Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 54 trên 242
Nhiều nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất polysaccharide và protein trong mộc nhĩ trắng (nấm tuyết) có khả năng kích hoạt đại thực bào thông qua thụ thể TLR4 và điều hòa phản ứng miễn dịch tự nhiên. Tuy nhiên, các bằng chứng này cần thêm thử nghiệm lâm sàng trên người trước khi đưa ra khuyến cáo y khoa chính thức.
Tự ý phối hợp mức lông với thuốc tim mạch có thể gây tương tác dược lực học phức tạp, làm đảo lộn nhịp tim hoặc suy giảm hiệu quả điều trị. Người bệnh đang dùng thuốc chống loạn nhịp, hạ áp hay trợ tim cần thận trọng tuyệt đối, luôn tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để tránh độc tính nguy hiểm.
Các nghiên cứu khoa học ghi nhận chiết xuất cây mức lông có hoạt tính chống oxy hóa và giúp giảm men gan trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, toàn bộ bằng chứng mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm tế bào và mô hình động vật gặm nhấm, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị.
Cây một lá và sâm bố chính có bản chất sinh học hoàn toàn khác nhau khi dùng trị ho. Cây một lá chứa flavonoid và polysaccharide giúp chống viêm nội mô mạch máu và điều hòa miễn dịch tế bào, trong khi việc dùng sai thể bệnh có thể làm cơn ho trầm trọng hơn.
Cây mức lông được dân gian đồn thổi có khả năng trị đái tháo đường, nhưng các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận tác dụng hạ glucose trên chuột thí nghiệm. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo mộc này để thay thế thuốc điều trị, tránh nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Uống một dược liều cao có thể gây rủi ro tim mạch gián tiếp thông qua việc ức chế enzym gan CYP2D và làm biến đổi dược động học của các thuốc có khoảng điều trị hẹp. Nghiên cứu trên động vật cảnh báo nguy cơ ngộ độc thuốc và rối loạn nhịp khi tự ý dùng quá liều.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột cho thấy chiết xuất mộc qua Kavkaz có khả năng giảm tiết axit, hạ men pepsin và giảm diện tích ổ loét dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, do đó người bệnh tuyệt đối không dùng mộc qua thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chiết xuất xanthone từ rễ và thân mỏ quạ cho thấy khả năng ức chế mạnh các cytokine gây viêm và điều hòa đại thực bào trong thử nghiệm tế bào. Tuy nhiên, giới y khoa chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người, vì vậy người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thế thuốc trị viêm.
Tự ý uống cây mỏ quạ cùng lúc với thuốc chống đông hoặc thuốc kháng tiểu cầu có thể gây tương tác bất lợi nguy hiểm, kéo dài thời gian đông máu và làm tăng vọt nguy cơ xuất huyết. Người bệnh đang điều trị tim mạch tuyệt đối không nên kết hợp nếu chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
Nghiên cứu cho thấy silic tự nhiên trong cây mộc tặc giúp kích thích tế bào tạo xương và nâng cao mật độ xương trên động vật thí nghiệm. Dù vậy, bằng chứng trực tiếp trên người vẫn chưa đầy đủ, người tiêu dùng không nên tự ý dùng mộc tặc để thay thế các phác đồ điều trị y khoa.
Nấm tuyết (mộc nhĩ trắng) là món ăn thanh mát giàu dinh dưỡng, nhưng ngâm và sơ chế sai cách có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn sinh độc tố chết người. Hiểu rõ 3 sai lầm phổ biến khi chế biến giúp bạn phòng tránh nguy cơ đau bụng, co giật và ngộ độc nội tạng nguy hiểm.
Cây mặt quỷ thường được dùng trong dân gian, nhưng tự ý uống chung với thuốc tây có thể gây nguy hiểm. Các hoạt chất thảo dược có thể ức chế enzyme gan, làm thay đổi nồng độ thuốc chống đông máu và các thuốc chuyển hóa qua gan, làm gia tăng nguy cơ ngộ độc hoặc mất tác dụng điều trị.
Mộc hoa trắng không thể thay thế kháng sinh chuẩn như metronidazole khi điều trị lỵ amip cấp tính. Việc tự ý sắc vỏ cây chữa bệnh tại nhà dễ làm trễ thời gian điều trị vàng, tăng nguy cơ biến chứng áp xe gan và thủng ruột nguy hiểm tới tính mạng.
Một dược cho thấy tiềm năng kích thích tiết insulin và cải thiện chuyển hóa lipid trong phòng thí nghiệm và trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người bệnh tiểu đường còn rất hạn chế, chủ yếu mới nằm ở dạng bài thuốc phối hợp ngắn hạn và hoàn toàn chưa thể thay thế phác đồ điều trị y khoa chuẩn.
Mộc qua là loại quả giàu chất chống oxy hóa nhưng vị chua chát đậm đặc từ axit hữu cơ và tannin khiến nó không phù hợp với tất cả mọi người. Người bị viêm loét dạ dày, táo bón nặng, tiểu tiện ít hoặc đang điều trị bệnh lý nền cần hết sức thận trọng khi sử dụng để tránh kích ứng niêm mạc.
Mộc nhĩ trắng chứa hoạt chất sinh học polysaccharide, nổi bật là glucuronoxylomannan, cho thấy khả năng hỗ trợ điều hòa đường huyết trong các thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật và bước đầu ghi nhận cải thiện chỉ số HbA1c ở người tiền đái tháo đường, nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Mộc hoa trắng chứa hoạt chất conessine có tác dụng kháng khuẩn và giảm tiêu chảy rõ rệt trên động vật thực nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả diệt ký sinh trùng amip ở người còn hạn chế, người bệnh không nên tự ý thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chất nhầy trong rau mồng tơi chứa nhiều polysaccharide hòa tan có đặc tính tạo độ nhớt và làm ẩm cao, hỗ trợ làm mềm phân trong kinh nghiệm dân gian. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng ở phân tích lý hóa phòng thí nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định khả năng điều trị dứt điểm táo bón.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên động vật ghi nhận một số chiết xuất tự nhiên có thể làm giảm men gan và bảo vệ tế bào gan trước hóa chất độc hại. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay về rễ mỏ quạ còn rất sơ khai, chưa đủ cơ sở lâm sàng trên người để thay thế các loại thuốc điều trị bệnh gan chuyên khoa.
Cây mỏ quạ được dân gian sử dụng nhiều để trị đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận hoạt tính kháng viêm và chống oxy hóa trên động vật thực nghiệm và tế bào, chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng diện rộng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị dứt điểm.
