612 bài viết
Dù cùng thuộc chi Rubus, ngấy tía (*Rubus parvifolius*) và mâm xôi rừng (*Rubus idaeus*) có dược tính hoàn toàn khác nhau. Rễ ngấy tía giàu triterpenoid saponin tác động lên đông máu và mạch vành động vật, trong khi mâm xôi rừng chứa nhiều ellagitannin, acid ellagic với tác dụng chống oxy hóa và kháng khuẩn.
Rượu ngưu tất thường được nhiều người uống mỗi ngày để giảm đau khớp, nhưng cần tuân thủ đúng liều lượng chuẩn từ 6-12g/ngày tính theo thảo dược khô. Việc lạm dụng hoặc uống quá mức dễ gây kích ứng niêm mạc dạ dày, cồn cào và tiêu chảy do saponin kích thích nhu động ruột quá độ.
Ngũ vị tử nam chứa hợp chất lignan có tiềm năng chống oxy hóa và bảo vệ mạch máu, nhưng chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ huyết áp trên người. Người bệnh tuyệt đối không dùng thảo dược này để thay thế thuốc điều trị huyết áp được bác sĩ kê đơn.
Ngũ bội tử và kha tử đều là dược liệu giàu chất chát tannin giúp săn se niêm mạc họng, nhưng khác nhau về hàm lượng và đặc tính kháng khuẩn. Kha tử diệt khuẩn hô hấp và tiêu hóa trực tiếp, trong khi ngũ bội tử có hàm lượng tannin đậm đặc, chuyên dùng săn se và giảm tiết mạnh.
Quả ngái mọc hoang thường bị nhầm với sung nhưng chứa lượng nhựa mủ dồi dào có thể gây bỏng rát niêm mạc miệng và rối loạn tiêu hóa. Bằng chứng khoa học về độc tính của các loài cùng chi Ficus cho thấy nhựa mủ mang hoạt tính sinh học mạnh, tiềm ẩn rủi ro nếu ăn sống hoặc chưa qua sơ chế kỹ lưỡng.
Nghể bông là thảo dược dân gian hỗ trợ trị mụn nhọt, đau viêm, nhưng dùng đường uống dạng sắc tiềm ẩn nguy cơ kích ứng ruột và độc tính tế bào. Dạng dùng ngoài da được đánh giá an toàn hơn nhờ tác dụng cục bộ, hạn chế hấp thu toàn thân.
Nghể trắng được dân gian dùng để chống sưng viêm, và nghiên cứu trên chuột cống cho thấy cây có biên độ an toàn khả quan. Dù vậy, việc tự sắc uống quá liều hoặc nấu nước quá đặc có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và ngộ độc, người dùng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
Chiết xuất flavonoid từ nghể răm được chứng minh giúp chống oxy hóa và bảo vệ niêm mạc dạ dày trên mô hình động vật. Tuy nhiên, dùng cây tươi có vị cay gắt để tự trị đau bụng là sai lầm, dễ gây kích ứng nặng niêm mạc ở người có vết loét.
Nga truật (nghệ đen) thường được đồn thổi có khả năng chữa khỏi u xơ tử cung. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ dừng ở mức ức chế tế bào khối u trong ống nghiệm và trên động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh hiệu quả làm tiêu u xơ ở phụ nữ.
Nhiều người tin rằng thanh thiên quỳ (cây một lá) có thể diệt trừ tận gốc virus đường hô hấp. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính kháng virus HSV-1 của một hợp chất đơn lẻ trong ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm trên người hay chứng minh chống được virus gây bệnh hô hấp.
Mộc hoa trắng và hoàng liên đều là những vị thuốc quý cho bệnh đường ruột nhưng sở hữu cơ chế khác nhau. Mộc hoa trắng giúp giảm đau bụng, tiêu chảy và chống tán huyết tốt hơn, trong khi hoàng liên chứa berberine phá vỡ màng vi khuẩn và kiểm soát viêm hiệu quả. Tùy thuộc tình trạng viêm và căn nguyên để lựa chọn phù hợp.
Mộc hoa trắng không thể thay thế kháng sinh chuẩn như metronidazole khi điều trị lỵ amip cấp tính. Việc tự ý sắc vỏ cây chữa bệnh tại nhà dễ làm trễ thời gian điều trị vàng, tăng nguy cơ biến chứng áp xe gan và thủng ruột nguy hiểm tới tính mạng.