9702 bài viết
Cây vạn tuế được đồn thổi có thể trị ung thư, nhưng khoa học hiện chỉ ghi nhận dịch chiết của cây có hoạt tính ức chế tế bào ung thư trong ống nghiệm và chưa từng thử nghiệm trên người. Việc tự ý sắc uống tiềm ẩn rủi ro ngộ độc gan và thần kinh nghiêm trọng do độc tố tự nhiên có trong loài cây này.
Cây vảy tê tê đẹp chứa nhiều hoạt chất sinh học tiềm năng nhưng người dân tuyệt đối không nên tự ý hái ngoài tự nhiên để sắc uống. Hành vi này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng do dễ nhầm lẫn giữa 5 loài cùng chi và việc đun nấu tại nhà hoàn toàn không kiểm soát được nồng độ alkaloid phức tạp.
Nhiều lời đồn cho rằng cây vảy ốc có thể trị dứt điểm đái tháo đường. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ra loài cây này chưa từng được chứng minh có tác dụng hạ đường huyết trên động vật lẫn người, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thuốc.
Uống nước lá vông nem là mẹo dân gian phổ biến để tìm lại giấc ngủ. Dù các hợp chất alkaloid trong vông nem đã được chứng minh có tác dụng an thần nhẹ và ức chế thần kinh trên mô hình động vật, hiện vẫn thiếu vắng các thử nghiệm lâm sàng quy mô trên người để khẳng định hiệu lực và độ an toàn.
Vù hương là loài cây giàu tinh dầu thơm thường dùng trong dân gian, nhưng chứa hoạt chất safrole có thể gây tổn thương DNA và tiềm ẩn nguy cơ cho sự phát triển của thai nhi. Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ được khuyến cáo không nên sử dụng nhằm tránh những tác động độc tính nguy hiểm.
Nhầm lẫn giữa vân mộc hương chuẩn và các loài rễ cây thuộc chi *Aristolochia* có thể khiến người dùng nhiễm độc acid aristolochic dẫn đến suy thận teo kẽ không thể phục hồi và ung thư đường niệu. Người dân cần nắm rõ nguy cơ nhầm lẫn dược liệu để bảo vệ sức khỏe hệ bài tiết.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy cây vảy tê tê đẹp (*Phyllodium pulchellum*) chứa nhiều hợp chất phenolic và alkaloid có khả năng chống oxy hóa, ức chế enzyme và bảo vệ tế bào thần kinh. Tuy nhiên, tác dụng chống viêm của loài cây này mới được thử nghiệm trên mô hình tế bào và động vật, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Trái vả hầm giò heo là món ăn dân gian quen thuộc được tin giúp lợi sữa cho sản phụ, nhưng hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng nào chứng minh hiệu quả kích sữa của món này trên người. Tác dụng hỗ trợ phần lớn đến từ việc cung cấp nước, chất đạm và năng lượng giúp cơ thể phục hồi sau sinh.
Hiện chưa có dữ liệu khoa học thực nghiệm về độc tính cấp để xác định ngưỡng liều an toàn cho cây vảy ốc (*Alysicarpus vaginalis*) dạng nước sắc. Dù được ghi nhận trong dân gian hỗ trợ trị vàng da, người dùng cần thận trọng, không tự ý đun uống lượng lớn hay dùng kéo dài thay thế chỉ định y khoa.
Nhiều người quan tâm tìm kiếm các bài thuốc dân gian trị đau khớp, trong đó cây vông hoa hẹp thường được nhắc tới. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện có về dược liệu này hoàn toàn dừng lại ở thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để chứng minh tính hiệu quả và an toàn.
Cây vảy ốc (*Alysicarpus vaginalis*) thường được lưu truyền trong dân gian với tác dụng làm tan sỏi thận thần kỳ. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa ghi nhận bất kỳ bằng chứng lâm sàng nào chứng minh hiệu quả này. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thế can thiệp y khoa để tránh nguy cơ biến chứng suy thận nguy hiểm.
Uống nước cây ván đậu để giải độc gan là kinh nghiệm truyền miệng phổ biến. Khoa học ghi nhận thảo dược này có hoạt tính chống oxy hóa và giảm tổn thương gan trên mô hình chuột thí nghiệm, nhưng hiện chưa có nghiên cứu chứng minh tác dụng trên người, người dân không nên tự ý dùng thay thế thuốc chữa bệnh.