16886 bài viết
Nhiều người e ngại sầu riêng làm tăng huyết áp và nhịp tim tức thì do tính nhiệt. Tuy nhiên, bằng chứng thử nghiệm lâm sàng can thiệp trên người cho thấy ăn sầu riêng không làm tăng mà còn có xu hướng hạ huyết áp nhẹ sau ăn, dù người dùng cần thận trọng vì lượng đường và chất béo cao.
Bột sơ ri sấy khô không giữ được nguyên vẹn 100% vitamin C như quả tươi do tác động nhiệt trong quá trình sấy phun làm hao hụt đáng kể dưỡng chất. Dù vậy, bột khô vẫn là nguồn chất chống oxy hóa tự nhiên tiện lợi nếu pha với nước nguội và bảo quản lạnh đúng cách.
Cây huyết dụ chứa nhiều hợp chất sinh học và có hoạt tính kháng khuẩn trong phòng thí nghiệm, nhưng hiện chưa có bất kỳ bằng chứng thử nghiệm đối chứng nào trên người chứng minh tác dụng kháng viêm. Người dân không nên tự ý dùng lá sắc uống thay thế thuốc điều trị.
Hạt sầu riêng luộc cung cấp nguồn carbohydrate dồi dào, giàu chất xơ, ít chất béo và không chứa gluten. Để sử dụng an toàn, người dùng bắt buộc phải rửa sạch lớp chất nhớt thô và nấu chín kỹ nhằm loại bỏ nguy cơ khó tiêu do các phức hợp protein-polysaccharide chưa biến tính gây ra.
Cây nổ (*Flueggea virosa*) được dân gian truyền tai nhau dùng để hạ sốt, kháng viêm, nhưng khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hoạt tính trong ống nghiệm và trên động vật. Người dân tuyệt đối không nên tự ý hái sắc uống tại nhà để tránh nguy cơ ngộ độc và chậm trễ điều trị y tế.
Nam sâm (cây chân chim) và ngũ gia bì gai chuẩn là hai thảo dược khác nhau dù cùng họ. Ngũ gia bì gai chứa eleutheroside giúp tăng miễn dịch, bảo vệ thần kinh và chống stress; trong khi nam sâm giàu triterpenoid chủ yếu dùng giải nhiệt, trừ thấp, không nên nhầm lẫn khi điều trị.
Chiết xuất cây sam biển thể hiện tác dụng giảm đau và kháng viêm vượt trội trên mô hình động vật qua cơ chế điều hòa tín hiệu NF-kappaB, COX-2 và Nrf2. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện chỉ dừng ở mức tiền lâm sàng và thảo dược này tiềm ẩn độc tính gây sảy thai nếu dùng sai cách.
Rau mát (*Monochoria vaginalis*) và rau mác (*Sagittaria*) là hai loài thủy sinh khác nhau: rau mát dùng phần thân lá non nấu canh hoặc ăn ghém, trong khi rau mác chủ yếu lấy củ giàu tinh bột. Người dùng cần phân biệt rõ hình thái và lưu ý nguy cơ tồn dư thuốc trừ cỏ cùng ký sinh trùng khi thu hái tự nhiên.
Rau mùi chứa các hợp chất chống oxy hóa và giúp giảm tích tụ chì, cadmi hay asen trong các thử nghiệm trên chuột. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh rau mùi giúp người thải độc kim loại nặng, do đó không nên lạm dụng để thay thế điều trị y khoa.
Rau sam biển là món ăn dân dã giàu chất đạm, khoáng chất và chất chống oxy hóa tự nhiên. Tuy nhiên, để phòng tránh nguy cơ lắng đọng canxi oxalat gây sỏi thận, việc chần kỹ rau qua nước sôi và đổ bỏ nước chần trước khi chế biến là bước sơ chế bắt buộc nhằm bảo vệ sức khỏe hệ tiết niệu.
Nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận dịch chiết nam sâm có khả năng điều hòa một số chất trung gian gây viêm và thông số huyết học, nhưng chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh tác dụng chữa đau nhức xương khớp. Tự ý dùng thảo dược này có thể gây nguy cơ tương tác thuốc và đông máu.
Rau sam biển chứa hàm lượng oxalat tự do cao có khả năng gây độc trực tiếp cho tế bào thận, kích hoạt stress oxy hóa ty thể và kết tinh thành sỏi canxi oxalat monohydrat hủy hoại màng tế bào. Ngoài ra, việc tự ý thu hái rau ở các vùng đất bãi bồi ven biển còn tiềm ẩn rủi ro tích lũy kim loại nặng nguy hiểm cho sức khỏe.