16870 bài viết
Dân gian lưu truyền dây vằng trắng có thể trị dứt điểm đau nhức xương khớp, tê thấp. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện nay cho thấy các hoạt chất trong dược liệu chỉ mới bước đầu thể hiện tác dụng kháng viêm, giảm tổn thương sụn trên mô hình động vật thí nghiệm, chưa đủ bằng chứng lâm sàng xác thực trên người.
Lời đồn dây mỏ quạ giúp "thanh nhiệt, thải độc gan" phần lớn dựa vào kinh nghiệm dân gian. Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh tác dụng này trên người; các bằng chứng khoa học về thảo dược bảo vệ gan mới dừng ở mức chiết xuất tế bào và thử nghiệm trên động vật.
Dây cóc bảy lá (*Aganope thyrsiflora*) không cùng chi và không có bằng chứng chứa độc tính tương tự dây thuốc cá (*Derris elliptica*). Dù dây thuốc cá chứa độc tố rotenone mạnh thường dùng làm thuốc diệt côn trùng, việc nhầm lẫn hình thái giữa hai loài cây leo này có thể tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nguy hiểm.
Dâu tằm tàu (*Morus australis*) và dâu tằm trắng (*Morus alba*) có sự khác biệt rõ rệt về thành phần flavonoid và stilbene. Trong khi dâu tằm tàu giàu oxyresveratrol và các flavonoid ức chế enzym tyrosinase, thì dâu tằm trắng phân bổ đa dạng các hoạt chất như mulberroside A, kuwanon và rutin tùy theo từng bộ phận rễ, thân hay lá.
Cao chiết lá dâu gia xoan thể hiện khả năng phá vỡ tế bào vi khuẩn đường ruột *Enterococcus faecalis* trong thử nghiệm ống nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng chữa tiêu chảy trên người còn thiếu, người bệnh không nên dùng thay thế phác đồ điều trị chuẩn.
Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng xác định số gam khô chính xác của dây chìa vôi mỗi ngày trên người. Nghiên cứu độc tính trên động vật cho thấy chiết xuất loài cùng chi an toàn ở liều phổ biến nhưng gây biến đổi men gan và acid uric ở liều cao. Người bệnh chỉ nên dùng lượng vừa phải theo hướng dẫn của bác sĩ y học cổ truyền.
Nhiều tin đồn cho rằng dâu núi có thể tiêu diệt khối u, chữa khỏi ung thư. Dù các nghiên cứu trong ống nghiệm và trên chuột ghi nhận hoạt chất của cây có khả năng ức chế tế bào ác tính, hiện hoàn toàn chưa có bằng chứng lâm sàng trên người. Người bệnh tuyệt đối không dùng dâu núi để thay thế thuốc điều trị y khoa.
Nhóm hợp chất phenolic, flavonoid và saponin trong dây chìa vôi sở hữu hoạt tính chống oxy hóa, hỗ trợ dọn dẹp gốc tự do và ức chế các con đường gây viêm ở cấp tế bào. Nhờ đó, dược liệu này mang lại tiềm năng hỗ trợ giảm cảm giác đau nhức do thoái hóa xương khớp.
Dây cóc bảy lá chứa hoạt chất chính là các hợp chất phenolic và flavonoid tổng số, đã được chứng minh có khả năng chống oxy hóa mạnh và bảo vệ tế bào gan trong ống nghiệm cũng như trên mô hình động vật. Tuy nhiên, thảo dược này chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người nên cần sử dụng thận trọng.
Tự ý uống dây chìa vôi cùng thuốc tây giảm đau kháng viêm (NSAIDs) tiềm ẩn rủi ro loét và xuất huyết dạ dày. Dù chưa có thử nghiệm riêng trên dây chìa vôi, các bằng chứng khoa học cho thấy phối hợp thảo dược với thuốc giảm đau dễ làm tăng nguy cơ chảy máu và tổn thương tiêu hóa nghiêm trọng.
Hợp chất 1-deoxynojirimycin (DNJ) trong lá dâu tằm làm chậm quá trình tiêu hóa tinh bột nhờ khả năng ức chế cạnh tranh men alpha-glucosidase tại đường ruột. Nhờ cấu trúc tương tự đường tự nhiên, DNJ gắn vào vị trí xúc tác của enzyme tiêu hóa, làm chậm sự phân giải carbohydrate phức tạp thành glucose và giúp giảm tăng đường huyết sau ăn.
Dâu đỏ, dâu đen (thường gọi là dâu rượu) và dâu tằm trắng mang giá trị dinh dưỡng khác biệt. Trong khi dâu trắng có lượng đường hòa tan cao tạo vị ngọt đậm, thì các loại dâu sẫm màu lại vượt trội về hàm lượng flavonoid, anthocyanin, vitamin C và chất xơ, mang đến khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ hơn cho cơ thể.