2703 bài viết
Kinh nghiệm dân gian dùng trần bì (vỏ quýt khô) trị ho, tiêu đờm đã được khoa học ghi nhận về mặt thành phần hóa thực vật và khả năng kháng viêm đường thở trên mô hình động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người còn hạn chế, đòi hỏi người dùng thận trọng và áp dụng đúng cách.
Uống nước cây quả nổ chữa sỏi thận là kinh nghiệm dân gian được nhiều người truyền tai nhau. Tuy nhiên, khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa, kháng khuẩn và bảo vệ thận trên động vật, hoàn toàn không có bằng chứng chứng minh loại cây này có khả năng làm tan hay loại bỏ sỏi thận ở người.
Ketone mâm xôi thường được quảng cáo như một hoạt chất đốt mỡ thần kỳ, nhưng bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy tác dụng này mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm trên động vật và trong ống nghiệm. Dữ liệu trên người còn rất mơ hồ và tiềm ẩn rủi ro tim mạch.
Quan âm núi và các chiết xuất thảo mộc có thể ảnh hưởng đến enzyme cytochrom P450 ở gan, làm thay đổi quá trình chuyển hóa thuốc tây. Việc tự ý phối hợp thảo dược với thuốc điều trị tiềm ẩn nguy cơ tăng độc tính hoặc làm giảm hiệu quả, người bệnh cần hết sức thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Quan âm núi (Vitex quinata) thường được đồn thổi như bài thuốc quý giúp giải độc và chữa lành bệnh gan. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức thử nghiệm tế bào sơ bộ và nghiên cứu trên động vật ở các loài cùng chi Vitex, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Uống nước sắc quýt gai cùng lúc với thuốc tây tiềm ẩn rủi ro tương tác bất lợi do nguy cơ ức chế hệ enzyme gan Cytochrome P450 chịu trách nhiệm chuyển hóa dược chất. Người bệnh nền tuyệt đối không tự ý phối hợp để tránh ngộ độc thuốc hoặc giảm hiệu quả điều trị.
Quái thảo mềm thường được dân gian truyền tai nhau về công dụng trị viêm loét và làm lành vết thương ngoài da. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay xác nhận chưa có thử nghiệm lâm sàng nào trên người, các dữ liệu kháng viêm mới chỉ ghi nhận hạn chế trên mô hình động vật thí nghiệm.
Qua lâu từ lâu đã được y học cổ truyền dùng để nhuận phế, giảm ho. Dù các nghiên cứu thực nghiệm hiện đại bước đầu ghi nhận khả năng kháng viêm và giảm co thắt đường thở của dược liệu này, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn chưa đầy đủ để khẳng định hiệu quả thay thế thuốc điều trị.
Quýt gai thường được truyền tai như bài thuốc dân gian giúp mát gan, hạ men gan nhanh chóng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chỉ ghi nhận hoạt tính diệt bọ gậy và kháng viêm nhẹ của tinh dầu cây trong phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh tác dụng hạ men gan.
Quy bản (mai và yếm rùa) và Miết giáp (mai ba ba) là hai dược liệu khác biệt về nguồn gốc, hoạt chất lẫn đích trị liệu. Trong khi mai rùa giàu lipid hỗ trợ xương khớp và thần kinh, mai ba ba giàu peptide và khoáng chất giúp bảo vệ gan, tăng miễn dịch và hỗ trợ đường ruột.
Người đang dùng thuốc tiểu đường uống thêm qua lâu trắng có nguy cơ bị tụt đường huyết quá mức do hiệu ứng cộng hưởng làm hạ glucose máu. Các nghiên cứu trên động vật cho thấy thảo dược này kích hoạt thụ thể insulin và tăng hấp thu đường, dễ tương tác bất lợi với thuốc điều trị nếu không có chỉ định y khoa.
Chưa có nghiên cứu trực tiếp trên quái thảo mềm, nhưng các hoạt chất thực vật như flavonoid và tanin có thể gây ức chế tiểu cầu hoặc ảnh hưởng chuyển hóa qua gan. Tự ý sắc thảo dược uống cùng thuốc chống đông làm tăng đáng kể nguy cơ xuất huyết nguy hiểm.