1580 bài viết
Cây vòi voi từ lâu được dân gian dùng đắp trị mụn nhọt, viêm da cơ địa. Nghiên cứu thực nghiệm xác nhận chiết xuất vòi voi có khả năng kháng viêm và hỗ trợ lành thương trên chuột, nhưng bằng chứng lâm sàng trên người chưa có và tiềm ẩn rủi ro độc tính.
Chiết xuất cúc kim tiền bôi ngoài da đã được chứng minh giúp đẩy nhanh liền sẹo sau phẫu thuật da và tăng tốc độ lành vết loét tĩnh mạch chân. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng tổng thể cho thấy thảo dược này không mang lại hiệu quả cho vết loét tiểu đường hoặc vết thương do bỏng nặng.
Nhai lá coca hay uống trà coca là thói quen bản địa phổ biến ở vùng Andes, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy phương pháp này không giúp giảm nguy cơ say núi cấp tính. Du khách không nên chủ quan dựa vào dược liệu dân gian thay thế các biện pháp thích nghi y khoa.
Cù đèn lá bạc được nhiều người truyền tai giúp trị đau khớp, song khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hoạt tính kháng viêm trên tế bào và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng hay liều dùng an toàn trên người.
Chiết xuất cóc kèn leo (*Derris scandens*) liều 800 mg/ngày được nghiên cứu lâm sàng chứng minh có hiệu quả giảm đau và cải thiện vận động khớp gối tương đương thuốc naproxen 500 mg/ngày sau 4 tuần, đồng thời ít gây kích ứng dạ dày và khó tiêu hơn.
Cóc mẵn và cỏ ngũ sắc đều được dân gian dùng chữa viêm xoang nhưng có bản chất rất khác nhau. Nghiên cứu cho thấy cóc mẵn giúp giảm viêm, hạ kháng thể IgE và cytokine gây dị ứng, trong khi cỏ ngũ sắc chứa pyrrolizidine alkaloid có nguy cơ gây độc cho gan, thận nếu dùng dài ngày.
Nước lá cò ke thường được truyền miệng là bài thuốc giải nhiệt, mát gan và hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học về đặc tính kháng viêm, chống oxy hóa của loài cây này hiện chỉ mới dừng lại ở mô hình thí nghiệm trên động vật và tế bào, chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận hiệu quả trên người.
Nước sắc rễ cây chi cói thường được dân gian dùng để thông tiểu, nhưng các thử nghiệm dược lý thực nghiệm trên động vật cho thấy vị thuốc này không hề có tác dụng lợi tiểu. Người bệnh tuyệt đối không dùng rễ cói thay thế thuốc lợi tiểu chuyên khoa.
Citral trong cây sả chanh nổi tiếng với khả năng kháng khuẩn, chống oxy hóa và thư giãn cơ ruột. Tuy nhiên, hoạt chất này được hấp thu nhanh và nhanh chóng bị gan chuyển hóa rồi đào thải ra ngoài, khiến tác dụng thực tế khi đi vào cơ thể khác xa với thử nghiệm trong ống nghiệm.
Cây vòi voi chứa ancaloit pyrrolizidine, nhóm độc chất tự nhiên có khả năng phá hủy tế bào nội mô mạch máu gan, gây phì đại nhân tế bào và dẫn đến tắc tĩnh mạch gan hoặc xơ gan không hồi phục. Việc tự ý sắc uống thảo dược này tiềm ẩn rủi ro suy gan cấp và mạn tính nghiêm trọng.
Cò sen và mãng cầu xiêm cùng thuộc họ Na nhưng sở hữu đặc tính hóa thực vật rất khác biệt. Trong khi các loài chi Na nổi tiếng với acetogenin và nguy cơ độc thần kinh, cây chi Cò sen lại tạo dấu ấn nhờ nhóm chất miliusane độc đáo cùng nhiều alkaloid kháng tế bào ác tính mạnh.
Cây thằn lằn (*Quassia amara*) nổi tiếng trong dân gian nhờ vị đắng đậm từ hoạt chất quassin, được cho là giúp kích thích dạ dày. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người hiện còn rất hạn chế, trong khi các thử nghiệm động vật cảnh báo nguy cơ suy giảm tinh trùng và hormone sinh dục nam.