4995 bài viết
Các nghiên cứu khoa học xác nhận chiết xuất từ cây dó đất chứa các hợp chất butenolide, triterpenoid và phenolic có tác dụng dọn dẹp gốc tự do và ức chế sản sinh oxit nitric (NO) cùng các chất trung gian gây viêm trên mô hình thí nghiệm. Dù vậy, thảo dược này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Địa cốt bì (vỏ rễ) và quả kỷ tử cùng bắt nguồn từ cây củ khởi nhưng là hai dược liệu khác biệt. Quả kỷ tử giàu polysaccharide giúp chống oxy hóa và bồi bổ thể lực, trong khi địa cốt bì chứa các phenolic amide và alkaloid hỗ trợ kháng viêm, hạ nhiệt và tác động lên huyết áp.
Nhờ phản ứng biến đổi sâu sắc của các hoạt chất saponin dưới tác động của nhiệt độ, tam thất sống thiên về khả năng cầm máu và chống viêm, trong khi tam thất hấp chín phát huy thế mạnh bổ huyết và chống oxy hóa. Người dùng cần hiểu rõ cơ chế để chọn đúng dạng chế biến phù hợp với sức khỏe.
Uống nước sắc cây cổ dải chỉ an toàn khi dùng ở liều lượng vừa phải theo chỉ định của thầy thuốc. Người dùng tuyệt đối không uống thay nước lọc cả ngày nhằm tránh gây áp lực quá tải đào thải lên gan và thận.
Củ súng chứa nhiều hợp chất phenolic chống oxy hóa quý giá nhưng rất dễ thất thoát khi tiếp xúc với nhiệt độ cao và nước ngâm. Nắm rõ cơ chế hao hụt của dưỡng chất giúp người nội trợ lựa chọn phương pháp chế biến phù hợp, tránh đun nấu quá lâu để bảo tồn tối đa hoạt chất có lợi cho sức khỏe.
Phụ nữ mang thai không nên dùng cây cổ dải để trị nhức mỏi do hoàn toàn thiếu dữ liệu an toàn khoa học. Nhiều thảo mộc tự nhiên chứa hoạt chất có khả năng kích thích co bóp cơ tử cung, dẫn đến rủi ro sinh non hoặc sảy thai nguy hiểm. Thai phụ cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi dùng.
Nhiều người tin rằng rượu ngâm cây cổ giải càng đặc càng bổ, giúp tăng cường sinh lực và trí nhớ. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới chỉ dừng lại trên tế bào và động vật, việc tự ý ngâm uống rượu thuốc sai quy trình tiềm ẩn nhiều nguy cơ ngộ độc, suy giảm chức năng gan thận và rối loạn nội tiết.
Cốt khí thân tím là dược liệu dân gian đang được nghiên cứu tiền lâm sàng, nhưng phụ nữ mang thai, người suy giảm chức năng gan thận nặng và trẻ nhỏ cần tuyệt đối tránh dùng. Do chưa có thử nghiệm an toàn trên người, việc tự ý dùng thảo dược này tiềm ẩn nhiều nguy cơ ngộ độc và biến chứng nguy hiểm.
Cỏ đuôi chuột được nhiều người truyền tai nhau sắc uống hằng ngày để chữa bệnh, nhưng nghiên cứu cho thấy dược liệu này có thể gây độc gan, thận và ức chế hô hấp. Bốn nhóm người gồm người bệnh thận, bệnh gan, phụ nữ mang thai và người có bệnh tim mạch, huyết áp không nên tự ý sử dụng.
Phụ nữ mang thai không nên dùng cốt khí muồng vì nghiên cứu độc tính sinh sản ghi nhận nguy cơ gây chết thai ở động vật. Các hợp chất thực vật trong thảo mộc còn có thể kích thích co bóp tử cung và gây mất cân bằng nội tiết, dẫn đến nguy cơ sảy thai nguy hiểm.
Naringin, hoạt chất flavonoid chính trong cốt toái bổ, đã được chứng minh có khả năng cải thiện mật độ xương (BMD) trên các mô hình loãng xương thực nghiệm. Hoạt chất này kích thích tế bào tạo xương hoạt động, đồng thời ức chế và thúc đẩy tiêu biến tế bào hủy xương.
Cỏ đậu hai lá thu hút sự chú ý nhờ các hợp chất thực vật quý, nhưng giới khoa học cảnh báo chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả chống oxy hóa trên người. Bên cạnh đó, nguy cơ mua phải sản phẩm trôi nổi bị pha trộn cây thức ăn gia súc đặt ra nhiều mối lo ngại lớn.