Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 420 trên 548
Giảm từ 10 đến 15 kg (hoặc 10-15% trọng lượng cơ thể) giúp rút lượng mỡ dư thừa tích tụ tại gan và tuyến tụy, từ đó khôi phục chức năng tiết insulin của tế bào beta. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy mức giảm cân này giúp gần một nửa người bệnh tiểu đường type 2 đạt trạng thái thuyên giảm hoàn toàn mà không cần dùng thuốc.
Dù không chứa calo, nước ngọt dùng chất tạo ngọt nhân tạo vẫn có thể làm giảm khả năng dung nạp glucose và gây tăng đường huyết ở một số người. Các nghiên cứu cho thấy những phụ gia này làm xáo trộn hệ vi sinh vật đường ruột, từ đó tác động tiêu cực đến quá trình chuyển hóa đường của cơ thể.
Lá bỏng chứa các hợp chất kháng viêm và kích thích tái tạo da, nhưng việc giã đắp trực tiếp lá tươi dễ gây bội nhiễm vi khuẩn và viêm da tiếp xúc dị ứng. Để sử dụng an toàn, nguyên liệu và dụng cụ chế biến phải được khử khuẩn nghiêm ngặt, chỉ bôi nước cốt lên vết thương nhẹ và tuyệt đối không đắp lên ổ loét sâu.
Người bị bệnh gout không nên ăn cá mòi do loại cá này chứa hàm lượng purin rất cao, dễ làm tăng nồng độ axit uric trong máu và kích hoạt các đợt viêm khớp cấp tính. Thay vào đó, người bệnh nên ưu tiên các nguồn đạm an toàn như sữa ít béo và chế độ ăn thiên về thực vật.
Hạt chia và hạt lanh hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn chủ yếu nhờ hàm lượng chất xơ hòa tan dạng nhầy dồi dào. Khi gặp nước, lớp nhầy này tạo thành khối gel đặc giúp làm chậm tốc độ làm rỗng dạ dày và trì hoãn việc hấp thu carbohydrate vào máu.
Sauchinone trong cây hàm ếch bảo vệ tế bào chống stress oxy hóa bằng cách phục hồi chức năng chuỗi vận chuyển điện tử ty thể, kích hoạt trục enzym phòng thủ Nrf2/HO-1, duy trì nồng độ các chất chống oxy hóa nội sinh và ngăn chặn quá trình tích tụ các chất trung gian gây độc tế bào.
Các nghiên cứu độc học bước đầu ghi nhận nước chiết cây lá bỏng không gây tổn thương gan thận ở liều thử nghiệm ngắn hạn. Tuy nhiên, dữ liệu an toàn trên người dùng kéo dài mỗi ngày còn hạn chế, do đó không nên uống liên tục quanh năm để tránh nguy cơ chuyển hóa quá tải.
Nhiều người có thói quen uống trà cây hàm ếch dài ngày để thanh nhiệt, nhưng các dữ liệu khoa học về độc tính mạn và ngưỡng an toàn của thảo dược này trên gan người vẫn còn rất hạn chế. Việc lạm dụng trà thảo mộc kéo dài có thể gây quá tải cho hệ thống enzyme chuyển hóa tại gan.
Nhiều người có thói quen kết hợp cát cánh cùng thuốc tây trị ho nhằm nhanh dứt cơn bệnh, song việc dùng chung thảo dược và tân dược tiềm ẩn rủi ro tương tác qua hệ enzym chuyển hóa cytochrome P450 tại gan, dễ làm biến đổi nồng độ thuốc, giảm hiệu quả hoặc tăng tác dụng phụ ngoài ý muốn.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên uống nước lá cây cứt lợn. Dù là thảo mộc quen thuộc, cây cứt lợn tự nhiên chứa các ancaloit pyrrolizidine có độc tính cao với gan, thận, gây thiếu máu và chứa hoạt chất kích hoạt quá trình tự hủy tế bào, tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho tử cung và thai nhi.
Tiền tiểu đường hoàn toàn có thể đảo ngược nếu can thiệp đúng cách. Các nghiên cứu chứng minh việc điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng vận động và giảm cân theo Chương trình Phòng ngừa Tiểu đường (DPP) giúp giảm tới 58% nguy cơ tiến triển thành tiểu đường type 2, đồng thời bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
Cà phê đen mang lại lợi ích bảo vệ chuyển hóa lâu dài nhờ chất chống oxy hóa, nhưng caffeine lại có thể làm giảm nhạy cảm insulin tức thì. Người đái tháo đường type 2 cần hiểu rõ hai mặt này để sử dụng đúng cách, an toàn cho đường huyết.
Cỏ ngọt Stevia an toàn lâu dài cho chức năng lọc cầu thận khi dùng trong ngưỡng khuyến nghị. Các nghiên cứu chỉ ra steviol glycosides không gây độc gen, không gây hại thận mà còn hỗ trợ kháng viêm, giảm áp lực chuyển hóa so với đường tinh luyện.
Chiết xuất cây cứt lợn ghi nhận khả năng giảm tổn thương niêm mạc dạ dày và chống co thắt trong các mô hình thí nghiệm trên chuột, nhưng chưa có thử nghiệm trên người. Đáng chú ý, loài cây này chứa độc tố có thể gây hoại tử tế bào gan và tổn thương thận nếu dùng dài ngày.
Nhiều người tiền tiểu đường mách nhau uống nước cây hàm ếch để hạ đường huyết. Dù chứa nhiều polyphenol chống oxy hóa và kháng viêm, các bằng chứng khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hoạt tính này trong bài thuốc phối hợp hoặc mô hình động vật, chưa đủ cơ sở để khuyến cáo dùng độc lập thay thế phác đồ điều trị.
Chiết xuất lá cây cối xay chứa dồi dào hợp chất flavonoid và polyphenol, được chứng minh có khả năng dọn dẹp gốc tự do, bảo vệ DNA và tế bào bạch cầu trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, người dân chỉ nên dùng thảo dược này để hỗ trợ sức khỏe, không thể thay thế thuốc điều trị bệnh lý mạch máu.
Mướp đắng chứa các hoạt chất có cấu trúc và cơ chế hoạt động tương tự insulin, giúp hỗ trợ giảm nhẹ đường huyết lúc đói ở một số người bệnh tiểu đường type 2. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người chưa đủ mạnh để dùng mướp đắng thay thế hay tự ý giảm liều thuốc điều trị.
Nhiều người có thói quen đun nước cây cứt lợn uống kéo dài để chữa xoang hay giải độc, nhưng nghiên cứu khoa học cho thấy thói quen này có thể gây hủy hoại tế bào gan. Độc tính xuất phát từ các alkaloid pyrrolizidine tự nhiên trong cây, có khả năng gây hoại tử gan và tăng vọt men gan sau thời gian dài sử dụng.
Kẽm đóng vai trò hạt nhân trong việc gắn kết sáu phân tử insulin thành cấu trúc tinh thể hexamer bền vững tại túi tiết tế bào beta tụy. Cấu trúc này giúp bảo vệ hormone khỏi thoái hóa, hỗ trợ quá trình dự trữ đậm đặc và kiểm soát giải phóng insulin hiệu quả vào máu.
Nhiều người kỳ vọng hoạt chất EGCG trong trà xanh có thể kích hoạt kênh GLUT4 để giảm kháng insulin và hạ chỉ số HbA1c. Dù mang lại kết quả ấn tượng trên động vật thí nghiệm, các thử nghiệm lâm sàng trên người cho thấy trà xanh không tạo ra sự khác biệt rõ rệt so với giả dược, không thể thay thế phác đồ điều trị.
