Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 1081 trên 1.483
Dùng chung thảo dược với thuốc tây có thể làm thay đổi hoạt động của hệ thống enzyme chuyển hóa tại gan, thận và ruột, từ đó làm giảm hiệu quả điều trị hoặc tăng độc tính của thuốc. Người đang uống thuốc tim mạch, huyết áp, thần kinh cần đặc biệt thận trọng khi dùng các loại trà hoa mỗi ngày.
Cà muối chấm mắm tôm dễ gây đầy hơi khó tiêu chủ yếu do quá trình lên men nhanh các carbohydrate tại đại tràng sinh ra lượng lớn khí, kết hợp với hiện tượng tăng nhạy cảm nội tạng ở đường ruột. Việc nhận diện đúng cơ chế giúp bạn thưởng thức món ăn an toàn mà không lo ấm ách bụng.
Chiết xuất hoa thanh cúc (*Centaurea cyanus*) chứa nhiều hợp chất phenolic, flavonoid và sesquiterpene giúp kháng viêm, làm dịu da và giảm sưng phù bề mặt tạm thời. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng trực tiếp cho thấy thảo dược này xóa bỏ được quầng thâm di truyền hay bọng mỡ mắt lâu năm.
Trà hoa thanh cúc thường được nhiều người chọn uống vào buổi tối với kỳ vọng làm dịu thần kinh và dễ ngủ. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện tại cho thấy loài hoa này chủ yếu có đặc tính kháng viêm nhẹ và lợi tiểu, trong khi tác dụng an thần thực sự thường đến từ các thảo mộc phối kèm.
Quá trình lên men nước mắm phân giải đạm cá thành các chuỗi peptide nhỏ và nhiều acid amin tự do dễ hấp thu. Trong đó, lysine, acid glutamic và acid aspartic chiếm tỷ lệ vượt trội, bên cạnh sự tham gia của nhóm acid amin mạch nhánh, histidine, methionine và phenylalanine giúp tạo nên vị ngọt hậu đặc trưng.
Bánh mì chua sourdough được chứng minh dễ tiêu hóa hơn bánh mì men công nghiệp nhờ quá trình lên men kéo dài của vi khuẩn acid lactic, giúp bẻ gãy hơn 70-90% lượng carbohydrate khó tiêu (FODMAPs) và làm giảm các hợp chất kích ứng đường ruột, hạn chế đầy hơi rõ rệt.
Tỏi đen và dịch chiết tỏi già giàu hợp chất S-allylcysteine (SAC) giúp chống oxy hóa, bảo vệ tế bào lót lòng mạch trước tác hại của mỡ xấu và hỗ trợ làm chậm vôi hóa mạch vành. Tuy nhiên, đây là thực phẩm hỗ trợ dự phòng, không thể thay thế thuốc điều trị xơ vữa động mạch.
Ăn quá nhiều rau xanh trong một bữa có thể làm dạ dày quá tải và gây đầy hơi, khó tiêu tức thì. Chất xơ không hòa tan và các hợp chất lên men nhanh trong rau khi đi xuống đại tràng sẽ bị vi khuẩn phân giải dồn dập, tạo ra lượng lớn khí sinh học gây chướng bụng.
Tuyệt đối không nên cho trẻ nhỏ uống nước sắc thanh hao hoa vàng để hạ sốt. Dược liệu này có hàm lượng hoạt chất bấp bênh, nguy cơ gây nôn mửa, không thể kiểm soát liều lượng ở bệnh nhi và không thể thay thế các phác đồ y khoa chuẩn hóa an toàn.
Uống sinh tố rau sống mỗi sáng không trực tiếp "giải độc gan" như lời đồn, bởi gan tự thực hiện cơ chế thải độc sinh hóa phức tạp. Tuy nhiên, nguồn chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa từ rau củ giúp giảm phản ứng viêm, cải thiện mỡ máu và hỗ trợ bảo vệ tế bào gan gián tiếp.
Natto là nguồn thực phẩm dồi dào menaquinone-7 (vitamin K2), dưỡng chất đóng vai trò thiết yếu giúp kích hoạt osteocalcin để vận chuyển canxi vào xương và hạn chế vôi hóa mạch máu. Bổ sung món đậu nành lên men này đúng cách là giải pháp tự nhiên hỗ trợ duy trì hệ xương chắc khỏe.
Tinh dầu tràm trà 5% có hiệu quả giảm mụn trứng cá từ nhẹ đến trung bình tương đương benzoyl peroxide 5%. Tuy nhiên, thảo dược này cần nhiều thời gian hơn để phát huy tác dụng, đổi lại giúp người dùng giảm đáng kể nguy cơ khô da và kích ứng so với thuốc bôi chuẩn.
Thử nghiệm lâm sàng cho thấy bổ sung thực phẩm lên men như sữa chua, kim chi, kefir hay trà kombucha trong 10 tuần giúp tăng độ đa dạng vi sinh đường ruột và giảm rõ rệt các chỉ dấu viêm. Đáng chú ý, món ăn này kích thích các chủng khuẩn sẵn có phát triển chứ không chỉ đưa vi khuẩn từ ngoài vào.
Sữa chua và các sản phẩm sữa lên men chứa lợi khuẩn có thể giúp người cao tuổi tăng cường hoạt động tế bào miễn dịch, giảm nguy cơ cảm lạnh và rút ngắn số ngày viêm đường hô hấp trên. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn cụ thể và cần sử dụng đều đặn tối thiểu 3 tháng.
Người đang dùng thuốc chống đông kháng vitamin K như warfarin không cần kiêng hoàn toàn rau lá xanh mà cần duy trì lượng ăn ổn định hằng ngày. Việc ăn quá nhiều hoặc đột ngột kiêng khem đều làm thay đổi nồng độ thuốc, gây nguy cơ xuất huyết hoặc hình thành cục máu đông.
Thực phẩm lên men chứa các amin sinh học tự nhiên như histamine và tyramine, những chất có khả năng kích hoạt cơn đau nửa đầu và phản ứng vận mạch. Ở những người nhạy cảm hoặc thiếu hụt men phân giải diamine oxidase, việc tiêu thụ thực phẩm chứa nồng độ cao histamine dễ dẫn đến đau đầu, đỏ bừng mặt và rối loạn tiêu hóa.
Phụ nữ mang thai ăn nem chua sống có nguy cơ cao nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma gondii từ thịt chưa gia nhiệt. Nhiễm trùng trong thai kỳ có thể lây sang thai nhi, gây nguy cơ dị tật thần kinh bẩm sinh, tổn thương mắt, sảy thai hoặc tử vong sơ sinh, đòi hỏi mẹ bầu phải tuyệt đối kiêng đồ sống.
Uống sữa trước khi ngủ thực sự giúp cải thiện chất lượng và thời lượng giấc ngủ nhờ chứa axit amin tryptophan và hormone melatonin tự nhiên. Đặc biệt, tỷ lệ đạm và chất bột đường đặc thù trong sữa giúp tryptophan dễ dàng tiến vào não bộ để phát tín hiệu an thần, hỗ trợ cơ thể thư giãn.
Nghi vấn tinh dầu tràm trà gây rối loạn nội tiết và làm to ngực ở bé trai xuất phát từ một vài ca bệnh cũ và thử nghiệm ống nghiệm. Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ học và tổng quan hệ thống gần đây khẳng định không có bằng chứng cho thấy tràm trà làm rối loạn hormone ở trẻ.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất thanh hao hoa vàng có khả năng hỗ trợ hạ đường huyết, cải thiện độ nhạy insulin và giảm các phản ứng viêm trên động vật mắc bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, người bệnh không được tự ý bỏ thuốc tây y để dùng thảo dược khi chưa có đủ bằng chứng lâm sàng trên người.
