2704 bài viết
Dây hương chứa nhiều hợp chất phenolic và flavonoid có hoạt tính chống dị ứng và chống oxy hóa. Tuy nhiên, các chất này rất dễ bị nhiệt độ cao phân hủy. Đun sôi nhẹ ở nhiệt độ vừa phải trong thời gian ngắn, đậy kín nắp ấm là giải pháp khoa học giúp chiết trích tối đa dưỡng chất mà không làm mất hoạt tính dược liệu.
Nhiều hoạt chất polyphenol và thảo dược tự nhiên có thể ức chế hoặc làm biến đổi men gan cytochrome P450 trong các thử nghiệm ống nghiệm. Riêng dây chè chưa có nghiên cứu lâm sàng khẳng định tương tác có hại trên người, nhưng người đang uống thuốc tây chuyển hóa qua gan vẫn cần thận trọng và hỏi ý kiến bác sĩ.
Nhiều người có thói quen sắc dây lõi tiền uống thay trà hằng ngày để giải nhiệt, thanh lọc cơ thể. Tuy nhiên, đây là quan niệm sai lầm do dược liệu này chứa hoạt tính sinh học chưa được kiểm chứng an toàn dài hạn, việc dùng bừa bãi không kiểm soát liều lượng dễ gây quá tải, tổn thương cho gan và thận.
Nhiều người bệnh đái tháo đường tự ý dùng dây ký ninh kèm thuốc Tây với hy vọng hạ nhanh đường huyết. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này không giúp kiểm soát đường huyết trên lâm sàng, mà còn gây ức chế enzym CYP3A4, biến đổi chuyển hóa thuốc và tiềm ẩn nguy cơ viêm gan nhiễm độc cấp nghiêm trọng.
Nhiều lời đồn cho rằng uống dây chè giúp hạ đường huyết nhanh chóng. Các nghiên cứu thực nghiệm xác nhận thảo dược này có chứa hoạt chất ức chế enzyme chuyển hóa đường và hỗ trợ giảm glucose máu trên động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn hạn chế, người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị.
Nghiên cứu trên chuột cho thấy dịch chiết nước từ lá dây lửa ít gân (*Rourea induta*) có khả năng giảm đau cấp và mạn tính, ức chế mạnh các cytokine gây viêm. Tuy nhiên, dược liệu này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và có thể làm giảm hiệu quả của một số thuốc giảm đau tây y.
Nhiều người đi rừng hoặc mua rau rừng thường nhầm lẫn giữa dây hương (*Erythropalum scandens*) và rau bò khai dùng ăn lá thường ngày. Việc nhận biết đúng tên gọi, đặc điểm hình thái và bản chất hóa học thực vật là yếu tố tiên quyết giúp sử dụng an toàn, tránh ngộ độc và nhầm lẫn dược liệu.
Dây chặc chìu là cây thuốc dân gian thường dùng hỗ trợ hạ đường huyết. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy loài thảo dược này chứa nhiều hoạt chất kích thích tiêu thụ glucose và ức chế enzyme tiêu hóa đường. Khi dùng chung với thuốc điều trị tiểu đường, tác dụng cộng gộp có thể làm tăng nguy cơ tụt đường huyết đột ngột.
Dây bá được dân gian lưu truyền trị viêm khớp, song khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hoạt tính ức chế chất gây viêm của các hợp chất phân lập trên mô hình tế bào đại thực bào. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thuốc điều trị.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất từ chi chìa vôi chứa nhiều hoạt chất flavonoid, polyphenol có tác dụng kháng viêm và giảm sưng đau khớp. Tuy nhiên, thảo dược này hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị thoái hóa khớp chuẩn y khoa.
Ăn canh rau bình bát với lượng vừa phải trong bữa ăn gia đình không gây hại thận, bởi chưa có bằng chứng khoa học cho thấy độc tính của loại rau này lên tế bào thận. Tuy nhiên, việc ăn liên tục hằng ngày không được khuyến khích do thiếu dữ liệu an toàn bán trường diễn.
Uống dây bình bát hay các loại thảo dược cùng thuốc điều trị đái tháo đường tổng hợp tiềm ẩn rủi ro lớn do nguy cơ tương tác thuốc. Hiệu ứng hiệp đồng có thể khiến đường huyết hạ quá mức nguy hiểm, đe dọa tính mạng nếu không có sự giám sát của bác sĩ.