16860 bài viết
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột cho thấy dịch chiết dứa bà và hoạt chất saponin có khả năng kháng viêm, giảm phù nề và hạ cytokine viêm tương đương một số thuốc đối chuẩn. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu mới dừng lại ở động vật gặm nhấm, chưa từng thử nghiệm trên người nên người dân không được tự ý dùng làm thuốc.
Ăn lá hay ăn hạt dền đuôi chồn phụ thuộc vào mục tiêu dinh dưỡng: lá dền vượt trội về vitamin C, canxi và chất chống oxy hóa bảo vệ tế bào, trong khi hạt lại giàu đạm tiêu hóa tốt, chất khoáng tổng số và axit béo thiết yếu. Kết hợp hài hòa cả hai mang lại lợi ích tối ưu.
Cây dọt sành được dân gian truyền tai là vị thuốc trị viêm gan hiệu quả. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại chỉ ghi nhận hoạt tính chống viêm, chống oxy hóa trên động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh công dụng chữa viêm gan.
Nhiều người tin rằng ăn dứa giúp tan máu bầm và giảm sưng sau phẫu thuật. Thực tế, các nghiên cứu chứng minh hoạt chất bromelain chiết xuất có thể giảm phù nề và bầm tím, nhưng ăn dứa tươi không mang lại tác dụng tương đương do nồng độ enzyme rất thấp và dễ bị phân hủy trong dạ dày.
Nhiều lời đồn cho rằng ăn dền cơm giúp chữa dứt điểm bệnh khớp. Tuy nhiên, y học thực chứng xác định các hợp chất trong dền cơm mới chỉ thể hiện tiềm năng kháng viêm trong ống nghiệm và trên mô hình chuột. Dền cơm là rau ăn hỗ trợ dinh dưỡng, không thể thay thế thuốc chữa bệnh khớp.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước cây dọt sành để trị khỏi đái tháo đường. Tuy nhiên, hiệu quả và đặc tính sinh học của loại thảo dược này mới chỉ dừng lại ở các thử nghiệm sơ bộ trên chuột cống, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người xác nhận khả năng kiểm soát hay điều trị bệnh.
Dền gai mọc hoang thường được coi là rau sạch tự nhiên, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy loài cây này hút cực mạnh kim loại nặng như chì, cadmi từ đất ô nhiễm. Việc tự ý thu hái dền dại ven đường, bãi rác tiềm ẩn rủi ro ngộ độc mạn tính nguy hiểm cho sức khỏe.
Bài thuốc dân gian dùng lá dầu mè (cây cọc rào) trị ghẻ và ngứa ngoài da hoàn toàn chưa có bằng chứng thử nghiệm lâm sàng trên người. Việc tự ý đắp lá hoặc nhựa mủ tươi lên da còn tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc kích ứng, bỏng rát và bội nhiễm nghiêm trọng.
Dọt sành (*Pavetta indica*) là cây bụi họ Cà phê được y học cổ truyền ghi nhận nhiều công dụng, song việc tự ý hái ngâm sắc tại nhà tiềm ẩn nhiều hiểm họa. Người dùng dễ nhầm lẫn với cây có độc cùng họ, dùng sai dung môi chiết xuất hoặc ngộ độc liều lượng khi chưa có chỉ định chuyên môn.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy bột dế mèn cung cấp chất xơ chitin hoạt động như một prebiotic, giúp tăng sinh lợi khuẩn đường ruột gấp 5,7 lần và hỗ trợ giảm viêm. Dù vậy, dữ liệu lâm sàng hiện mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm quy mô nhỏ trên người khỏe mạnh.
Phụ nữ mang thai không nên ăn hay uống dền gai. Kinh nghiệm y học cổ truyền cảnh báo dền gai có thể kích thích sảy thai, trong khi y học hiện đại vẫn thiếu hoàn toàn dữ liệu an toàn thai kỳ, kèm rủi ro tích tụ kim loại nặng từ môi trường hoang dại.
Dầu hạt dền đuôi chồn chứa hàm lượng squalene thực vật vượt trội và thể hiện khả năng chống oxy hóa tốt trong ống nghiệm. Tuy nhiên, các lời đồn thổi về việc loại dầu này có thể chữa bệnh tim mạch hay làm sạch mạch máu hoàn toàn chưa có bằng chứng lâm sàng xác thực trên người.