1580 bài viết
Hạt dây táo chứa picrotoxin - hoạt chất gây co giật nguy hiểm do phong tỏa thụ thể GABA-A và chặn dòng ion clorua trong hệ thần kinh. Độc tính mạnh đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu thực nghiệm, người dân tuyệt đối không tự ý dùng loại hạt này làm thực phẩm hay thuốc uống để tránh nguy cơ ngộ độc đe dọa tính mạng.
Dây thìa canh có thể hỗ trợ hạ đường huyết lúc đói và giảm chỉ số HbA1c trong các thử nghiệm lâm sàng quy mô nhỏ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại chưa đủ mạnh để khẳng định thảo dược này có thể thay thế thuốc điều trị đái tháo đường theo toa.
Dây lõi tiền thường được dân gian truyền tai nhau như bài thuốc thông tiểu, trị sỏi thận. Dù một số hoạt chất chiết xuất từ chi thảo dược này ghi nhận hiệu quả lợi tiểu trên mô hình động vật, đến nay vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh cây có thể làm tan sỏi ở người.
Cao lá thường xuân là thảo dược phổ biến giúp giảm ho và long đờm nhờ hoạt tính chống co thắt phế quản và chống viêm. Các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận hiệu quả cải thiện chức năng hô hấp trên hàng chục nghìn bệnh nhân, nhưng người dùng cần thận trọng nguy cơ kích ứng dạ dày và tương tác thuốc chuyển hóa qua gan.
Dù dây nôi (*Cissus adnata*) được dân gian truyền tai nhau về công dụng trị đau khớp, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật và trong ống nghiệm. Chưa có nghiên cứu lâm sàng nào trên người chứng minh hiệu quả chữa khớp của loài cây này.
Cao chiết dây bình bát (danh pháp đồng nghĩa *Melothria maderaspatana* hay *Mukia maderaspatana*) cho thấy khả năng bảo vệ mô gan và hạ men gan trong các thử nghiệm trên chuột. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn chưa có; thảo dược này không thể thay thế phác đồ điều trị bệnh gan theo y học hiện đại.
Axit aristolochic trong các loài thuộc chi Aristolochia, bao gồm dây khố rách (*Aristolochia tagala*), là tác nhân gây tổn thương ống thận, xơ hóa thận tiến triển và ung thư đường tiết niệu. Nghiên cứu thực nghiệm xác nhận độc tính thận nghiêm trọng, cho thấy mức độ an toàn của thảo dược chứa hợp chất này rất thấp.
Ignatia amara chiết xuất từ hạt dây gió thường được quảng bá như liệu pháp vi lượng đồng căn trị lo âu. Dù vậy, bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận tác dụng trên động vật gặm nhấm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận hiệu quả chữa lo âu ở người.
Nhiều người tìm đến các loài dây vằng, thuộc chi Clematis, như vị thuốc dân gian giúp tiêu viêm và giảm đau nhức xương khớp. Dù vậy, các bằng chứng khoa học hiện nay về hoạt tính kháng viêm của triterpenoid và saponin chiết xuất từ nhóm dược liệu này mới chỉ dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và tế bào, chưa hề có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Nghiên cứu hiện đại ghi nhận dịch chiết dây khai có tác dụng kháng viêm và giảm tổn thương sụn khớp tương đương thuốc tân dược trên chuột thực nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học mới dừng ở quy mô phòng thí nghiệm và động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để xác nhận hiệu quả của saponin hay anthraquinone.
Nhiều người truyền tai nhau dùng dây hương để "đánh tan" sỏi thận, nhưng y học hiện đại chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả này. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thế phác đồ y khoa để tránh nguy cơ ứ nước, nhiễm trùng và suy giảm chức năng thận nghiêm trọng.
Dây chặc chìu thường được truyền tai dùng để chữa đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện đại chủ yếu tập trung vào hoạt tính hạ đường huyết và kháng virus; hiện chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả giảm đau viêm khớp của loài cây này.