Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 38 trên 242
Hiện chưa có bằng chứng nghiên cứu trực tiếp chứng minh sa nhân tím hay tinh dầu của nó gây tương tác nguy hiểm với thuốc chống đông máu hoặc thuốc kháng tiểu cầu. Dù vậy, người đang dùng thuốc điều trị huyết khối cần thận trọng, tránh tự ý dùng chế phẩm sa nhân liều cao để phòng ngừa nguy cơ xuất huyết.
Chiết xuất từ cây rút dại (*Aeschynomene indica L.*) cho thấy tiềm năng giảm viêm và thúc đẩy liền vết thương trên mô hình tế bào và động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm đối chứng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị viêm.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy chiết xuất sa sâm nam chứa polyphenol và flavonoid giúp chống oxy hóa, hỗ trợ giảm tổn thương tế bào gan ở chuột. Tuy nhiên, bằng chứng mới chỉ dừng lại trên mô hình ống nghiệm và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Tinh dầu sa mộc thể hiện hoạt tính kháng khuẩn và kháng nấm rõ rệt trong các thử nghiệm ống nghiệm (in vitro) nhờ chứa lượng lớn hoạt chất cedrol. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả kháng viêm hay điều trị nhiễm trùng trên cơ thể người, người dân tuyệt đối không dùng thay thuốc trị bệnh.
Nhiều người tin rằng một ly rượu vang trước khi ngủ giúp thư giãn và ngủ sâu hơn, nhưng khoa học lại chứng minh điều ngược lại. Dù cồn giúp chìm vào giấc ngủ nhanh hơn, nó làm gián đoạn nghiêm trọng cấu trúc giấc ngủ, ức chế pha ngủ REM và khiến cơ thể mệt mỏi khi thức dậy.
Rù rì sông thường được truyền miệng là thảo dược trị dứt điểm sỏi thận, nhưng khoa học hiện nay chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả này. Việc tự ý dùng mẹo dân gian thay thế điều trị y khoa có thể khiến sỏi phát triển nặng hơn, gây tắc nghẽn đường tiểu và tăng nguy cơ suy thận mạn tính.
Uống nước lá sa kê hằng ngày để hạ áp chưa có cơ sở khoa học trên người, tiềm ẩn rủi ro tụt huyết áp và rối loạn điện giải. Bằng chứng hiện nay chỉ giới hạn trên động vật, không thể thay thế thuốc điều trị theo chỉ định bác sĩ.
Kết hợp Sa sâm cùng Lê lô là điều đại kỵ trong Đông y, đã được khoa học hiện đại chứng minh làm gia tăng độc tính nghiêm trọng do thúc đẩy hòa tan các alkaloid gây độc thần kinh và tim mạch. Hiểu rõ cơ chế này giúp người bệnh tránh nguy cơ ngộ độc cấp nguy hiểm.
Quan niệm uống nước lá sa kê giúp làm tiêu sạch sỏi thận là sai lầm và chưa có bằng chứng khoa học chứng minh. Tác dụng lợi tiểu không thể bào mòn cấu trúc sỏi canxi oxalat cứng chắc, người bệnh tự ý dùng thảo dược có thể bỏ lỡ giai đoạn điều trị y khoa quan trọng.
Cao rắn hổ mang thường được quảng cáo là "thần dược" trị thoái hóa cột sống, nhưng y học thực chứng chưa ghi nhận bằng chứng nào chứng minh khả năng phục hồi sụn hay chữa khỏi bệnh. Dùng sai cách hoặc lạm dụng thay thuốc điều trị còn tiềm ẩn nguy cơ tăng acid uric, hại gan thận.
Rượu vang đỏ chứa resveratrol và polyphenol có tiềm năng chống oxy hóa, giãn mạch trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng ở người chưa đủ khẳng định hiệu quả điều trị bệnh tim, trong khi rủi ro từ cồn khi uống nhiều là rất rõ ràng. Uống vừa phải hoặc dùng nguồn thực phẩm tự nhiên là lựa chọn an toàn.
Rì rì cát được dân gian truyền tai là vị thuốc tán sỏi thận hiệu quả, nhưng các nghiên cứu hiện tại mới chỉ ghi nhận khả năng giảm ion tạo sỏi và bảo vệ thận trên mô hình động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng quy mô lớn ở người để khẳng định hiệu quả điều trị.
Cây Rì Việt không có khả năng chữa khỏi ung thư như các lời đồn thổi trên mạng xã hội. Các nghiên cứu hiện tại mới chỉ ghi nhận dịch chiết lá cây này được dùng tổng hợp hạt nano bạc hỗ trợ kháng khuẩn, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả điều trị khối u trên người.
Chiết xuất từ lá các loài cây râm (Ligustrum) chứa nhiều hợp chất polyphenol và flavonoid với khả năng trung hòa gốc tự do tốt trong ống nghiệm. Dù vậy, dữ liệu khoa học hiện nay vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, đòi hỏi người dùng không tự ý lạm dụng để điều trị bệnh tật.
Ráng trắc chứa các hoạt chất có khả năng ức chế enzym chuyển hóa đường và hạ glucose huyết. Khi tự ý phối hợp dược liệu này với thuốc điều trị đái tháo đường (đặc biệt là nhóm kích thích tiết insulin như sulfonylurea hoặc tiêm insulin), người bệnh đối mặt nguy cơ cộng gộp tác dụng, dẫn tới hạ đường huyết quá mức nguy hiểm.
Lời đồn dùng xương, tủy rái cá để cắt cơn hen suyễn hoàn toàn không có căn cứ khoa học hiện đại. Hen suyễn là bệnh viêm mạn tính phức tạp của hệ miễn dịch, đòi hỏi phác đồ điều trị chuẩn y khoa kết hợp kiểm soát môi trường sống, thay vì mạo hiểm sử dụng các bài thuốc truyền miệng từ động vật hoang dã.
Nhiều người có thói quen uống nước râu ngô để thanh nhiệt và hỗ trợ hạ huyết áp. Tuy nhiên, hoạt tính lợi tiểu tự nhiên của dược liệu này có thể tương tác với thuốc điều trị, làm tăng nguy cơ tụt huyết áp đột ngột và rối loạn điện giải nguy hiểm cho người bệnh.
Nhiều người truyền tai nhau tác dụng kháng viêm kỳ diệu của rù rì sông, song các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ dừng lại ở quy mô tế bào và mô hình thực nghiệm trên chuột. Dược liệu này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định khả năng điều trị viêm an toàn.
Sắc tố betalain tạo nên màu đỏ tươi trong quả Rì Việt sở hữu khả năng chống oxy hóa vượt trội hơn cả vitamin C trong điều kiện phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện nay chủ yếu mới dừng lại ở thử nghiệm ống nghiệm và hoạt chất này rất dễ bị phá hủy bởi nhiệt độ chế biến.
Ráy gai là vị thuốc dân gian quen thuộc thường truyền tai nhau trị đau khớp, gút. Dù vậy, các bằng chứng khoa học chuẩn mực hiện chưa có dữ liệu lâm sàng về việc cây này hạ axit uric hay ức chế xanthine oxidase. Người bệnh cần hiểu đúng bản chất để tránh tự ý bỏ thuốc điều trị.
