Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
2 trình duyệt độc giả · 2 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 435 trên 548
Khi đói bụng cồn cào lúc nửa đêm, chọn sai món ăn có thể khiến đường huyết tăng vọt và rối loạn chuyển hóa sáng hôm sau. Lựa chọn ít gây hại nhất là những thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp, giàu chất béo tốt và chất xơ như quả bơ hay hạt khô nguyên vị.
Nạp từ 20 đến 40 g protein (đặc biệt là casein hoặc whey) khoảng 30 phút trước khi ngủ là giải pháp khoa học giúp duy trì nồng độ axit amin suốt đêm, thúc đẩy phục hồi và gia tăng khối lượng cơ bắp tối ưu cho người tập gym buổi tối muộn.
Cây chó đẻ răng cưa có tiềm năng hỗ trợ hạ huyết áp nhờ khả năng thúc đẩy đào thải muối qua đường tiểu và làm giãn cơ trơn mạch máu. Dù các nghiên cứu bước đầu ghi nhận hiệu quả giảm huyết áp tâm thu, người bệnh tuyệt đối không dùng thảo dược này để thay thế thuốc điều trị theo toa.
Chùm ngây được chứng minh giúp cải thiện chuyển hóa lipid, tăng lợi khuẩn đường ruột và giảm mỡ nội tạng trong các nghiên cứu trên động vật. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng trên người chưa cho thấy hiệu quả giảm cân rõ rệt, đồng thời việc dùng liều cao dài ngày có nguy cơ làm tăng men gan.
Người đau dạ dày không bắt buộc phải ăn cháo loãng quanh năm hay kiêng hoàn toàn đồ đặc vào buổi sáng. Các nghiên cứu cho thấy thức ăn lỏng giúp giảm tiết hormone kích thích axit và hỗ trợ co rút ổ loét giai đoạn đầu, nhưng thức ăn đặc giàu đạm, chất xơ được nhai kỹ lại cần thiết để tái tạo niêm mạc và tăng tiết dịch nhầy bảo vệ dạ dày lâu dài.
Tình trạng đầy hơi, chướng bụng sau khi uống trà chóc máu thực chất là phản ứng phụ sinh lý tự nhiên. Các hoạt chất trong trà ức chế enzym phân giải tinh bột ở ruột non, khiến carbohydrate dư thừa tràn xuống đại tràng và bị vi khuẩn lên men sinh ra lượng lớn khí đường ruột.
Ăn tối muộn làm xáo trộn nồng độ hormone leptin và ghrelin, khiến tỷ lệ ghrelin thúc đẩy thèm ăn tăng cao trong khi leptin báo no bị ức chế. Sự mất cân bằng này vừa kích thích cảm giác đói cồn cào, vừa làm giảm tiêu hao năng lượng của cơ thể, gia tăng tích tụ mỡ thừa.
Ăn khuya sát giờ ngủ khiến thức ăn lưu lại lâu, kích thích dạ dày căng trướng và thúc đẩy dịch vị acid trào ngược lên thực quản. Nhiều nghiên cứu khẳng định khoảng cách giữa bữa tối và giấc ngủ dưới 2 đến 3 tiếng làm tăng đáng kể tần suất cũng như thời gian niêm mạc tiếp xúc với acid gây hại.
Người bị trào ngược dạ dày không cần kiêng tuyệt đối bún, phở vào bữa sáng nhưng nên tránh nước dùng béo ngậy, nhiều thịt và vị chua cay. Sợi bún, phở từ gạo thực tế ít gây ợ trớ hơn sợi mì, song váng mỡ, đạm động vật và chanh ớt lại dễ kích hoạt cơn ợ nóng.
Đun lại canh thừa để qua đêm có thể làm tăng nồng độ nitrit độc hại do vi khuẩn và enzym phân giải nitrat trong rau củ. Dù nhiệt độ sôi tiêu diệt vi khuẩn, chất nitrit tích tụ không bị triệt tiêu, tiềm ẩn nguy cơ thiếu oxy mô và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe lâu dài.
Nhiều người có thói quen uống nước sắc cây chóc máu thay nước lọc hàng ngày để mát gan, thanh nhiệt. Tuy nhiên, khoa học khẳng định bạn không nên uống thay nước lọc hoàn toàn. Dù mang lại một số lợi ích chuyển hóa, việc lạm dụng kéo dài với liều lượng không kiểm soát có thể gây áp lực chuyển hóa lớn lên tế bào gan và chức năng lọc của thận.
Ăn nhiều canh chùm ngây dễ gây đau bụng, tiêu chảy do loại lá này chứa hoạt chất kích thích nhu động ruột tương tự thuốc xổ tự nhiên, kết hợp cùng chất xơ dồi dào và cơ chế ức chế kênh tái hấp thu nước ở đại tràng, khiến ruột co bóp dữ dội và phân bị lỏng hóa nhanh chóng.
Nhiều người truyền tai nhau dùng cây chóc máu ngâm rượu để uống và xoa bóp chữa đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, y học hiện đại chỉ ghi nhận loài cây này có tác dụng hỗ trợ hạ đường huyết và chuyển hóa, chưa có bằng chứng lâm sàng chữa bệnh khớp. Việc tự ý uống hoặc xoa rượu rễ cây tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc và hại gan thận.
Ăn yến mạch mỗi sáng giúp giảm cholesterol máu nhờ chất xơ hòa tan beta-glucan tạo thành lớp gel dính bẫy acid mật trong ruột non và đào thải qua phân. Để bù đắp lượng mật hao hụt, gan buộc phải rút bớt cholesterol tự do trong máu để tái tổng hợp, giúp hạ mỡ máu tự nhiên.
Nhờ chứa hàm lượng dồi dào các hợp chất polyphenol và flavonoid, quả chà là thể hiện tiềm năng bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ cải thiện trí nhớ trong các thử nghiệm thực nghiệm bằng cách dập tắt stress oxy hóa, phục hồi hoạt tính enzyme phòng thủ và giảm thiểu tổn thương liên quan đến mảng bám amyloid-beta.
Thói quen ăn bún, phở với nước hầm xương đậm đặc kèm thịt bò, nội tạng vào bữa sáng có thể nạp lượng lớn purin và glutamate, làm tăng nồng độ acid uric máu. Người bệnh gout nên hạn chế nhóm thực phẩm từ thịt động vật, nội tạng để giữ tổng lượng purin dưới 400 mg mỗi ngày.
Uống trà xanh đậm đặc khi bụng đói buổi sáng kích thích dạ dày tiết lượng lớn acid dịch vị và gây co bóp cồn cào do tác động của caffeine cùng tannin. Thói quen này dễ dẫn đến đau rát thượng vị, buồn nôn và cản trở hấp thu các vi chất quan trọng như sắt.
Thói quen ăn sáng qua loa với bánh mì, cháo trắng khiến nhiều người lớn tuổi thiếu hụt nghiêm trọng chất đạm đầu ngày. Các nghiên cứu cho thấy người cao tuổi cần nạp 25-30 g đạm chứa tối thiểu 2,5-3 g leucine vào bữa sáng để vượt qua ngưỡng "kháng đồng hóa", giúp kích thích tổng hợp cơ và ngăn ngừa mất cơ.
Người có tiền sử hoặc cơ địa hạ đường huyết không nên tự ý uống cây chó đẻ răng cưa. Các nghiên cứu cho thấy loài cây này chứa hoạt chất ức chế hấp thu đường và thúc đẩy chuyển hóa glucose, dễ gây tụt đường huyết quá mức và hạ huyết áp đột ngột.
Hiện chưa có bằng chứng thử nghiệm lâm sàng chứng minh chóc máu giúp cải thiện độ nhạy insulin hay hạ chỉ số HbA1c ở người tiền đái tháo đường. Mọi hiệu quả hạ đường và kháng viêm mới chỉ ghi nhận trên chuột thí nghiệm, do đó người bệnh không nên tự ý sử dụng thay cho lối sống khoa học.
