứng. Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn thiếu hụt magiê có liên quan mật thiết đến tình trạng táo bón. Khoáng chất này hoạt động như một chất thẩm thấu tự nhiên giúp kéo và giữ nước trong lòng ruột để làm mềm phân.
Trà phan tả diệp giúp kích thích nhu động ruột trị táo bón nhanh chóng nhưng không nên dùng dài ngày. Cơ quan y tế khuyến cáo chỉ dùng tối đa 1 đến 2 tuần để tránh nguy cơ mất cân bằng điện giải, tổn thương ruột và tình trạng lệ thuộc thuốc nhuận tràng.
Uống một ly nước ấm vào buổi sáng giúp kích hoạt phản xạ dạ dày - đại tràng và hỗ trợ nhu động ruột tống xuất chất thải thuận lợi hơn. Dù có cơ sở khoa học rõ ràng, đây là thói quen hỗ trợ sinh lý tự nhiên chứ không phải giải pháp thay thế phác đồ điều trị táo bón.
Suy giáp làm sụt giảm hormone tuyến giáp, ảnh hưởng trực tiếp lên thụ thể cơ trơn và làm chậm toàn bộ nhu động ống tiêu hóa. Tình trạng này khiến thức ăn di chuyển chậm chạp, kéo dài thời gian lưu chuyển qua ruột và dẫn đến chứng táo bón kinh niên kèm theo nhiều biến chứng khó lường.
Thuốc giảm đau opioid gây táo bón do gắn vào thụ thể mu tại đường ruột, làm tê liệt nhu động và giảm bài tiết dịch tiêu hóa. Để phòng ngừa hiệu quả, người bệnh cần can thiệp sớm ngay từ khi bắt đầu dùng thuốc bằng việc bổ sung nước, vận động, dùng thuốc nhuận tràng thẩm thấu PEG hoặc thuốc chẹn thụ thể ngoại vi PAMORA theo chỉ định.
Bệnh trĩ và táo bón kéo dài tạo thành một vòng xoắn bệnh lý tác động qua lại chứ không chỉ là nguyên nhân một chiều. Hành vi rặn đại tiện làm tăng vọt áp lực ổ bụng và ứ trệ xoang tĩnh mạch hậu môn, trong khi búi trĩ sa cũng gây cản trở cơ học đường ra của phân.
Thuốc hạ huyết áp nhóm chẹn kênh canxi gây táo bón do ức chế dòng ion canxi đi vào tế bào cơ trơn thành ruột. Tình trạng này làm giảm lực co bóp của đại tràng, khiến nhu động ruột chậm lại và phân bị giữ lâu dẫn đến khô cứng.
Các bài tập vận động, yoga hay tăng cường cơ bụng có thể hỗ trợ rút ngắn thời gian thức ăn qua đại tràng và giảm táo bón, nhưng hiệu quả đòi hỏi quá trình duy trì tối thiểu 12 tuần chứ không đem lại tác dụng tức thì qua vài động tác co thắt đơn thuần.
Cả kiwi xanh và kiwi vàng đều kích thích tiêu hóa và nhuận tràng rất tốt. Kiwi xanh dồi dào enzyme actinidin hỗ trợ giảm táo bón ở người có hội chứng ruột kích thích, trong khi 2 quả kiwi vàng mỗi ngày giúp làm mềm phân và tăng số lần đi tiêu tương đương các loại chất xơ y tế.
Uống viên bổ sung sắt thường gây táo bón và rối loạn tiêu hóa do lượng sắt không hấp thu hết tích tụ tại ruột. Để khắc phục, người bệnh có thể uống sắt sau ăn, giảm liều lượng theo hướng dẫn y tế hoặc dùng liều duy nhất mỗi ngày thay vì tự ý bỏ thuốc làm gián đoạn điều trị.
