1300 bài viết
Nhiều người truyền tai nhau dùng cây dướng để hạ acid uric và trị bệnh gút. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học về khả năng ức chế men xanthine oxidase của thảo dược này mới chỉ dừng ở mức thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật, chưa có dữ liệu kiểm chứng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị.
Nhiều người dùng thảo dược dó hẹp để hỗ trợ sức khỏe nhưng băn khoăn về giới hạn an toàn. Bằng chứng khoa học trên động vật cho thấy chiết xuất nước rễ cây có độc tính cấp tính rất thấp với LD50 vượt quá 5 g/kg, tuy nhiên chưa có dữ liệu lâm sàng chính thức trên người.
Dưa gang tây và các cây cùng chi chứa nhiều chất xơ pectin trong cùi thịt và vỏ, giúp làm chậm tiêu hóa tinh bột và cải thiện độ nhạy insulin trong các nghiên cứu tiền lâm sàng. Tuy nhiên, quả tươi không thay thế được thuốc đái tháo đường và cần dùng đúng cách.
Rotenone chiết xuất từ rễ cây dây thuốc cá được khoa học chứng minh có khả năng ức chế mạnh mẽ phức hợp I của ty thể, làm tăng gốc oxy hóa tự do và thúc đẩy thoái hóa tế bào thần kinh. Cơ chế độc hại này mô phỏng sát sao tiến trình bệnh Parkinson trên các mô hình thực nghiệm tế bào và động vật.
Chiết xuất lá dược liệu chi Rourea không gây chết hoặc biến đổi mô học gan thận trên chuột, nhưng thử nghiệm ghi nhận biến đổi men gan, ure máu và chỉ số hồng cầu khi dùng liều cao lặp lại. Người dùng cần thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.
Dây thìa canh được nhiều người tin dùng nhờ khả năng hỗ trợ hạ đường huyết. Dù vậy, người đang uống thuốc trị tiểu đường, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người sắp phẫu thuật và bệnh nhân suy gan thận không nên tự ý dùng để tránh tụt đường huyết đột ngột cùng các rủi ro tương tác nguy hiểm.
Dây ký ninh (Tinospora crispa) thường được truyền tai như vị thuốc dân gian hạ đường huyết hiệu quả. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng thực tế trên người cho thấy thảo dược này không làm giảm glucose máu hay cải thiện insulin, ngược lại còn tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn chức năng gan và tăng cholesterol.
Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dịch chiết dây chìa vôi (*Cissus quadrangularis*) không gây độc tế bào gan hay tổn thương thận ở liều thử nghiệm. Tuy nhiên, việc lạm dụng ngâm thảo dược này với rượu trắng nồng độ cồn cao vẫn tiềm ẩn gánh nặng lớn cho gan và thận do chính độc tính của ethanol.
Uống dây lõi tiền hoặc các thảo dược cùng họ Menispermaceae kéo dài tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe, đặc biệt là nguy cơ tích lũy độc tính lên tim, hệ thần kinh và thận. Việc nhầm lẫn dược liệu hoặc lạm dụng alkaloid tự nhiên chưa qua kiểm soát liều lượng có thể gây hại nghiêm trọng cho cơ thể.
Nhiều người bệnh gút tìm uống nước dây hương với kỳ vọng hạ acid uric máu và giảm đau khớp. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận tác dụng của hoạt chất tinh khiết trên chuột thí nghiệm, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận hiệu quả của nước sắc thô.
Dù dây chặc chìu được dân gian dùng trị tiểu đường và đau nhức, người bệnh tuyệt đối không nên tự ý sử dụng. Do hoàn toàn thiếu dữ liệu an toàn trên người, phụ nữ mang thai, người suy gan và suy thận nặng cần thận trọng để tránh tổn thương nội tạng.
Dây chặc chìu thường được đồn thổi là bài thuốc tiêu sỏi thận thần kỳ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này chỉ có tiềm năng hỗ trợ lợi tiểu nhẹ, không thể làm tan hay tiêu biến sỏi kích thước lớn, thậm chí việc tự ý dùng sai cách còn tiềm ẩn nguy cơ kẹt sỏi gây tắc nghẽn đường tiểu.