16908 bài viết
Bạc hà đắng (*Marrubium vulgare*) với hoạt chất marrubiin từ lâu được Commission E ghi nhận giúp long đờm nhờ phản xạ vị đắng kích thích phế quản. Dù vậy, bằng chứng khoa học hiện nay chủ yếu dừng lại ở thử nghiệm trong ống nghiệm và động vật, hoàn toàn thiếu các thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả trị ho.
Bôi tinh dầu bạc hà lên mũi trẻ là quan niệm sai lầm và cực kỳ nguy hiểm. Hoạt chất menthol trong bạc hà gây kích ứng mạnh, tiềm ẩn nguy cơ co thắt thanh quản, ngừng thở đột ngột và che lấp các dấu hiệu suy hô hấp cảnh báo sớm ở trẻ nhỏ, đặc biệt là nhóm dưới 2 tuổi.
Bôi dung dịch tinh dầu bạc hà 10% tại trán và thái dương giúp giảm đau đầu căng thẳng hiệu quả tương đương paracetamol đường uống. Phương pháp này khởi phát tác dụng nhanh sau 15 phút, được y văn công nhận là liệu pháp chuẩn an toàn cho người lớn và trẻ từ 6 tuổi trở lên.
Cây bún thiêu thường được truyền miệng trị sỏi thận nhờ hoạt chất lupeol. Tuy nhiên, bằng chứng tác dụng ức chế tinh thể canxi oxalat mới dừng lại ở mô hình chuột thí nghiệm; dữ liệu lâm sàng trên người hiện chưa đủ. Người bệnh không nên tự ý dùng thay thế phác đồ y khoa.
Bưởi là loại trái cây quen thuộc thường được truyền tai có khả năng hạ đường huyết nhanh chóng cho người bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy các tác dụng điều hòa chuyển hóa đường chủ yếu đến từ hoạt chất naringin trong chiết xuất bưởi qua thử nghiệm tiền lâm sàng, không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Bơ hạt mỡ không có khả năng kháng khuẩn mụn và dễ gây quá tải nếu dùng nguyên chất trên da dầu nhờn. Người có làn da dầu mụn chỉ nên dùng bơ hạt mỡ ở tỷ lệ thấp trong các loại dưỡng ẩm dạng lỏng nhẹ, tránh dùng dạng sáp đặc để hạn chế nguy cơ hình thành vi nhân mụn.
Lupeol, hoạt chất triterpene tự nhiên chiết xuất từ vỏ thân cây bún thiêu (*Crataeva nurvala*), cho thấy tiềm năng kháng viêm và giảm sưng ổ khớp rõ rệt trong các thử nghiệm tiền lâm sàng nhờ ức chế hoạt hóa bổ thể và điều hòa miễn dịch.
Nghiên cứu tiền lâm sàng trên chuột cho thấy flavonoid từ lá bùng bục giúp hạ men gan và giảm tích tụ xơ hóa do nhiễm độc. Tuy nhiên, giới y khoa chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người, vì vậy người dân tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược thô thay thế phác đồ điều trị y tế.
Bù ốc leo chứa nhóm hoạt chất polyoxypregnane glycoside và flavonoid với tiềm năng kháng viêm, dọn gốc tự do đã được chứng minh trong ống nghiệm và trên động vật. Tuy nhiên, hiệu quả này chưa được thử nghiệm trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị bệnh.
Lời đồn lá bún thiêu giúp giải độc gan nhanh chóng chưa có cơ sở lâm sàng ở người. Nghiên cứu khoa học xác nhận hoạt chất lupeol từ vỏ cây bún thiêu có tác dụng chống oxy hóa và bảo vệ men gan tương đương silymarin trên chuột thí nghiệm, nhưng không thể dùng thay thế thuốc chữa bệnh.
Dây bòng bong là toàn bộ thân lá chứa nhiều flavonoid, trong khi hải kim sa là lớp hạt bào tử mịn trên lá. Dù cùng một cây, dây thân dùng sắc uống giải nhiệt bảo vệ mô gan, còn bào tử chuyên dùng trong túi lọc hỗ trợ tiêu viêm đường tiểu.
Bùng bục thường được truyền miệng là cây thuốc giúp hạ men gan và giải độc. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay về khả năng bảo vệ gan chỉ mới dừng lại ở chiết xuất thực nghiệm trên tế bào và mô hình động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận hiệu quả trên người.