1299 bài viết
Thảo dược mùi cháy khét (*Pimpinella saxifraga*) tiềm ẩn nguy cơ gây co bóp tử cung, dị ứng và quá tải chuyển hóa. Phụ nữ mang thai, người mẫn cảm với thực vật họ Hoa tán (Apiaceae) và người mắc bệnh thận tuyệt đối không nên tự ý sử dụng khi chưa có kiểm chứng an toàn.
Cây mía dò từ lâu được dân gian tin dùng để chữa sưng đau khớp, nhưng các bằng chứng khoa học hiện tại mới chỉ ghi nhận tác dụng kháng viêm trên mô hình tế bào và chuột thí nghiệm. Hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người, vì vậy bệnh nhân khớp tuyệt đối không tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị.
Nước sắc lá mò trắng được dùng nhiều trong dân gian, song uống kéo dài liệu có gây hại gan thận? Dữ liệu nghiên cứu độc tính bán cấp trên động vật cho thấy chi thảo dược này khá an toàn ở liều chuẩn, không gây tổn thương mô gan thận, nhưng người dân không nên tự ý dùng liều cao liên tục.
Bôi dầu mù u lên vết thương hở sâu tiềm ẩn nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và làm chậm lành mô. Chế phẩm dầu thương phẩm chưa vô trùng, không diệt được trực khuẩn mủ xanh và dễ tạo màng yếm khí ứ dịch bẩn. Bài viết làm rõ ranh giới giữa lợi ích tái tạo mô hạt và hiểm họa nhiễm trùng khi dùng sai cách.
Nghiên cứu hiện đại ghi nhận chiết xuất hạt móc mèo chứa các hợp chất cassane diterpenoid có hoạt tính ức chế ký sinh trùng sốt rét *Plasmodium falciparum* trong ống nghiệm. Dù vậy, dữ liệu lâm sàng trên người chưa được thiết lập, người dân tuyệt đối không dùng hạt móc mèo thay thế phác đồ điều trị y tế đặc hiệu.
Cây mò giấy là thảo dược quen thuộc trong dân gian, nhưng dữ liệu an toàn khoa học cần được hiểu đúng. Nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột cho thấy chiết xuất chi Bời lời có độc tính cấp đường uống thấp và không gây tổn hại di truyền, song việc tự ý sắc uống liều cao kéo dài vẫn tiềm ẩn rủi ro cho gan thận.
Ăn quả móc tươi có thể gây ngứa rát, bỏng rộp niêm mạc miệng dữ dội do chứa hàm lượng lớn tinh thể canxi oxalat hình kim sắc nhọn. Các tinh thể này phá hủy màng tế bào sống khi tiếp xúc trực tiếp, đòi hỏi người dân tuyệt đối không ăn sống và phải biết cách sơ chế an toàn.
Người suy thận mạn giai đoạn tiến triển cần thận trọng khi ăn mít và các thực phẩm giàu khoáng chất do thận giảm đào thải kali. Tình trạng tăng kali máu có thể dẫn đến loạn nhịp tim nguy hiểm, ngừng tim và tăng nguy cơ tử vong nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Móc mèo núi từ lâu được truyền miệng như bài thuốc quý giúp dẹp tan các cơn đau nhức xương khớp. Dù vậy, các bằng chứng hiện tại cho thấy đặc tính kháng viêm của diterpenoid và dịch chiết thảo dược này chỉ mới dừng ở thử nghiệm tế bào và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người bệnh khớp.
Người mắc đái tháo đường có thể ăn mít chín nhưng chỉ nên dùng lượng vừa phải và kiểm soát chặt khẩu phần. Dữ liệu khoa học trực tiếp về chỉ số GI của múi mít chín hiện chưa đầy đủ, do đó người bệnh cần chủ động cân đối lượng carbohydrate để tránh làm tăng vọt đường huyết sau ăn.
Nhiều quốc gia cấm tuyệt đối dược liệu Mã Đâu Linh do chứa axit aristolochic, hoạt chất tự nhiên cực độc gây suy thận tiến triển nhanh và ung thư đường niệu không thể hồi phục. Lịch sử y khoa ghi nhận nhiều thảm kịch ngộ độc diện rộng, buộc giới khoa học toàn cầu phải loại bỏ độc chất nguy hiểm này khỏi y học hiện đại.
Các nghiên cứu độc học thực nghiệm xác nhận thảo dược mã đâu linh chứa axit aristolochic gây tổn thương nặng nề cho cả gan và thận. Độc chất này làm hoại tử tế bào, xáo trộn chuyển hóa, gắn kết biến đổi vật chất di truyền và làm tăng nguy cơ suy thận mạn tính cùng ung thư đường tiết niệu.